World Pork Map 2026: Concurrentie neemt toe in een meer gefragmenteerde varkensvleesmarkt

De wereldwijde varkensvleeshandel is steeds meer gefragmenteerd en meer concurrerend geworden. De markt beweegt weg van het China-centrische model dat het afgelopen decennium kenmerkte, en krijgt een meer gediversifieerde en regionaal gespreide structuur. Na het herstel van China van de aanbodschok door Afrikaanse varkenspest tussen 2018 en 2021 zijn de handelsvolumes sinds 2024 op lagere niveaus gestabiliseerd. Dit wijst op een evenwichtiger, maar minder dynamische marktomgeving. China blijft ’s werelds grootste importeur van varkensvlees, maar het aandeel is aanzienlijk gedaald. Hierdoor is de invloed van het land op de wereldwijde handelsstromen afgenomen.

De exportconcurrentie is toegenomen doordat leveranciers concurreren in een bredere reeks bestemmingsmarkten. De EU blijft de belangrijkste exporteur, maar ondervindt groeiende druk van de VS, terwijl Brazilië zijn positie heeft versterkt en zijn exportbestemmingen buiten China heeft gediversifieerd. Tegelijkertijd zijn Zuidoost-Azië en Mexico belangrijke vraagregio’s gebleven door aanhoudende uitdagingen op het gebied van diergezondheid en beperkingen in het binnenlandse aanbod.

In bredere zin wordt de handel steeds sterker bepaald door ontwikkelingen op het gebied van diergezondheid en geopolitiek, waarbij veranderend handelsbeleid, tarieven, sanitaire beperkingen en logistieke verstoringen de complexiteit en volatiliteit vergroten. In deze meer concurrerende en minder voorspelbare omgeving moeten exporteurs zich aanpassen door markten te diversifiëren, hun kostenefficiëntie te verbeteren en hun capaciteiten op het gebied van markttoegang te versterken.

De RaboResearch World Pork Map 2026 brengt deze verschuivingen en de nieuwste wereldwijde handelsstromen in kaart. Daarbij worden de belangrijkste markten, producten en regionale ontwikkelingen belicht die de varkensvleeshandel van vandaag bepalen.

In het afgelopen decennium heeft de wereldwijde varkensvleeshandel een duidelijke cyclus van expansie en daaropvolgende correctie doorgemaakt. Een belangrijke aanjager was de uitbraak van Afrikaanse varkenspest (AVP) in China tussen 2018 en 2020. Die leidde tot een sterke daling van het binnenlandse varkensvleesaanbod en een ongekende stijging van de importvraag. Zowel volume als waarde namen vanaf 2016 gestaag toe tot een piek in 2020 en 2021, toen de wereldwijde handelsvolumes ongeveer twaalf miljoen ton bereikten en de waarde bijna 35 miljard dollar bedroeg (zie figuur 1). In 2022 en 2023 volgde een scherpe correctie doordat het aanbod van China herstelde van de AVP-schok, waarbij de handelsvolumes terugvielen tot net onder de tien miljoen ton. Sinds 2024 is de markt gestabiliseerd, met een bescheiden herstel van zowel volume als waarde. De niveaus blijven echter onder de eerdere piek, wat wijst op een evenwichtiger maar minder uitbundige wereldwijde handelsomgeving.

De handelsstromen hebben aanzienlijke structurele veranderingen doorgemaakt sinds het herstel van China van AVP. De Chinese varkensvleesimport piekte rond 2020 en 2021. Daarna herstelde de binnenlandse productie snel, ondersteund door de wederopbouw van de zeugenstapel en verdere productiviteitsverbeteringen. Tegelijkertijd is de groei van de Chinese varkensvleesconsumptie afgezwakt. Zwakkere macro-economische omstandigheden hebben de vraaggroei beperkt, terwijl de consumentenvoorkeuren geleidelijk zijn verschoven naar alternatieve dierlijke eiwitten, zoals pluimvee en rundvlees.

Hoewel China een belangrijke importeur van varkensvlees en bijproducten blijft, daalde het aandeel in de wereldwijde import van 43% in 2021 naar 23% in 2025. De daling was vooral uitgesproken bij de import van varkensvlees, waar de vraag structureel is afgezwakt (zie figuur 2). Daardoor zijn andere markten belangrijker geworden als leidende importeurs van varkensvlees, met name Mexico.

In 2025 werd het overaanbod op de Chinese varkensvleesmarkt steeds duidelijker zichtbaar, zoals blijkt uit dalende prijzen en verslechterende marges voor producenten. Overheidsinterventies waren gericht op het opnieuw in evenwicht brengen van vraag en aanbod. Dit aanpassingsproces verliep echter langzaam en moeizaam. Aanhoudende productiviteitsstijgingen hebben de productieniveaus hoog gehouden, terwijl zwakke economische omstandigheden op de vraag drukten.

Tegelijkertijd is Zuidoost-Azië belangrijker geworden als groeimarkt. Landen zoals de Filipijnen en Vietnam hebben hun import vergroot om aanhoudende ziekteproblemen en onvoldoende binnenlandse productie te compenseren. Hierdoor kregen grote exporteurs alternatieve afzetkanalen. Ook de varkensvleesimport van Mexico is sterk gestegen door beperkingen in het binnenlandse aanbod, waardoor het land de grootste importeur van varkensvlees ter wereld is geworden (exclusief bijproducten). Deze groei is vooral belangrijke exportlanden zoals de VS, Canada en Brazilië ten goede gekomen.

