Update

Sterke positie en goede vooruitzichten voor melkgeitenhouderij

1 augustus 2020 16:11

De Nederlandse melkgeitenhouderij richt zich op het fokken en houden van geiten voor de productie van kaas, andere zuivel en melkpoeders. De afgelopen jaren steeg de Nederlandse productie van geitenmelk enorm, en ook de wereldwijde vraag neemt toe. Toch heeft de branche ook uitdagingen, voornamelijk op het gebied van milieu en dierenwelzijn. In dit artikel vertellen we je meer.

Geiten achter een hekje

Binnen 10 jaar verdubbeling totale productie

De geitenmelksector is de afgelopen jaren geprofessionaliseerd, met als resultaat een groei in het aantal bedrijven, melkgeiten en het productievolume. Volgens de Nederlandse GeitenZuivel Organisatie (NGZO) en het CBS telde Nederland in 2019 570 melkgeitenbedrijven, waarvan 50 biologisch. Samen produceren zij naar schatting zo’n 430 miljoen kilo geitenzuivel in 2020, waarvan 36 miljoen kilo biologisch. Een ruime verdubbeling van de totale productie sinds 2010. Naast een hoger aantal geiten steeg ook de melkproductie per geit, doordat boeren zorgen voor betere voeding en leefomstandigheden.

Focus op export is een goede keuze door stijgende internationale vraag

Volgens Eurostat, het Europese bureau voor de statistiek, zijn Frankrijk en Spanje in Europa de grootste producenten van geitenmelk, gevolgd door Nederland en Griekenland. Frankrijk, Spanje en Griekenland verwerken relatief veel melk zelf, wat vervolgens binnen het eigen land blijft. Nederland onderscheidt zich ten opzichte van deze landen door het merendeel van de melk ter verwerking aan te bieden (meer dan 90%) en heeft de focus op export.

Veel exporteren biedt de Nederlandse sector een flink voordeel want door een groeiende wereldbevolking en stijgende besteedbare inkomens neemt wereldwijd de vraag naar zuivel toe. Koemelk krijgt steeds vaker negatieve media-aandacht, waardoor er in de Westerse wereld meer vraag ontstaat naar alternatieven zoals geitenmelk. In China en de Verenigde Staten stijgt om dezelfde reden de vraag naar zuigelingenvoeding op basis van geitenmelk. Voor 2020 verwachten we een wereldwijde groei van de zuivelconsumptie van 1,0% tot 1,5%.

““De melkgeitensector wil toekomstgericht en verantwoord ondernemen, en staat open voor vragen vanuit de maatschappij.””

Dierenwelzijn en milieu vormen grootste uitdaging

Paragraaf 3 Toch kan het in de sector op sommige vlakken beter. Op mensen overdraagbare ziektes en infecties zoals de Q-koorts, de veedichtheid in Noord-Brabant en Gelderland en niet-diervriendelijke megastallen zorgen voor kritische geluiden vanuit de maatschappij. Een andere uitdaging voor de sector ligt in het verminderen van uitstoot. Uit onderzoek door het RIVM bleek dat mensen die in de buurt van geitenhouderijen wonen, een verhoogde kans op longontsteking hebben. Daarom is voor bijna heel Nederland een tijdelijk verbod uitgeroepen op uitbreiding en het ontstaan van nieuwe bedrijven. Nader onderzoek loopt, en de geitenstop geldt tot de uitkomst van het onderzoek in 2022.

Om de Nederlandse geitenzuivel toekomstbestendig te maken ontwikkelden Land- en Tuinbouw Organisatie Nederland en de Nederlandse Geitenzuivel Organisatie het initiatief Duurzame Geitenzuivelketen (DGZK). Met deze keten laat de melkgeitensector zien dat ze toekomstgericht en verantwoord wil ondernemen, en openstaat voor vragen en geluiden vanuit de maatschappij. Het initiatief biedt programma’s voor ondernemers die inspelen op actuele thema’s zoals dierengezondheid en -welzijn, energie, klimaat en imago.

Focus komende tijd op verbeteringen en innovatie

Ondanks de geitenstop zit de sector niet stil. Veel bedrijven focussen zich op optimalisatie binnen het bedrijf, bijvoorbeeld door het verbeteren van de melkproductie per dier. Ook is innovatie op het gebied van automatisering noodzakelijk voor bedrijven om zich verder te ontwikkelen, aangezien het werk in de melkgeitenhouderij erg arbeidsintensief is. Tot slot is er behoefte aan innovatieve systemen die helpen om emissies te verlagen, zodat de sector ook de komende jaren verantwoord kan groeien.

De Rabobank is nauw betrokken bij de melkgeitensector. Benieuwd op welke vlakken jij kunt optimaliseren? Neem gerust contact op met onze sectorspecialist.