Ruim wereldwijd aanbod houdt varkensmarkt onder druk ondanks krimp in Nederland

De varkensproductie in de EU27+VK was in het eerste kwartaal van 2026 2,5% hoger ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. De sterkste groei werd gerealiseerd in Denemarken (+8%), gevolgd door Polen (+7%), Spanje (+5%) en het Verenigd Koninkrijk (+5%). Frankrijk noteerde een stijging van 1%, terwijl de productie in Duitsland en Italië grotendeels stabiel bleef. Daarentegen kende Nederland een daling van 8% ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar.

RVO-gegevens over de eerste 25 weken van 2026 laten zien dat het aantal varkensslachtingen in Nederland in deze periode duidelijk is afgenomen ten opzichte van een jaar eerder (-6%; figuur 1). Dit wijst op een krappere binnenlandse aanvoer van slachtrijpe varkens. Deze ontwikkeling sluit aan bij de krimp van het aantal Nederlandse varkens als gevolg van recente uitkoopregelingen.

Waar het aantal slachtingen in 2025 gedurende het grootste deel van de eerste helft van het jaar relatief stabiel bleef tussen circa 270.000 en 300.000 dieren per week, vertoonde 2026 meer volatiliteit en lagen de aantallen veelal tussen 220.000 en 280.000 dieren per week. Voor de rest van het jaar verwachten we dat het aantal slachtingen onder druk blijft staan. Wel neemt het verschil tussen de slachtniveaus van 2025 en 2026 naar verwachting af, aangezien het varkensaanbod in de tweede helft van 2025 al begon te dalen. Daardoor wordt de vergelijkingsbasis gunstiger en zullen de verschillen op jaarbasis waarschijnlijk minder groot zijn.

Ook elders in Europa verwachten wij dat het varkensaanbod geleidelijk afneemt, doordat veel varkensbedrijven onder de kostprijs produceren en daardoor financieel onder druk komen.

De Nederlandse export van vleesvarkens is in de eerste helft van 2026 met 27% afgenomen ten opzichte van dezelfde periode in 2025, van 240.377 naar 175.858 dieren. Duitsland bleef de belangrijkste bestemming, maar ook naar dat land nam de export af met 21%, als gevolg van een krapper Nederlands varkensaanbod en een lagere vraag vanuit Duitse slachterijen. De sterkste relatieve daling was zichtbaar bij de export naar Spanje, die met 85% terugviel van 31.930 naar 4.632 dieren. Deze scherpe afname hangt samen met een lagere vraag als gevolg van de uitbraken van Afrikaanse varkenspest (AVP) in Spanje. Sinds de eerste besmetting eind 2025 zijn hier inmiddels ruim 358 besmette wilde zwijnen vastgesteld in dertien gemeenten in Catalonië, hoewel er tot op heden geen uitbraken zijn gemeld op commerciële varkensbedrijven.

De Nederlandse export van biggen was in de eerste helft van 2026 eveneens lager. Het totale exportvolume daalde met 17% ten opzichte van dezelfde periode in 2025, van 2,92 miljoen naar 2,41 miljoen biggen. Spanje bleef de belangrijkste exportbestemming, maar de uitvoer naar deze markt nam sterk af met 26%, van 1,43 miljoen naar 1,06 miljoen biggen. Ook de export naar Duitsland (-8%) en België (-6%) was lager dan een jaar eerder. De afname weerspiegelt zowel een kleiner aanbod van biggen in Nederland als een zwakkere vraag vanuit de belangrijkste afzetmarkten.

Door het grotere aanbod in Europa zijn de varkenskarkasprijzen in het tweede kwartaal verder gedaald, tegen de gebruikelijke seizoensontwikkeling in. In week 25 van 2026 lag de gemiddelde varkenskarkasprijs in de EU 27% lager dan een jaar eerder. We verwachten dat de prijzen gedurende het derde kwartaal onder druk blijven staan. Ook de biggenprijzen daalden in het tweede kwartaal, met 12% op jaarbasis in week 25 van 2026, en zetten naar verwachting hun gebruikelijke seizoensmatige daling in het derde kwartaal voort. Europese varkenshouders hebben te maken gehad met stevige verliezen, vooral in de vleesvarkensfase, omdat de karkasprijzen sterker daalden dan de biggenprijzen. Ondanks het krappere varkensaanbod in Nederland volgde de Nederlandse markt dezelfde prijsontwikkeling als de Europese markt.