De EU heeft haar positie als grootste varkensvleesexporteur ter wereld behouden, al is de kloof met de VS geleidelijk kleiner geworden (zie figuur 3). Structurele uitdagingen in de EU, zoals strengere milieuregels, strengere eisen op het gebied van dierenwelzijn en stijgende productiekosten, beperken naar verwachting de groei. Daardoor verliest de EU waarschijnlijk geleidelijk haar leidende positie, waarbij de VS op termijn de grootste wereldwijde exporteur wordt. Aanhoudende handelsspanningen tussen de VS en China hebben de Europese exportconcurrentiekracht echter ondersteund en deze verschuiving tijdelijk vertraagd.

De rol van Brazilië in de wereldwijde varkensvleeshandel is eveneens steeds steviger verankerd geraakt. De Braziliaanse export nam in 2022 en 2023 aanzienlijk toe, gedreven door de sterke Chinese vraag en een duidelijk kostenvoordeel. Meer recent heeft de afnemende importvraag van China Brazilië ertoe aangezet zijn exportbestemmingen actief te diversifiëren. De Filipijnen zijn uitgegroeid tot de grootste exportmarkt voor Brazilië, waarbij de leveringen in 2025 met meer dan 30% stegen. Een sterke importvraag als gevolg van binnenlandse aanbodbeperkingen en ziekte-gerelateerde verliezen ondersteunde dit. Het onderstreept het groeiende succes van Brazilië bij het herpositioneren jegens opkomende markten en het verminderen van de afhankelijkheid van China.

AVP was de grootste afzonderlijke aanjager van handelsvolatiliteit in de afgelopen jaren. Hoewel de ziekte in China is teruggedrongen, blijft de impact op productie en handel elders voelbaar. In de Filipijnen verschuift AVP van een crisissituatie naar een meer gecontroleerde fase. Maar de ziekte blijft een structurele beperking, waardoor het land afhankelijk blijft van import en de importvraag niet afneemt. In Vietnam is de ziekte sinds 2021 overgegaan van een epidemische naar een endemische situatie, wat leidt tot een structurele transformatie en een aanhoudende importvraag. In Europa blijft ziektebeheersing een hardnekkige uitdaging, vooral in oostelijke regio’s, en vormt AVP een terugkerend risico voor belangrijke exportlanden. De uitbraak in Spanje in november 2025 benadrukt het belang van dergelijke gebeurtenissen, met aanzienlijke gevolgen voor prijzen, producentenmarges en het totale evenwicht tussen vraag en aanbod.

Hoewel AVP de komende jaren waarschijnlijk niet wordt uitgeroeid, neemt de verstorende impact op de wereldhandel naar verwachting geleidelijk af. Importerende landen zoals China, de Filipijnen en Japan zijn steeds meer bereid voor de regionaliseringsbenadering te kiezen, waardoor de handel vanuit ziektevrije zones kan doorgaan in plaats van landelijke importverboden op te leggen. Deze verschuiving helpt de handelsvolatiliteit te verminderen en markttoegang te behouden. Recente voorbeelden zijn de regionaliseringsovereenkomsten tussen China en Spanje, Japan en Frankrijk, en de Filipijnen en Polen. Zij illustreren de groeiende acceptatie van flexibelere en meer op risico gebaseerde handelskaders.

De handelsstromen worden niet langer uitsluitend bepaald door kostenconcurrentiekracht. Ze worden ook sterk beïnvloed door beleidsbeslissingen en strategische inspanningen van overheden om de binnenlandse voorziening veilig te stellen. Hoewel de Chinese varkensvleesimport uit de VS sinds 2020 geleidelijk is gedaald, grotendeels als gevolg van de bredere daling van importen na het herstel van de binnenlandse productie, hebben oplopende handelsspanningen tussen beide landen bijgedragen aan een blijvende herschikking van de handelsstromen. Ook blijven de antidumpingtarieven die China in 2025 op varkensvlees uit de EU heeft ingesteld drukken op de Europese varkensvleesexport. De escalatie van het conflict in het Midden-Oosten begin 2026 leidde bovendien tot hogere energie- en vrachtkosten en creëerde aanzienlijke logistieke uitdagingen voor de wereldhandel. Samen hebben deze verstoringen de concurrentie verscherpt en de druk op marges verder vergroot. Daardoor wordt de mondiale marktomgeving steeds sterker gekenmerkt door terugkerende overaanbodcycli, verhoogde prijsvolatiliteit en aanhoudende neerwaartse druk op de winstgevendheid van exporteurs.

Al met al heeft de wereldwijde varkensvleeshandel een duidelijke structurele verschuiving doorgemaakt van een door China gedreven systeem naar een meer gefragmenteerd en gediversifieerd landschap. Hoewel China in 2020 de dominante kracht was die de handelsstromen bepaalde, heeft de snelle terugkeer naar een bijna zelfvoorzienende positie de invloed van het land aanzienlijk verminderd, ook al blijft het de grootste importeur ter wereld. Daardoor is de markt verschoven naar een meer geregionaliseerde structuur, waarbij de handel over een bredere groep importmarkten wordt verdeeld. Deze transitie heeft de concurrentie tussen exporteurs verscherpt en de mate waarin één land de mondiale handelsdynamiek kan bepalen, verkleind.

Deze verschuiving naar een minder China-centrische en meer gefragmenteerde mondiale handelsomgeving voor varkensvlees heeft verschillende belangrijke implicaties voor exporteurs.

Al met al hangt succes minder af van het veroveren van één dominante markt en meer van effectief portfoliobeheer: het in balans brengen van markten, risico’s en productstrategieën in een complex wereldwijd handelslandschap.

RaboResearch World Pork Map 2026

Poster-versies van de World Pork Map 2026 zijn exclusief beschikbaar voor Rabobank-klanten. Interesse? Neem dan contact op met je accountmanager.