Conflict in het Midden-Oosten zet ook horeca onder druk

Het consumentenvertrouwen is nog altijd laag. Toch blijft de consument de horeca bezoeken. Het eerste kwartaal lijkt grotendeels vergelijkbaar te zijn verlopen met hetzelfde kwartaal in 2025, al zien we duidelijke verschillen tussen horecabedrijven. Zo hadden veel bedrijven last van de sneeuwperiode in januari, terwijl hotels in de regio Schiphol juist profiteerden van dezelfde sneeuwval door geannuleerde vluchten.

De ontwikkelingen in het Midden-Oosten vergroten de onzekerheid in de markt. Enerzijds zullen de kosten voor energie en producten - en mogelijk later ook lonen – stijgen. Anderzijds kan de vraag afnemen als de koopkracht onder druk komt te staan. Omdat de marges in de afgelopen jaren al zijn afgenomen, is de economische remweg voor horecabedrijven kort.

Restaurants

We verwachten op dit moment een lichte omzetgroei in 2026. De prijzen zullen in de eerste helft van 2026 beperkt stijgen. Afhankelijk van hoe lang we te maken hebben met hoge energieprijzen door de oorlog in het Midden-Oosten, stijgen de prijzen mogelijk in de laatste twee kwartalen van het jaar. Met name de voedselprijzen stijgen waarschijnlijk als gevolg van hogere energiekosten.

Fastservice

De fastservice sector herstelde in 2025. Nadat de prijzen stegen in 2023 en 2024 had de sector moeite om de volumes op peil te houden. Een vergelijkbare situatie kan zich opnieuw voordoen als de voedsel-en energieprijzen opnieuw stijgen.

Cafés

Cafés laten in het eerste kwartaal een kleine stijging zien ten opzichte van 2025. We verwachten dat de volumes in 2026 licht toenemen, maar vooral door een kleine prijsverhoging zal de omzet bij cafés in 2026 stijgen.

Hotels

In 2025 steeg de omzet van hotels, voornamelijk dankzij hogere bezettingsgraden. De kamerprijzen stegen daarbij niet altijd evenredig mee. In het eerste kwartaal van 2026 zien we een zeer gemengd beeld binnen de sector. Door de gestegen btw (van 9% naar 21%) proberen hoteliers een optimale prijsstrategie te bepalen. Daarbij zijn grote verschillen zichtbaar: sommige hotels slagen er in de btw-verhoging volledig door te berekenen aan de consument, terwijl andere dat niet kunnen. Gemiddeld zien we in de eerste drie maanden van het jaar een margedaling van 2% tot 3%. Voor heel 2026 verwachten we een negatieve omzetontwikkeling, waarbij de omzet vergeleken met 2025 met 0,5% zal afnemen.

Campings en vakantieparken

Het afgelopen jaar was overwegend een goed jaar, met name dankzij het mooie voorjaarsweer. Voor 2026 zien we een gemengd beeld. De boekingen voor verhuureenheden blijven voorlopig achter, terwijl campings juist een stijging laten zien. Locaties van hogere kwaliteit en met een sterker productaanbod presteren daarbij beter dan de markt als geheel.

Daarnaast kan de oorlog in het Midden-Oosten ertoe leiden dat consumenten kiezen voor een ‘veiligere’ vakantiebestemming en daardoor dichter bij huis blijven. Dit kan het huidige beeld verbeteren. Voor dit jaar houden we rekening met een kleine plus van ongeveer 1%.

De gestegen energieprijzen laten zien dat de Nederlandse economie – en zeker de horeca – zich moet voorbereiden op een langdurige periode van kostenstijgingen. Door de geopolitieke onrust in het Midden-Oosten zijn de energieprijzen in korte tijd uitzonderlijk sterk gestegen: het prijsniveau van olie ligt bijna 40% en dat van gas ongeveer 60% boven het niveau van vlak vóór de escalatie. Deze schok werkt niet alleen direct door in de energierekening, maar veroorzaakt een bredere kettingreactie in vrijwel alle consumentenprijzen (bron: RaboResearch).

