Checklist horecavergunningen

Als je alcoholhoudende dranken wilt schenken, heb je een alcoholvergunning nodig (deze vergunning heette tot 1 juli 2021 de Drank- en Horecavergunning). Je vraagt deze vergunning aan bij je gemeente, op basis van de Alcoholwet.

Let op: de alcoholvergunning is persoonsgebonden. Neem je een horecabedrijf over van iemand anders? Dan moet je de vergunning opnieuw aanvragen, want je kunt deze niet overnemen van de vorige eigenaar. Ook moet er binnen de openingstijden van je bedrijf altijd iemand aanwezig zijn die op de alcoholvergunning staat. Houd er rekening mee dat de gemeente bij je aanvraag een Bibob-toets kan uitvoeren om je betrouwbaarheid te beoordelen. Dit kan de procedure vertragen.

Met de Alcoholwet wil de overheid de verkoop van alcohol op een verantwoorde manier laten plaatsvinden. Daarom gelden er regels voor horecabedrijven die alcohol schenken, maar ook voor slijterijen en supermarkten. Een paar belangrijke regels uit de Alcoholwet:

De gemeente houdt toezicht op de naleving van de Alcoholwet. Overtreed je een regel, dan kan de gemeente je een boete opleggen.

Om een alcoholvergunning te krijgen, moet je minimaal 21 jaar zijn, voldoen aan het vereiste van ‘goed levensgedrag’ (omdat goede levensgedrag te toetsen, kan de gemeente een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) vragen) én een diploma Sociale Hygiëne hebben. Deze hygiëne gaat over veel meer dan alleen de regels en kennis over alcohol (schenken): ook gastvrijheid, hygiëne, drugs, gokken en hoe je je gasten behandelt horen erbij.

Let op: start je je horecabedrijf met meerdere eigenaren? Dan moet elke eigenaar aan deze eisen voldoen.

Als je een restaurant of café start, overneemt of uitbreidt, moet je in de meeste gemeenten een exploitatievergunning horecabedrijf aanvragen. Dit is een vergunning van de gemeente waarin je toestemming krijgt om een horecabedrijf te starten. De voorwaarden voor deze vergunning staan in de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) en kunnen per gemeente verschillen. Check dit dus even bij de gemeente waarin jij je bedrijf start. Je kunt de Exploitatievergunning horecabedrijf digitaal aanvragen via de Berichtenbox van Mijn Overheid.

Let op: als gasten bij jou alleen kunnen afhalen of laten bezorgen, heb je meestal geen exploitatievergunning nodig. Informeer hiernaar bij je gemeente.

Sinds de Omgevingswet op 1 januari 2024 in werking trad, zijn de bestemmingsplannen opgegaan in één omgevingsplan per gemeente. In het omgevingsplan staat wat er aan een specifiek stuk grond of ruimte mag worden veranderd, en of er op een bepaalde plek een horecaonderneming mag komen.

Let op: controleer dit vóór je het huur- of koopcontract tekent, via ‘Regels op de kaart’ in het Omgevingsloket. Sommige gemeenten hebben daarnaast een horecagebiedsplan, waarin staat welk soort horeca op welke plek is toegestaan (bijvoorbeeld wel een snackbar, maar geen shoarmazaak).

Onder de Omgevingswet zijn de structuurvisies vervangen door omgevingsvisies. Daarin geven gemeenten en provincies hun langetermijnvisie op de fysieke leefomgeving en mogelijke ruimtelijke ontwikkelingen. Die visies kunnen impact hebben op jouw plannen.

De omgevingsvisie en het omgevingsplan kun je inzien bij de gemeente of provincie en via het Omgevingsloket: Regels op de kaart.

Als je een bedrijfspand wil (ver)bouwen of renoveren, dan heb je vaak een omgevingsvergunning voor bouwen nodig. Deze regel je via het Omgevingsloket. Ook als je een gebouw (gedeeltelijk) wilt slopen of een beschermd monument wilt aanpassen, moet je in veel gevallen een omgevingsvergunning aanvragen.

Er gelden in Nederland allerlei voorschriften om je horecabedrijf brandveilig te maken. Zo moet je bijvoorbeeld rookmelders installeren, zorgen voor brandblussers, de elektrische bedrading goed onderhouden, vluchtwegen aangeven en je personeel trainen zodat ze weten wat ze moeten doen als er brand uitbreekt. De belangrijkste voorschriften lees je in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) en het Besluit brandveilig gebruik en basishulpverlening overige plaatsen (BBGBOP).

Voor de meer risicovolle soorten gebruik (zoals bij een hotel) moet je een omgevingsvergunning voor brandveilig gebruik aanvragen of een gebruiksmelding doen.

Heb je een omgevingsvergunning brandveilig gebruik aangevraagd? Dan mag je het pand niet gebruiken totdat de vergunning is toegewezen. Vraag daarom de omgevingsvergunning op tijd aan. Deze procedure kan maximaal een half jaar (26 weken) duren.

Wil je een terras plaatsen op je eigen terrein of in de openbare ruimte? Dan heb je meestal een terrasvergunning nodig. Deze vraag je aan bij de gemeente waar je bedrijf gevestigd is. Soms moet je je alcoholvergunning, exploitatievergunning of omgevingsvergunning veranderen.

Elke gemeente stelt andere voorwaarden aan een terras. Vaak komt het hierop neer:

Als je met voedsel en dranken werkt, moet je zorgen dat dit veilig en schoon gebeurt. In de Hygiënecode staat hoe je de voedselveiligheid en de hygiëne bewaakt. Werk je volgens deze code, dan voldoe je aan de Europese HACCP-eisen. De NVWA heeft ook een overzicht van hygiënecodes per sector.