Een duidelijke groeistrategie voor een stichting of vereniging

Heb je weleens van de Theory of Change gehoord? Dit kun je zien als een soort routekaart. Je kijkt dan niet wat je doet, maar wat je wilt bereiken. Veel verenigingen zitten in een zogeheten actie-modus. Er wordt regelmatig iets georganiseerd, maar er zit niet echt een strategie achter.

Financiële groei is bij stichtingen en verenigingen bijna altijd een uitdaging. Ben je bijvoorbeeld afhankelijk van één geldstroom, zoals een specifieke overheidssubsidie of een gulle gever? Dat maakt je organisatie kwetsbaar. Streef naar een gezonde mix van inkomstenbronnen.

Dit gaat over de jaarlijkse - of maandelijkse bijdrage van leden, zodat ze mee kunnen doen aan activiteiten. Soms is er ook sprake van een vrijwilligersbijdrage. Dit is een extra toeslag voor leden die geen vrijwilligerswerk doen.

Pad naar groei: focus op ledenwerving via speciale (sponsor)acties, zoals een introductiemiddag of een loop. Betrek je leden bij deze ideeën. De jaarlijks stijgende kosten kun je opvangen met het indexeren van de contributie.

Dit gaat over zichtbaarheid in ruil voor een financiële bijdrage. Denk bijvoorbeeld aan het klassieke reclamebord langs het veld of een logo op wedstrijdshirts en trainingspakken.

Pad naar groei: stel een sponsorcommissie aan. Die kan bijvoorbeeld pakketten aanbieden (brons, zilver of goud) en de impact meetbaar maken door foto’s op socials te delen waar de sponsor op staat.

Hierbij moet je denken aan subsidies. Dit kan een eenmalig bedrag zijn voor een project of specifiek evenement. Daarnaast zijn er structurele exploitatiesubsidies, die door een gemeente of fonds worden verstrekt.

Pad naar groei: een subsidie aanvragen kan best ingewikkeld zijn. Kijk of één van je leden hier ervaring mee heeft. Richt je aanvraag op de doelstellingen van de verstrekker. Lees de beleidsnota van de gemeente of de missie van een fonds eens door. Als zij inzetten op sociale cohesie en eenzaamheidsbestrijding, leg dan uit hoe jouw nieuwe kantineactiviteit precies dát doel dient.

Dit zijn commerciële activiteiten die de clubkas spekken. De kantine-omzet is zo’n activiteit. Verder kun je denken aan betaalde clinics, merchandise of een workshop.

Pad naar groei: optimaliseer je bezettingsgraad door je accommodatie op rustige uren te verhuren aan andere doelgroepen. Dat kan een kinderdagverblijf zijn.

Voor stichtingen en goede doelen zonder leden of clubhuis zijn donateurs vaak de belangrijkste inkomstenbron. Dit kunnen eenmalige giften zijn, maar ook structurele bijdragen. Denk aan periodieke schenkingen of een vriendenprogramma. In dat geval krijgen donateurs in ruil voor hun steun bijvoorbeeld updates, exclusieve content of uitnodigingen voor events.

Pad naar groei: maak vooral duidelijk wat de impact is van een donatie, via nieuwsbrieven en social media. Daarnaast kun je campagnes organiseren zoals een jaarlijkse donatieweek of crowdfundingactie. En, heb je weleens aan een ambassadeur gedacht? Zo’n boegbeeld zorgt voor meer bekendheid wat uiteindelijk ook je inkomsten kan verhogen.

Door deze mix van inkomsten te bewaken, zorg je voor een stabiele cashflow. Dit geeft het bestuur de ruimte om lange-termijn-keuzes te maken in plaats van te overleven van subsidieaanvraag naar subsidieaanvraag.

Zodra een vereniging of stichting groeit, ontstaan er barsten in de oude werkwijze. Wat eerder nog informeel aan de keukentafel werd beslist, vraagt nu om duidelijke processen. Dit is de transitie van 'vrijwillig' naar 'professioneel'.

Een cruciaal onderdeel hiervan is het automatiseren van de achterban. Hoe meer leden of donateurs je krijgt, hoe groter de administratieve last. Door te investeren in een goed CRM-systeem, zorg je dat de overheadkosten niet evenredig meestijgen met de groei.

Daarnaast vraagt groei om een ander type bestuur. Van een 'meewerkend' bestuur naar een 'strategisch' bestuur dat toezicht houdt op de risico's en de koers bewaakt.