1. Direct effect: hogere energierekeningen voor horecabedrijven

Voor horecazaken – waar verwarming, koeling, ventilatie en keukenapparatuur essentieel zijn – betekent deze prijsstijging een flinke toename van de kosten. Afhankelijk van de duur van het conflict in het Midden-Oosten kunnen de energielasten met 20% tot 35% stijgen.

2. Indirect effect: stijgende inkoopprijzen in de gehele keten

De horeca is sterk afhankelijk van energie-intensieve productieketens, zoals de voedselverwerking, glasmakerijen, verpakkingsindustrie en transport. De kosten van deze sectoren stijgen na een energieprijsschok vrijwel onvermijdelijk, zij het met enige vertraging. Bedrijven werken vaak met bestaande voorraden tegen lagere kostprijzen, maar zodra die uitgeput zijn, berekent de keten de hogere prijzen snel door.

Voor horecaondernemers betekent dit stijgende inkoopprijzen voor producten zoals vlees (door koel- en energiekosten), brood (door hogere ovenkosten), oliehoudende producten, verpakkingsmaterialen en frisdranken. Voor 2027 verwachten onze analisten een voedingsmiddelenprijsinflatie van zo’n 7%.

3. Personeelskosten kunnen later toenemen

Terwijl goederenprijzen snel reageren op hogere energieprijzen, volgen arbeidsintensieve diensten vaak met vertraging. Loonstijgingen komen doorgaans later tot stand, omdat ze achterlopen op de inflatie. Voor de horeca, waar personeel een groot deel van de kostenstructuur vormt, kan dit op termijn extra druk zetten op de marge.

4. Druk op de consument en veranderend bestedingsgedrag

Inmiddels zien we de gevolgen van de gestegen energieprijzen direct aan de benzinepomp, maar ook de energieprijzen voor huishoudens stijgen. Dit drukt op het besteedbaar inkomen van consumenten. Het is niet ondenkbaar dat de inflatie opnieuw oploopt. De Nederlandsche Bank geeft aan dat in een scenario van langdurig hoge energieprijzen de inflatie richting de 5% kan stijgen.

Een verzachtende omstandigheid is dat de werkloosheid relatief laag is en dat huishoudens nog beschikken over hoge spaarreserves. Toch zagen we ook in 2023 en 2024 dat toen de horeca de prijzen moest verhogen, de volumes daalden. Door stijgende energielasten en inkoopprijzen zal de horeca genoodzaakt zijn om de prijzen opnieuw te verhogen, aangezien de marges op dit moment al laag zijn. Hierdoor is de economische remweg voor de sector kort.

De impact van de btw-verhoging is in de eerste drie maanden van het jaar duidelijk zichtbaar geworden. We zien hierbij grote verschillen tussen bedrijven en type aanbod. Daarbij moet worden opgemerkt dat we pas na het hoogseizoen een volledig beeld hebben. Wel wijzen indicatoren erop dat de boekingen voor het hoogseizoen onder druk staan (bron: Leisurepeaks) en dat prijsverhogingen voor kamers in hotels niet altijd mogelijk zijn. Dit heeft een negatieve invloed op de marges van bedrijven in de sector.

Hotels laten in de eerste drie maanden een divers beeld zien. Bij de hotels die de btw-verhoging volledig weten door te berekenen, gaat dit soms ten koste van de bezettingsgraad. Hotels met een mix van zakelijk en leisure-gasten lijken overwegend nog redelijk uit te komen. Over het algemeen is er echter een negatief effect op de hotelexploitaties, waarbij we verwachten dat de marges met 2% tot 3% dalen.

Het beeld bij vakantieparken en campings is nog lastig vast te stellen, omdat het seizoen nog moet starten. Op basis van gegevens van Leisurepeaks zijn twee richtingen zichtbaar. Zo laten de boekingen voor campings voor 2026 een stijging zien, terwijl het reeds geboekte aantal nachten voor lodges en andere verhuureenheden met 8% is gedaald. De prijsstijging van ongeveer 10% toont aan dat de btw-verhoging vrijwel volledig wordt doorberekend aan de consument. Opvallend is dat gasten uit Duitsland op dit moment minder vooruit boeken in Nederland.