Festivaluitgaven van jongvolwassenen: 42% spaart speciaal voor festivalseizoen

Festivals spelen een grote rol in het uitgaansleven van jongvolwassenen (Trimbos, 2023; VVEM, 2024) en leveren geluk en ontspanning op (RaboResearch, nog te verschijnen).

Maar op en rond festivals staan jongvolwassenen ook voor financiële keuzes. Ga je naar festivals, en welke? Een veelgehoord geluid is immers dat festivals een grote hap nemen uit het budget (zie bijvoorbeeld Radar, 2024, AD, 2024 en Festileaks, 2025). Eerder onderzoek van ons liet al zien dat jongvolwassenen op grote festivals in 2025 gemiddeld 69 euro per dag uitgaven.

Als je gaat, hoe betaal je dan je kaartje? Sommige festivals bieden de mogelijkheid om festivalkaartjes op afbetaling te kopen (NPO Radio 1, 2025; NRC, 2025). Ook op het festivalterrein word je voor veel keuzes gesteld: bepaal je voor jezelf een budget en waar geef je je geld aan uit? Enkel aan drankjes en eten of ook aan merchandise en een ritje in het reuzenrad?

In het huidige onderzoek staan we stil bij financiële keuzes vóór en tijdens muziekfestivals. We onderzochten die met behulp van een online enquête onder 1.517 Nederlanders van 18 tot en met 30 jaar oud met het panel van Dynata. We gingen na of jongvolwassenen sparen voor festivals, hoe ze voor hun festivalkaartjes betalen, of ze hun uitgaven op festivals in de hand proberen te houden – en hoe. Tot slot vroegen we of jongvolwassenen de voorkeur geven aan betalen met festivalmuntjes of pinnen aan de bar, omdat steeds meer festivals overgaan op pinnen aan de bar (AD.nl). In de vragenlijst hebben we specifiek naar muziekfestivals gevraagd, maar in de tekst van deze studie korten we dat in tot festivals. In de onderzoeksverantwoording onderaan de studie leggen we meer in detail uit hoe we het onderzoek hebben uitgevoerd.

Jongvolwassenen vinden festivals duur, maar zijn toch van plan om te gaan
Uit de enquête blijkt dat 69% van de jongvolwassenen festivals eigenlijk te duur vindt. Toch lijkt dat er niet voor te zorgen dat jongvolwassenen festivals massaal links laten liggen, want 74% van degenen die festivals eigenlijk te duur vinden, is in 2025 (van 1 april tot en met 13 september) wel naar een festival geweest. Een even groot percentage is van plan om ook in het aanstaande festivalseizoen (1 april tot en met 30 september) tenminste één festival te bezoeken. Daarnaast zegt 54% van degenen die festivals eigenlijk te duur vinden, festivals het geld wel waard te vinden.

Sparen voor festivals
Een manier om met de kosten van festivals om te gaan, is door er van tevoren voor te sparen. We vroegen jongvolwassenen die in het festivalseizoen van 2025 tenminste één festival hebben bezocht daarom of zij hier speciaal voor hadden gespaard. Van hen geeft 42% aan daarvoor inderdaad speciaal te hebben gespaard. In figuur 1 is te zien dat het leeuwendeel daarvan tot een halfjaar van tevoren is begonnen met geld opzij leggen. Jongvolwassenen die in 2025 vaker naar festivals zijn geweest, hebben ook vaker speciaal voor het festivalseizoen gespaard (zie figuur 2). Uiteraard kun je ook financieel voorbereid zijn op het festivalseizoen door regelmatig geld opzij te leggen zonder dit speciaal te oormerken voor festivals. En voor een deel van de respondenten is sparen voor festivals niet nodig, omdat ze deze uitgaven van hun maandelijkse inkomen kunnen betalen.

Meerderheid koopt festivalkaartjes van het maandelijkse inkomen
Ook hoe je het festivalkaartje betaalt, is onderdeel van de financiële keuzes rondom festivals. We vroegen jongvolwassenen hoe ze in het seizoen van 2025 hun kaartjes hebben betaald, waarbij ze meer antwoorden konden aanvinken. Een ruime meerderheid van de festivalbezoekers (59%) geeft aan kaartjes te hebben gekocht van hun maandelijkse inkomen (zie figuur 3); 30% zegt kaartjes te hebben gekocht van hun spaargeld. Er is ook een groep van 17% die aangeeft kaartjes of het geld voor kaartjes te hebben gekregen.

Een deel zegt festivalkaartjes met geleend geld te hebben gekocht: 14% zegt achteraf of in termijnen te hebben betaald, 11% heeft geld geleend van vrienden of familie en 8% geeft aan dat ze rood hebben gestaan voor toegangskaart(en). Bij elkaar heeft 25% van de festivalgangers een kaartje gekocht met geleend geld (een deel van de respondenten heeft op meer dan één van deze drie manieren kaartjes gekocht).

