Wat maakt Limburg de slimste regio ter wereld?

Limburg is uitgeroepen tot de meest innovatieve regio ter wereld. Die prestigieuze titel kende het Intelligent Community Forum (ICF) half oktober toe aan de Brightlands Limburg tijdens een bijeenkomst in Columbus, Ohio. Voor gedeputeerde Stephan Satijn en coöperatief directeur Rabobank Hay Jacobs is de onderscheiding een internationale erkenning voor de Limburgse samenwerking tussen ondernemers, kennisinstellingen en overheid op het gebied van innovatie.

Het ICF is een wereldwijde federatie van ruim 200 regio’s die elkaar helpen om technologie in te zetten voor inclusieve en brede welvaart. De federatie selecteert jaarlijks 21 regio’s die uitblinken in innovatiekracht, kennisontwikkeling en duurzaamheid. Daaruit volgt een top-7 van regio’s die kans maken de slimste regio van het jaar te worden. Dat Limburg die top-7 haalde, komt vooral omdat het ICF Brightlands Limburg als een goed voorbeeld ziet van de triple helix in de praktijk. Bij Brightlands komen onderzoekers, ondernemers, bedrijven en overheidspartners samen om innovatie om te zetten in economische groei voor een duurzame toekomst. En dat blijkt zo goed aan te slaan dat het de titel ‘The Intelligent Community of the Year’ oplevert. Limburg wint van slimme regio's in Brazilië, Turkije, de Verenigde Staten, Canada, Spanje en Taiwan.

'Dat we uiteindelijk de titel zouden winnen, had ik niet verwacht’, vertelt Satijn. ‘We sloten ons aan bij het ICF om te kijken waar we staan. We wilden van andere regio's leren en die inzichten benutten voor Limburg.’
Toen Limburg werd uitgenodigd om deel te nemen aan de selectieprocedure, besloot de regio daar vol voor te gaan. ‘Als we het doen, doen we het goed’, zegt Satijn. ‘We doen het om er echt iets uit te halen, om iets in gang te zetten, om ons verder te ontwikkelen. Meedoen is spannend, want je laat je beoordelen door een externe jury. Die mensen zijn onafhankelijk en hebben geen binding met onze regio. Tegelijkertijd waren we ervan overtuigd dat we met onze campusstructuur, onze samenwerking en projecten zoals de Einstein Telescope iets bijzonders in handen hebben.’

Nadat Limburg was geselecteerd voor de internationale topgroep van innovatieve regio’s, volgde de vraag om een driedaagse conferentie over circulair leven te organiseren. Het evenement bracht bestuurders, ondernemers en kennisinstellingen uit verschillende landen samen. ‘Die kans hebben we strategisch benut’, zegt Satijn. ‘Tijdens de conferentie merkten we dat we goed tussen de andere kandidaten pasten. Maar dat we uiteindelijk ook daadwerkelijk zouden winnen, wist niemand. Dat maakt deze erkenning extra bijzonder. Dit is een mooi compliment voor iedereen die de afgelopen jaren heeft meegebouwd aan de ontwikkeling van Limburg.’

‘Als je Limburg vergelijkt met andere innovatieve regio’s, zie je duidelijke verschillen’, vindt Jacobs. ‘Veel regio’s concentreren hun activiteiten rond één stad. Brightlands Limburg beslaat vrijwel de hele provincie, met verschillende steden en vier campussen. Juist die spreiding maakt ons sterk.’
De sterke verbinding in de regio en met de regio werkt daarbij heel goed, weet Satijn. ‘We hebben een robuuste infrastructuur opgetrokken waarbij een aantal partijen een hele belangrijke rol speelt. Rabobank is enorm betrokken en participeert in diverse fondsen. Maar ook de drie economic boards, onderwijsinstellingen, ondernemers en overheden weten elkaar goed te vinden.’

Het is volgens Jacbos logisch dat juist Rabobank zich betrokken voelt bij projecten die draaien om innovatie en elkaar versterken. ‘We zijn een bank zonder aandeelhouders en willen ook iets teruggeven aan de maatschappij. We denken graag mee over ontwikkelingen, innovaties en oplossingen voor maatschappelijke problemen. Wij durven in ontwikkelingen te investeren. Dat blijkt bijvoorbeeld uit het feit dat Rabobank is betrokken bij alle vier de Brightlands faciliteiten, met funding en op andere manieren. Ook doen we mee met start-up challenges op alle universiteiten en hogescholen. Op die manier dragen we ons steentje bij om jong talent voor Limburg te behouden’.

Waarom juist in Limburg de triple helix zo goed werkt, daar heeft Satijn wel een verklaring voor. ‘We zijn stiekem beter in veranderen en aanpassen dan we denken of zeggen’.
Jacobs licht dat verder toe: ‘Als je naar de historie kijkt dan zie dat Limburg al vaak is uitgedaagd en zich even vaak moest herpakken. Neem VDL in Born, daar hebben we eerst vrachtwagens en toen auto’s gemaakt voor verschillende opdrachtgevers. Nu willen we daar aan het werk voor defensie. Na de mijnsluitingen moesten veel Limburgers opnieuw hun toekomst vormgeven. En dat is volgens mij wat we keer op keer doen, aanpassen en vernieuwen. Ook al was niet heel Limburg mijnbouwgebied, we hebben wel in de hele provincie die mijnwerkersmentaliteit. We zitten in hetzelfde schuitje en we moeten het samen doen. We hebben een bepaalde saamhorigheid. Dat we zijn uitgeroepen tot slimste regio is een hele mooie bekroning, maar het is veel mooier om naar de weg te kijken die we hebben afgelegd. Het is ongelofelijk wat we in deze provincie met zijn allen organiseren en realiseren.’

Volgens Satijn ziet de internationale jury juist die combinatie van samenwerking, aanpassingsvermogen en maatschappelijke relevantie als een kracht. ‘We zijn een regio die zichzelf organiseert en zich richt op vraagstukken die ertoe doen’, zegt hij. ‘Iedere Brightlands Campus is ooit opgericht vanuit een maatschappelijke uitdaging. Op de ene campus staat gezondheid centraal, op een andere data en kunstmatige intelligentie, gezonde voeding of materialen en circulariteit.’
Die thema’s ontwikkelen zich voortdurend mee met de behoeften van de samenleving. Juist daardoor blijft het innovatie-ecosysteem zich vernieuwen. Daarnaast spelen grote toekomstprojecten een belangrijke rol. ‘De Einstein Telescope is een voorbeeld van een zogenoemd moonshot project’, zegt Satijn. ‘Een ambitieus initiatief dat innovatie op de lange termijn aanjaagt. Ook onze samenwerking met partners in de Euregio maakt Limburg onderscheidend.’

‘De kracht van Limburg zit niet in één project, maar in het geheel’, besluit Satijn. ‘In de samenwerking, het vermogen om kansen te herkennen en de bereidheid om samen oplossingen te ontwikkelen. Die slimste regio titel is daarvan een internationale erkenning.’