Opkomende markten - Column Joost van den Akker

Joost van den Akker

Welles

Welles! Nietes! Of in de woorden van onze kleine Emil: Wél dus! Niet dus! Het is een klassiek spelletje waar ook ons jochie gretig aan meedoet. Kleine Emil? Grote Emil! Hij is tenslotte al drie! Het is maar hoe je het bekijkt.

Helaas hoor je die woordenstrijd op dit moment ook oorverdovend luid en duidelijk terug op het wereldtoneel. Wel coup, geen coup in Egypte. Wel revolutie, geen revolutie. Wel lente, geen lente. Wel een gifgasaanval door het Syrische leger, geen gifgasaanval door het leger. Wel bestraffen, geen inmenging. Wel afstemming in de VN Veiligheidsraad of toch maar unilaterale actie?

Soort patstelling

Op dit moment lijken we in geopolitiek opzicht in een soort patstelling te zijn beland. Er is een begrijpelijk en breed gevoeld ongemak over de voortslepende burgeroorlog in Syrië. Maar de wil om hier werkelijk een daad te stellen en in te grijpen is onder politici noch kiezers erg sterk aanwezig. We hebben in de afgelopen twintig jaar al vaker voor de vraag gestaan of “we” moeten ingrijpen. Als we dan kijken naar de ervaringen in voorgaande conflicthaarden lijkt het buitengewoon lastig om een snelle en tastbare verbetering in veiligheid en leefomstandigheden te realiseren. Denk aan voormalig Joegoslavië. Of Irak of Afghanistan. Of Libië. De kiezers in de landen die kunnen ingrijpen hebben ook wel iets anders aan hun hoofd: voor zover dat niet al gebeurd is, komen de gevolgen van de diepste economische crisis in 100 jaar met rasse schreden naderbij. Dus het voeren van een dure oorlog in een ver en vreemd land is even niet aan de orde.

Bovendien is meer dan ooit de beheersing van de beeldvorming deel van het spel. Wie gelooft u nog in Syrië? Wie nog in Egypte? De strijdende partijen in beide landen doen er alles aan om de tegenstander nog slechter en kwaadaardiger af te schilderen dan deze in werkelijkheid al is. Amerikanen en Russen doen daar driftig aan mee. Het grote slachtoffer: de nuance. Het tweede slachtoffer: het begin van de wil om tot een oplossing te komen waarin meerdere groepen een plaats hebben. En dan zijn we nog niet eens begonnen over al die slachtoffers die vallen bij aanslagen, wraakacties, moordpartijen en oorlogshandelingen. Slachtoffers waarvan een groot deel niet heel veel meer wilde dan gewoon, rustig, zijn of haar negotie drijven en de kinderen grootbrengen.

Bij de kleine Emil is het welles-nietes nog een spelletje. Een eerste krachtmeting. Het grote-wereldspel van welles-nietes gaat om keiharde knikkers. Niet om de lol. En het gaat ons allemaal aan. Kunnen we blijven wegkijken bij de grove schendingen van humaniteit? Kunnen we blijven negeren dat deze crises werkelijke economische effecten kunnen hebben bij ons, bijvoorbeeld door nog hogere olieprijzen? Nee, dat kan niet, maar we moeten tegelijk voorkomen dat we iets doen waardoor de balans omslaat naar iets dat ook niet werkt. Een duivels dilemma. Wél dus...

Publicatiedatum 06-09-2013