Mogelijk hebben zij niet alleen kaartjes voor zichzelf maar ook voor anderen gekocht, waardoor ze in één keer een (te) groot bedrag moesten voorschieten en daarom kozen voor bijvoorbeeld achteraf betalen. Andersom kan ook: heeft iemand anders jouw kaartje voorgeschoten, dan heb je dat geld geleend. Toch zien we in aanvullende analyses dat respondenten die op één of meer van deze drie manieren kaartjes kochten, de afgelopen twaalf maanden ook vaker te maken hebben gehad met geldproblemen, zoals het te laat betalen van rekeningen, rood staan en niet kunnen pinnen vanwege geldgebrek. En deze groep spaarde de afgelopen twaalf maanden juist minder.

Jongvolwassenen die naar meer festivals gingen, betaalden vaker achteraf of in termijnen, kochten vaker kaartjes van geld dat ze leenden van vrienden, familie of kennissen, en stonden vaker rood (zie figuur 4). Ze kregen ook vaker kaartjes of geld voor kaartjes. Maar ze kochten minder vaak kaartjes van hun maandelijkse inkomen.

Meerderheid jongvolwassenen let erop niet te veel uit te geven
De uitgaven op het festivalterrein zelf vormen ook een belangrijk deel van de kosten. Uit de enquête blijkt dat 51% van de jongvolwassenen die in 2025 naar een festival gingen, dat festivalseizoen er vaak of altijd op heeft gelet op een festival niet te veel geld uit te geven. Van de festivalgangers zegt 42% dat ze vaak of altijd van tevoren bepaalden hoeveel geld ze maximaal wilden uitgeven op het festival. Nog eens 29% geeft aan dat ze vaak of altijd met degenen met wie ze het festival bezochten, hadden afgesproken niet meer geld uit te geven dan een bepaald bedrag. En 27% zegt dat ze in hun bank-app een budget hadden ingesteld, met een melding zodra dat budget was bereikt.

De groep die dit soort dingen vaker deed, noemt ook vaker dat het hen was gelukt om zich aan hun budget te houden. De relatie met hun uitgaven is minder eenduidig. Festivalgangers die er vaker op hebben gelet dat ze niet te veel geld uitgeven, geven naar eigen zeggen inderdaad minder geld uit op festivals. Dat zien we niet bij het bepalen van een maximaal budget, het afspreken van een budget met anderen, en het instellen van een budget in een bank-app. De respondenten die dit deden, gaven juist meer uit. Wat hier speelt, is lastig te zeggen. Mogelijk zijn de mensen die meer geld uitgeven ook meer bezig met budgetteren, en hadden zij zónder een budget nog meer uitgegeven. Daarnaast hoeft het bepalen van een budget niet voor iedereen een klein budget te betekenen.

Degenen die vaker naar festivals gaan, hebben vaker een budget afgesproken met degenen met wie ze op het festival zijn en een budget in een bank-app ingesteld. Maar het lukt hen naar eigen zeggen minder vaak om zich aan hun budget te houden.

Door gratis water te halen besparen jongvolwassenen op festivaluitgaven
We vroegen respondenten wat ze doen om hun uitgaven aan eten en drinken op festivals te verlagen. Het meeste geld op het terrein gaat volgens festivalbezoekers immers op aan drinken, op ruime afstand gevolgd door eten (zie figuur 6). Daarna volgen zaken als kluis, wc of douche, kleiding/sieraden/merchandise en attracties.

Gratis water lijkt de voornaamste besparingsstrategie: 45% van de festivalgangers zei tijdens de festivals van 2025 vaak of altijd gratis water te halen. Dit wordt gevolgd door expres kiezen voor goedkoper eten (38%) en goedkoper drinken (35%). Daarnaast zegt 30% van de respondenten dat ze vaak of altijd een rondje drinken of eten oversloegen, 30% nam eigen eten en drinken mee en 27% geeft aan dat ze minder rondjes haalden dan degenen met wie ze waren. Respondenten die vaker gaan, doen deze dingen vaker.

We zien dat festivalbezoekers die hun uitgaven aan eten en drinken probeerden te verlagen, er ook vaker op letten dat ze niet te veel geld uitgaven tijdens festivals en vaker bezig waren met een budget. Maar de resultaten laten zien dat ze niet meer of minder geld uitgaven.

Voorkeur voor pinnen aan de bar in plaats van betalen met muntjes
Het laatste onderdeel van de festivaluitgaven dat we in deze publicatie bekijken, is de betaalwijze op het terrein. Steeds meer festivals stappen namelijk over van muntjes naar pinnen aan de bar. Uit nieuwsartikelen (bijvoorbeeld NOS en AD) en berichten op fora (bijvoorbeeld hier en hier) blijkt dat de meningen daarover verschillen. Zo zou een nadeel van muntjes zijn dat je die overhoudt en na het festival niet meer kunt gebruiken. Maar een voordeel van muntjes kan zijn dat het gemakkelijker is om een rondje te halen. Daarentegen zorgt pinnen aan de bar ervoor dat je niet eerst in de rij hoeft te staan voor munten. En pinnen zorgt er mogelijk voor dat het transparanter is wat eten, drinken en andere dingen kosten op een festival.

