Digitale economie: voorzichtig herstel in Q4 2025

In het vierde kwartaal van 2025 laat de Nederlandse digitale economie een licht herstel zien na een zwakke eerste helft van het jaar. De Digitale Economie Index Nederland (DEIN) steeg met vier punten naar 118. De stijging is deels seizoensgebonden, maar wordt vooral gedreven door een versnelling in digitalisering en een voorzichtig herstel van de digitale infrastructuur. De digitale sector zelf blijft echter achter en vertoont structurele tekenen van afkoeling, mede doordat AI en automation als eerste zorgen voor hogere productiviteit en efficiency.

Daarnaast werd het kwartaal gekenmerkt door een duidelijke verschuiving van strategische plannen naar daadwerkelijke uitvoering. De Nationale Digitaliseringsstrategie (NDS) werd verder uitgewerkt en het rapport-Wennink benadrukte dat digitalisering en technologische autonomie cruciaal zijn voor het toekomstige verdienvermogen van Nederland. Direct na afloop van het kwartaal zette het nieuw beëdigde kabinet dit nog krachtiger aan door digitale infrastructuur en AI expliciet te benoemen als economische economische randvoorwaarden. Tegelijkertijd blijven netcongestie en internationale concurrentiedruk de fysieke en geopolitieke grenzen van de digitale economie scherp zichtbaar maken.

Samengevat zien we de volgende belangrijkste ontwikkelingen in de drie digitale domeinen:

De zakelijke uitgaven aan publieke cloud stegen naar circa € 2,9 miljard, 16% hoger dan een jaar geleden. De groei wordt in toenemende mate gedreven door AI-toepassingen; vooral IaaS liet met 22% een stevige toename zien tot ruim € 1 miljard. Ook het aantal ICT-professionals nam toe tot 579.000 werkenden, 2% meer dan een jaar eerder. Hoewel de arbeidsmarkt minder krap is dan in voorgaande jaren, blijven specialistische functies moeilijk te vervullen. Digitalisering wordt in toenemende mate AI-gedreven en kapitaalintensiever.

De toegevoegde waarde (in vaste prijzen) was in het vierde kwartaal 0,5% lager dan een jaar eerder, terwijl het totale bedrijfsleven wel groei liet zien. Ook de werkgelegenheid nam af: het aantal werkzame personen daalde met 2,9% tot 367.000. Vooral het aantal zelfstandigen ligt aanzienlijk lager dan een jaar eerder, terwijl ook het aantal werknemers afnam (-1,5%). Toch blijven ondernemers gematigd optimistisch, met een omzetverwachtingssaldo van 15,1% in januari 2026. De combinatie van dalende werkgelegenheid en stabiliserende omzet wijst op productiviteitsdruk en herstructurering, mede onder invloed van AI.

Het uitgaande dataverkeer via AMS-IX groeide jaar-op-jaar slechts met 0,5% tot 9,4 exabyte, waarmee de internationale hubfunctie verder verzwakt. De piekbelasting kwam uit op 14,2 Tb/s, slechts 1% hoger dan een jaar eerder. Tegelijkertijd groeide de colocatiemarkt naar 909 MW IT-vermogen, een stijging van 4% ten opzichte van vorig jaar. Hoewel dit sterker is dan in eerdere kwartalen, blijft de groei internationaal achter. Netcongestie en vergunningsprocedures blijven bepalende beperkingen voor verdere expansie, vooral in Noord-Holland en de regio Amsterdam.

De kwartaalmonitor is samengesteld door onafhankelijk onderzoeksbureau Pb7 Research en wordt mogelijk gemaakt door de Dutch Cloud Community, Dutch Data Center Association, Rabobank en Partner Navigator.

Hoe werkt het?

In de Kwartaalmonitor Digitale Economie brengen we de voortgang van de digitale economie in kaart van kwartaal op kwartaal. Met de digitale economie doelen we op dat economische activiteiten die worden uitgevoerd via digitale technologieën, met name internet. Dit omvat handel, communicatie, diensten en productie die mogelijk worden gemaakt door digitale platforms en netwerken, waarbij we ook naar de faciliterende bedrijvigheid kijken, de digitale sector. We maken daarbij in deze monitor een onderscheid tussen digitalisering, digitale sector en digitale infrastructuur:

• Met digitalisering doelen we op het gebruik van digitale technologie en de impact daarvan op de prestaties van organisaties.

• Met de digitale sector kijken we naar de IT en telecommunicatiebedrijven die dit faciliteren.

• En met de digitale infrastructuur kijken we specifiek naar connectiviteit (van zeekabel tot antenne), datacenters, cloud en hosting.

We hanteren een verzameling kwantitatieve indicatoren die, in bijna alle gevallen, ieder kwartaal beschikbaar zijn. Deze komen zoveel mogelijk uit openbaar beschikbare bronnen. De verzameling van indicatoren biedt een krachtige vinger aan de pols van de prestaties van de digitale economie op kwartaalbasis. Deze gegevens worden aangevuld met beknopte analyses en enkele voorbeelden.