Perspectief in tijden van toenemende waterschaarste

16 juni 2026 12:02

Op vrijdag 5 juni vond de afsluitende open middag plaats van het door Rabobank ondersteunde project Zoetwaterboeren. Ruim vijftig belangstellenden uit de sector lieten zich informeren over de doelstellingen, ambities en de resultaten van vier jaar onderzoek en praktijk op het bedrijf van akkerbouwer Klaas Schenk in Anna Paulowna.

Veldexcursie zoetwaterboeren

Van akkerbouwer naar zoetwaterboer

Ondernemer Klaas Schenk spreekt van een ‘carrièreswitch’ wanneer hij vertelt over het ontstaan van het project. Een simpel idee – misschien moeten we iets doen met al dat regenwater – groeide uit tot een innovatieve aanpak die hem transformeerde van akkerbouwer tot ‘zoetwaterboer’. Aan de basis van de Publiek-Private Samenwerking Zoetwaterboeren stonden vele gesprekken met potentiële partners. Het concept om regenwater niet direct af te voeren, maar op te vangen en op te slaan voor gebruik in droge perioden, was destijds vernieuwend.

In de afgelopen vier jaar heeft Zoetwaterboeren zich ontwikkeld tot een project gericht op het ontwikkelen, onderzoeken en demonstreren van een duurzaam watersysteem. Dit systeem omvat wateropslag, waterbeheer, -gift en waterkwaliteit. Binnen deze publiek-private samenwerking werken bedrijven, onderwijsinstellingen en onderzoeksorganisaties nauw samen. Het programma is mede mogelijk gemaakt door financiële ondersteuning van de coöperatieve Rabobank.

Veldexcursie zoetwaterboeren
Verduurzamen vraagt om verbinden

Volgens Pieter Vlaar van onderzoeksbureau Vertify staat het project aan de vooravond van verdere opschaling: “Er loopt een aanvraag voor een vergelijkbaar project in de Haarlemmermeer. Dit is een mooie samenwerking met een mix van partijen. Verduurzamen vraagt om verbinden. We moeten samen optrekken om tot resultaat te komen.”

Hij benadrukt het belang van meten: “Je moet weten wat er in de grond gebeurt om grip te krijgen op je teelt. Daar ligt de basis voor doelsturing.” Erna van der Wal van brancheorganisatie BO Akkerbouw sluit hierbij aan en licht de Sectoraanpak Nitraat toe, een initiatief om nitraatuitspoeling naar grond- en oppervlaktewater te verminderen. Ook hier staat doelsturing centraal: “Dat maakt het halen van milieudoelen niet makkelijker, maar het geeft wel inzicht waarop je moet sturen.”

Vergunningen en praktijk in beeld

Willemijn van Doorn-Hoekveld en Vince Kaandorp van Deltares gaven inzicht in de juridische kaders rondom ‘verantwoord infiltreren’ en vergunningstrajecten voor wateropslag. Daarbij werd duidelijk hoe verschillende partijen – van provincies tot waterschappen – betrokken zijn bij waterbeheer, -onttrekking en infiltratie.

Tijdens veldbezoeken kregen deelnemers de kans om systemen in de praktijk te bekijken. Hierbij werd getoond hoe drainagewater wordt opgevangen, gezuiverd, geïnfiltreerd en ondergronds opgeslagen voor gebruik in het teeltseizoen via druppelirrigatie. Ook werd aandacht besteed aan fertigatie en dashboards die inzicht geven in waterstromen.

Water als cruciale factor voor de toekomst

Marco Dorsman, accountmanager Food & Agri bij Rabobank, benadrukte het belang van water: “Voor Rabobank en haar klanten is water een cruciaal thema in de komende jaren, zowel in termen van beschikbaarheid als kwaliteit. Onze focus ligt op het ondersteunen van samenwerkingen die innovatie stimuleren. Zoetwaterboeren laat zien hoe we samen uitdagingen kunnen aanpakken en de landbouw veerkrachtiger kunnen maken.” De resultaten van het project dragen niet alleen bij aan de beschikbaarheid van zoetwater, maar ook aan de duurzaamheidsdoelen van de Kaderrichtlijn Water (KRW).

Bron tekst: persbericht Zoetwaterboeren
Foto: aangeleverd door Vertify