Om al deze aspecten mee te nemen, stelden we respondenten die in het festivalseizoen van 2025 tenminste één festival hebben bezocht acht vragen – zoals ‘Wanneer geef je meer geld uit?’, ‘Wanneer heb je het gevoel dat je meer grip hebt op je uitgaven?’ en ‘Waarmee vind je het gemakkelijker om je eigen gang te gaan op een festival?’ (zie figuur 8 voor alle vragen). Ze konden op elke vraag antwoorden met ‘betalen met muntjes’, ‘allebei evenveel’ of ‘betalen met pinpas of telefoon’ en ‘weet niet/geen antwoord’. Zeven vragen hebben we in willekeurige volgorde gesteld en de laatste vraag was voor elke respondent ‘Wat heb je het liefst op een festival?’.

De grootste groep jongvolwassenen betaalt op festivals liever met pinpas/telefoon (44%), gevolgd door de groep die geen voorkeur heeft (30%); 23% betaalt het liefst met muntjes. Ook op de andere vragen is de groep die ‘betalen met pinpas of telefoon’ antwoordt groter dan de ‘betalen met muntjes’-groep, behalve op de vraag ‘wanneer heb je meer in de gaten hoeveel geld je uitgeeft?’. Daarbij geven vrijwel evenveel respondenten aan dat dit met pinpas/telefoon (35%) is als met muntjes (36%).

Maar respondenten geven verder dus aan dat ze met betalen met pinpas of telefoon gemakkelijker hun gang gaan, het gemakkelijker vinden om mee te betalen, meer grip hebben op hun uitgaven, het gemakkelijker vinden om een rondje te halen en het idee hebben dat de kosten van eten of drinken eerlijker worden verdeeld tussen de mensen met wie ze op het festival zijn. Tot slot zegt een grotere groep dat ze met pinpas/telefoon meer geld uitgeven dan met muntjes.

Onderzoeksverantwoording
De steekproef bestaat uit 1.517 Nederlanders van 18 tot en met 30 jaar oud. De enquête is uitgezet onder het panel van Dynata. Het veldwerk vond plaats in de tweede helft van september en eerste helft van oktober van 2025 – het einde van het festivalseizoen van dat jaar. De steekproef is representatief voor leeftijd en geslacht en is na weging ook representatief voor woonsituatie (thuiswonend of zelfstandig wonend; zie tabel 1). Voor opleidingsniveau hebben we niet gewogen, maar de verschillen met CBS-cijfers zijn beperkt.

In deze publicatie kijken we naar een aantal financiële uitkomsten, zoals of respondenten voor festivals sparen, op welke manieren ze hun kaartjes kopen, of ze geldproblemen hebben en in welke mate ze op hun uitgaven letten. Dit soort financiële uitkomsten hangen ook vaak samen met achtergrondkenmerken. Een hoger inkomen zorgt er bijvoorbeeld voor dat je gemakkelijker geld opzij kunt leggen en dat je minder vaak rood staat. Andere zaken die invloed kunnen hebben op de financiën, zijn het wel of niet hebben van een partner en kinderen, en of de respondent zelfstandig of nog thuis woont, omdat dit de bestedingsruimte van mensen beïnvloedt. Ook leeftijd, geslacht, het wel of niet volgen van een opleiding en opleidingsniveau kunnen samenhangen met de financiën. En tegelijkertijd kunnen deze kenmerken samenhangen met hoe vaak een respondent naar een festival gaat. Iemand met een hoger inkomen kan festivals gemakkelijker betalen, en degenen met kinderen hebben misschien minder tijd voor festivals.

Voor de analyses waarbij we kijken of er verschillen zijn tussen respondenten die vaker naar festivals gaan, hebben we daarom regressie-analyses gedaan waarbij we controleren voor de hoogte van het inkomen, leeftijd, gezin- en woonsituatie, opleidingsniveau, of de respondent een opleiding volgt en het geslacht. We controleren ook voor deze achtergrondkenmerken in de analyses waarbij we kijken of er een samenhang is tussen het gebruik van budgetstrategieën, manieren om op eten en drinken te besparen en hoeveel geld is uitgegeven op festivals. Verschillen die in de tekst aan bod komen, zijn statistisch significant op tenminste 5%, tenzij anders vermeld.

Bijlage 1: Aanvullende resultaten uit het onderzoek
Hieronder staan aanvullende beschrijvende resultaten uit het onderzoek. Hierbij is niet gecontroleerd voor achtergrondkenmerken van de respondenten.