Romeinse triomfboog maakt blikvanger van wateropslagsysteem

15 juli 2026 18:07

Van flinke stortbuien tot wekenlang geen druppel regen. Steden moeten steeds slimmer omgaan met water. In Alphen aan den Rijn ontwikkelden ze daar iets voor: een ondergronds opslagsysteem voor overtollig regenwater. Met steun van het Rabo Impactfonds maakt Mothership Art Foundation er een kunstwerk én waterspeelplaats van.

Triofmfboog Alphen

Hoe houden we onze binnenstad aantrekkelijk en toekomstbestendig? Voor veel gemeenten is het een flinke zoektocht, ziet Jeroen Everaert van Mothership Art Foundation. ‘Winkelstraten worden leger omdat winkels vertrekken. Daarnaast hebben steden vaker te maken met klimaatuitdagingen. Denk aan wateroverlast, droogte en hittestress.’ Everaert adviseert gemeenten hoe zij via kunst het eigen verhaal van de binnenstad zichtbaar kunnen maken om zo de stad aantrekkelijk te houden. In Alphen pakte hij een unieke kans. Daar toverde hij twee waterkolommen om tot een Romeinse triomfboog en een aquaduct, die aansluiten bij de Romeinse roots van de stad.

Slim water opslaan

De waterkolommen zijn onderdeel van een innovatief wateropslagsysteem. ‘Het systeem vangt regenwater op en pompt dat diep de ondergrond in. Zo voorkom je wateroverlast. En als het langere tijd droog is, kun je het water oppompen om bomen en planten water te geven.’ Wel was er één ‘maar’: ‘De twee waterkolommen die bij het systeem horen zijn drie meter hoog. De gemeente wilde daar twee metalen kasten omheen zetten. Functioneel, maar mooi is anders.’

Van kast naar kunst

Everaert ontwierp de omkastingen van de twee waterkolommen: één wordt onderdeel van een aquaduct, de ander krijgt de vorm van een Romeinse triomfboog. ‘In de Romeinse tijd was Alphen een fortplaats langs de Rijn en zo een onderdeel van de Limes, de beroemde noordgrens van het Romeinse Rijk die door Nederland loopt. De gemeente wil dat verhaal zichtbaar maken en inwoners en bezoekers de geschiedenis van de stad meegeven. Daarom bouwden we met cortenstaal een Romeinse triomfboog om één van de kolommen heen. Cortenstaal is een duurzaam metaal en krijgt in de buitenlucht een warme roestbruine kleur.’

Spelen, leren en verwonderen

Dankzij een bijdrage van het Rabo Impactfonds krijgen de kunstwerken ook een speelfunctie. ‘Via een drukknop kunnen voorbijgangers wat water laten vernevelen in de lucht. Verder plaatsten we blauwe lichten in de triomfboog. Die geven in combinatie met de waterdamp een mysterieus effect. Bezoekers kunnen bij de kunstwerken spelen met water en zich verwonderen. Via een QR-code op de boog leren ze meer over de geschiedenis van Alphen én over hoe de stad nu met water omgaat. Zo krijgt een onderaardse wateroplossing ook waarde bóven de grond: als speelplek en als zichtbaar verhaal van de stad.’

Functionele blijmaker

De ledenraad Groene Hart Noord hoefde niet lang na te denken over de aanvraag. ‘Mothership Art laat zien hoe je van iets functioneels als een wateropslagsysteem een kunstwerk kunt maken waar iedereen blij van wordt’, licht ledenraadslid Eelko Hoekstra toe. ‘Jong en oud kan ernaar kijken, er spelen en zich verwonderen over de geschiedenis van Alphen. Het kunstwerk vertelt zo een verhaal en brengt duurzaamheid, beleving en plezier samen. Daar dragen we als bank graag aan bij.’

Over het Rabo Impactfonds

Als coöperatieve bank investeert Rabobank een deel van de winst in maatschappelijke en/of innovatieve projecten van verenigingen, stichtingen en organisaties uit de omgeving. Bij voorkeur projecten die grote maatschappelijke impact hebben en aansluiten bij de Energietransitie, de Voedseltransitie of Financieel Gezond Leven. Mothership Art Stichting ontvangt vanuit het Rabo Impactfonds een bedrag van 10.000 euro.