Rabobank steunt UMDL: ‘De boer staat zelf aan het stuur’
Hoe maak je de melkveehouderij duurzamer én houd je boerenbedrijven gezond? De Utrechtse Monitor Duurzame Landbouw (UMDL) helpt daarbij. Melkveehouders krijgen inzicht in hun prestaties, leren van elkaar en krijgen begeleiding bij het verbeteren van hun bedrijf. Rabobank steunt dit initiatief van de provincie Utrecht en de Utrechtse agrarische collectieven. ‘Dat Rabobank meedoet, schept vertrouwen. Dat kan meer boeren en bedrijven stimuleren om mee te doen.’

‘Het mooie is dat je als boer zelf bepaalt waar je mee aan de slag gaat’, vertelt Peter van den Brink over de UMDL. Hij is melkveehouder en voorzitter van Collectief Lopikerwaard. ‘Ik ben al duurzaam bezig, maar weet ook dat het beter kan.’ Op zijn bedrijf werkt hij onder meer met kruidenrijk grasland en weidevogelbeheer. ‘De monitor laat zien waar we staan en wat we nog kunnen verbeteren. Zo heb ik mijn sloten natuurvriendelijker ingericht en het voer voor de koeien aangepast. Door minder eiwitrijk voer te geven, probeer ik de uitstoot van ammoniak te verminderen.’
Leren van elkaar
De UMDL geeft boeren inzicht in hoe hun bedrijf presteert op het gebied van bodem, biodiversiteit, water en klimaat. Ze stellen zelf verbeterdoelen en kiezen welke maatregelen bij hun bedrijf passen. Voor de stappen die boeren zetten, krijgen ze een financiële beloning.
De Utrechtse agrarische collectieven begeleiden boeren bij hun verduurzaming en brengen ondernemers bij elkaar om kennis en ervaringen te delen, onder meer via korte cursussen en bijeenkomsten. ‘Je leert hoe collega's dingen aanpakken’, vertelt Peter. ‘Soms levert een kleine aanpassing al veel op.’ Zo leerde hij dat het kan lonen om een koe die moeilijk drachtig wordt wat langer de kans te geven. ‘Daardoor hoef je minder jongvee op te fokken. Dat bespaart kosten en vermindert de uitstoot. Zo kunnen verduurzaming en een gezond boerenbedrijf elkaar versterken.’
Meer dan een financiële bijdrage
Dat boeren van elkaar leren, is een van de sterke punten van de UMDL, vindt Ard van Veen, melkveehouder en lid van de Kringadviesraad Voedseltransitie van Rabobank. ‘Boeren nemen niet zomaar alles aan. Maar als een collega laat zien dat iets werkt, dan ga je daar veel sneller in mee. Bovendien kan iedere melkveehouder eenvoudig meedoen en bepaalt hij zelf welke stappen hij zet.’
Vanuit de Kringadviesraad dacht Ard mee over de aansluiting van Rabobank bij de UMDL. ‘We stelden vragen over de resultaten, kennisdeling en besteding van het geld. Daarop is het voorstel aangepast en konden we positief adviseren.’ Volgens Ard laat dit de coöperatieve werkwijze van Rabobank zien: leden en vertegenwoordigers uit de sector denken mee over investeringen. Rabobank steunt de UMDL de komende jaren financieel. ‘Maar Rabobank kan ook bijdragen met haar kennis en netwerk.’
Samen kom je verder
De UMDL is een initiatief van de provincie Utrecht en de Utrechtse agrarische collectieven. De Utrechtse waterschappen, LTO Noord, Stichting Natuur en Milieu en Staatsbosbeheer zijn van meet af aan betrokken. Gedeputeerde Gijs de Kruif van de provincie Utrecht: ‘We willen sterke natuur, schoon water en een gezonde bodem. Maar ook een landbouwsector die toekomst heeft. Dat zijn grote uitdagingen die vragen om samenwerking.’ Volgens hem brengt iedere partner iets anders mee: boeren kennen hun bedrijf, de agrarische collectieven begeleiden hen in de praktijk en Rabobank brengt kennis van de sector en financiering mee. ‘Door al die kennis en ervaring te bundelen, kunnen we boeren beter helpen om hun bedrijf klaar te maken voor de toekomst. Want verduurzamen moet niet alleen goed zijn voor natuur en klimaat. Het moet ook passen bij de bedrijfsvoering van de boer.’
Meer boeren aan boord
De eerste resultaten van de UMDL geven vertrouwen, vindt Peter. ‘We zien al meer kruidenrijk grasland en boeren zetten stappen om de ammoniakuitstoot te verminderen. En de deelnemers zijn enthousiast, vooral over de kennisbijeenkomsten. Boeren leren van elkaar en zien wat er op hun eigen bedrijf mogelijk is. Daar begint het mee.’ Inmiddels doet een kwart van de melkveehouders in de regio mee. ‘Dat mogen er meer worden’, zegt Peter. Hij hoopt dat de betrokkenheid van Rabobank daarbij helpt. En dat het andere organisaties stimuleert om het voorbeeld van de bank te volgen en zich ook aan te sluiten. Ard deelt die wens. ‘Als we de komende jaren samen vooruitgang boeken, is dit initiatief wat mij betreft geslaagd.’