Ook op de wereldmarkt staan de varkensprijzen onder druk. In China en Brazilië zorgt vooral het ruime aanbod voor lagere prijsniveaus, terwijl de prijzen in de VS nog altijd boven het Europese niveau liggen, ondanks een relatief zwakke vraag (figuur 2). Ook in Europa draagt de relatief zwakke vraag bij aan de lage varkensprijzen. Tegelijkertijd was in het eerste kwartaal van 2026 3% meer varkensvlees beschikbaar voor consumptie dan in dezelfde periode vorig jaar, wat erop wijst dat de daadwerkelijke consumptie waarschijnlijk ook is toegenomen.

De voerprijzen blijven in het derde kwartaal naar verwachting licht verhoogd. Dit weerspiegelt de recente stijgingen op de agrigrondstoffenmarkten als gevolg van het conflict in het Midden-Oosten. Omdat het recente vredesakkoord tussen de VS en Iran nog niet lijkt te hebben geleid tot duurzame stabiliteit, verwachten we aanhoudende volatiliteit op de markten voor agrigrondstoffen en kunstmest. Daarmee blijft ook de ontwikkeling van de voerkosten in de varkenshouderij onzeker.

Ondanks dat zij dit jaar nog groeit, nemen de risico’s voor de Deense productie toe. De nieuwe Deense regering heeft plannen aangekondigd om de dierenwelzijnseisen in de varkenshouderij verder aan te scherpen. Daarbij wordt gedacht aan een einde aan het routinematig couperen van staarten, een geleidelijke afbouw van huisvestingssystemen waarbij dieren langdurig worden opgesloten, meer ruimte per dier en een beperking van het transport van levende dieren over lange afstanden. Op korte termijn zorgen deze plannen voor onzekerheid onder varkenshouders, omdat nog onduidelijk is hoe de nieuwe regels precies worden ingevuld en welke investeringen hiervoor nodig zijn. Op langere termijn kunnen strengere welzijnseisen en hogere productiekosten de groei van de Deense varkensproductie afremmen. Dit kan leiden tot een lager aanbod van varkens en biggen in Noordwest-Europa en daarmee de marktdynamiek in de regio verder beïnvloeden.

Europese varkensvleesexporteurs blijven uitdagingen ondervinden op de wereldmarkt door het aanhoudende overaanbod in China, de sterke concurrentie vanuit Brazilië en de zwakke Amerikaanse dollar. De export van varkensvlees uit de EU27+VK daalde tot en met april 2026 slechts beperkt in volume, met 1% op jaarbasis. De exportwaarde liet echter een sterkere daling zien en nam met 12% af, als gevolg van lagere marktprijzen.

Ook de exportvolumes naar Japan (-21%) en de Filipijnen (-18%) daalden. Daartegenover stonden aanzienlijke stijgingen naar andere markten: de export naar Zuid-Korea nam met 49% toe, naar Vietnam met 77% en naar Ivoorkust met 33% ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar.

Positief nieuws kwam uit de Filipijnen, die de regionale aanpak van Afrikaanse varkenspest (AVP) in Spanje in mei formeel accepteerden. Hierdoor werd het eerdere importverbod op Spaans varkensvlees en andere varkensproducten opgeheven.

De nieuwe stikstofplannen van het kabinet-Jetten richten zich op een vraagstuk dat de afgelopen jaren steeds urgenter is geworden: de natuur herstellen én de vergunningverlening in Nederland weer op gang brengen. Hoewel nog lang niet alles duidelijk is, maken de plannen wel helder dat de opgave groot is.

Voor de varkenshouderij zijn nog geen concrete emissiedoelen per bedrijf vastgesteld. Wel wordt er waarschijnlijk stevig gestuurd op maatregelen in de stal en gaat extra aandacht uit naar bedrijven in de buurt van kwetsbare natuur.

Voor veel ondernemers betekent dit dat zij nadrukkelijk moeten kijken naar hoe hun bedrijfsvoering toekomstbestendig kan blijven. Niet alleen op het gebied van stikstof maar ook op het gebied van bijvoorbeeld klimaat en dierwaardigheid. Dat vraagt tijd en investeringen en, in sommige gevallen, ook ingrijpende keuzes.

De plannen zijn nog zeker niet definitief. Maar wil je hierover toch alvast met ons in gesprek? Neem dan contact op met je accountmanager.