Opkomende markten - Column Joost van den Akker

Joost van den Akker

Brandweer

Zoals veel jochies van zijn leeftijd is onze kleine Emil gefascineerd door de brandweer. Hij kon onlangs zijn geluk niet op toen er aan de overkant maar liefst drie brandweerauto’s tegelijk stopten en de dienstdoende heren voltallig uitstapten. Ze bleken bij nader inzien niet zo heel erg dienstdoend, maar op weg naar de ijssalon om de hoek om zich te goed te doen aan een heerlijk verkoelende versnapering.

Argentinië

De vorige keer dat ik een brandweerman sprak is lang geleden. Ik was voor de tweede keer in Argentinië, het was 2002. De auto waarin ik met collega’s onze afspraken afreed werd aangehouden. Tot mijn grote verbazing waren de geüniformeerden geen agenten maar brandweermannen. Er was in geen velden of wegen een brand van enige bedreigende omvang te bekennen, en ze stonden evenmin het verkeer te regelen. De vuurvechters probeerden gesprekjes aan te knopen met gestopte chauffeurs. En ze vroegen geld. Een straatcollecte voor de brandweer?

Inflatie

Argentinië was op dat moment al een jaar in surseance. De overheid had, na een lange periode waarin de ene crisis de andere opvolgde, de munt vastgeklonken aan de Amerikaanse dollar. Een paardenmiddel om monetaire stabilisatie te bewerkstelligen; de inflatie die jarenlang op chronische wijze het vertrouwen in de economie had ondermijnd werd teruggebracht tot onder de 10%. De overheid zelf hield zich helaas niet zo goed aan de regels die in zo’n straf regime gelden. Want de begroting was niet in evenwicht. De exportkracht van de binnenlandse industrie werd niet gestimuleerd. En, het grootste probleem, de geldhoeveelheid bleef toenemen, onder meer doordat provincies en steden hun eigen geld drukten om de salarissen van hun ambtenaren mee te betalen. Stel je voor, onze brandweermannen betalen hun ijsje met de Utrechtse gulden!

Collecteren

Een onhoudbare situatie ontstond. De bom die in 2001 barstte was ’s werelds grootste overheidsdefault tot dan toe. Een jaar later stonden de brandweermannen te collecteren omdat hun salaris al maanden helemaal niet meer was betaald. Sindsdien is er niet wezenlijk iets veranderd in Argentinië. De muntkoers is niet meer vastgeklonken maar de inflatie wordt al jarenlang kunstmatig laag gehouden door allerlei statistische trucs waarvan iedereen weet dat ze bestaan. De dreiging van een nieuwe economische crisis is er nooit ver weg.

Westerse economie

We kunnen daar heel smalend over doen, maar Argentinië heeft daarmee welbeschouwd een pad gekozen dat niet eens zo heel veel afwijkt van wat er in de VS en Europa gebeurt. Ondanks het recente gekrakeel rond het mystieke begrip 'tapering’ (geleidelijke vermindering, in dit geval van de enorme hoeveelheid geld dat in de wereldwijde economie is gepompt door centrale banken) drijft de Westerse economie nog steeds op een kunstmatig stuwmeer van gecreëerd geld. Of dat ooit op een enigszins beheerste manier tot normale proporties teruggebracht kan worden? Eerlijk gezegd weet ik het niet. Maar vooralsnog werkt het, want onze Utrechtse brandweermannen konden in ieder geval nog met harde euro’s een heerlijk ijsje betalen.

Publicatiedatum 06-05-2014