Hoe Saskia met Wable schoon drinkwater binnen bereik brengt

Voordat Saskia (47), founder van Wable, bouwde aan de toegang tot schoon drinkwater, lag haar wereld in de kunst en cultuur. Ze volgde een dansopleiding aan de theaterschool in Amsterdam. Een studiebeurs voor verdere studie en onderzoek bracht haar naar Kenia. Wat begon als een creatief avontuur, groeide uit tot een nieuw leven: Saskia bleef er tien jaar wonen.

De dans leerde haar om vanuit het niets iets nieuws te creëren en onderweg te ontdekken wat daarvoor nodig is. Die makerskracht zette ze in Kenia opnieuw in. Samen met een basisschool ontwikkelde ze een talentprogramma waarin kunst, cultuur en sport een plek kregen.

Juist op die school kwam Saskia van dichtbij in aanraking met een tekort aan water. Ze begonnen regenwater op te vangen. Dat was beter dan het grondwater, dat vervuild was met bestrijdingsmiddelen uit de landbouw. Het regenwater was echter niet genoeg en in combinatie met het grondwater kwalitatief geen goed drinkwater. Saskia merkte zelf wat water van onvoldoende kwaliteit met haar deed. Pas toen er wél goed drinkwater beschikbaar kwam, voelde ze het verschil. “Ik had meer energie, kon me beter concentreren en zat lichamelijk en mentaal veel lekkerder in mijn vel. Toen besefte ik hoe bepalend goed drinkwater is voor je dagelijks functioneren.”

Dat wilde ze meer mensen bieden. Schoon drinkwater moest toch veel toegankelijker kunnen worden?

Saskia besloot kleinschalige waterzuiveringssystemen in te kopen en naar Kenia te brengen. De eerste werden geplaatst bij scholen en later bij ziekenhuizen. Maar de omliggende gemeenschappen hadden nog altijd geen toegang tot dit water. Hoe konden ook zij ervan gebruikmaken, tegen een betaalbare prijs?

Dat vraagstuk vormde het begin van Wable.

Wable begon als lokale waterprovider. Bij een waterbron plaatste het bedrijf een complete waterkiosk waarin water werd gezuiverd, opgeslagen en verkocht. Samen met de gemeenschap werd bepaald welk tarief lokaal haalbaar was. Inwoners betaalden via de mobiele betaalapp (Mpesa) in hun eigen munteenheid en konden vervolgens zelf de gewenste hoeveelheid water aftappen.

“Wij wilden een systeem ontwikkelen waarmee mensen dichtbij huis kwalitatief goed drinkwater konden halen, tegen een prijs die paste bij hun dagelijkse werkelijkheid.”

Het vernieuwende zat niet in de waterzuivering zelf, maar in de combinatie van zuivering, distributie, aansturing en betaling binnen één geautomatiseerde kiosk. De eerste kiosk werd in Nederland gebouwd; inmiddels gebeurt dat lokaal in Kenia.

Sinds de start van Wable in 2016 is de markt veranderd. Er zijn steeds meer lokale waterproviders met een eigen bron, kennis van de regio en een sterke relatie met de gemeenschap. Saskia zag een nieuwe kans: Wable hoefde niet overal zelf waterprovider te worden, maar kon deze ondernemers de technologie bieden om hun water professioneler en op grotere schaal te distribueren.

Wable ontwikkelde zich zo van waterprovider tot technologiepartner: van B2C naar een schaalbaar B2B-model. Het bedrijf richt zich nu op de smart water hub, die de waterzuivering aanstuurt, het gebruik monitort en betalingen verwerkt.

“Lokale waterproviders kunnen hiermee meer mensen bereiken. En wij kunnen sneller groeien, zonder overal zelf een compleet waterbedrijf te bouwen.”

Toch blijft Wable ook rechtstreeks toegang creëren. Als ergens nog geen geschikte waterprovider actief is of een gemeenschap de investering niet kan dragen, realiseert Wable met subsidies of impactfinanciering een compleet waterpunt. Als social enterprise combineert Wable zo een schaalbaar technologisch model met haar maatschappelijke missie.

De markt voor waterzuivering ontwikkelt zich snel. Voor een kleine onderneming betekent dit voortdurend meebewegen en de juiste techniek, financiering en samenwerkingspartners vinden. Juist die samenwerkingen vragen tijd. Soms duurt het zes maanden tot een jaar voordat partijen op één lijn zitten en een plan daadwerkelijk kan worden uitgevoerd. “Je moet enorm volhardend zijn. Soms denk je dat je kunt doorpakken en blijkt er toch nog een extra stap nodig. Maar we geven niet op.”

Ook het internationale karakter van Wable maakt financiering complex. Het team werkt vanuit Nederland, terwijl de activiteiten en inkomsten grotendeels in Kenia liggen. Niet iedere Nederlandse investeerder kan zo’n businesscase goed beoordelen. “Je zoekt financiers die het volledige model begrijpen en zien hoe technologie, lokale inkomsten en sociale impact samenkomen.” Daarom richt Wable zich steeds meer op investeerders en internationale netwerken met ervaring in Afrikaanse markten.

Saskia leerde dat ondernemen zelden verloopt zoals je vooraf bedenkt. “Je moet openstaan voor het onverwachte. Je houdt vast aan wat je wilt bereiken, maar niet per se aan de route die je vooraf voor ogen had.”

De beweging van waterprovider naar technologiepartner laat dat goed zien. De missie bleef hetzelfde, maar het businessmodel moest veranderen om op grotere schaal impact te kunnen maken.

Tijdens FEM-START onderzocht Saskia opnieuw waar Wable stond, wat al bewezen was en waar nog gaten zaten. “Door daar gericht naar te kijken, zijn de gesprekken die ik nu voer veel inhoudelijker geworden.” Ze leerde bovendien de taal van financiers beter spreken en duidelijker te laten zien hoe de maatschappelijke missie, technologie en commerciële groeikansen elkaar versterken. Ook het contact met andere vrouwelijke ondernemers hielp.
“Je kunt echt met elkaar sparren. Iedereen bouwt aan groei en loopt onderweg tegen vragen aan. Het is waardevol om ervaringen te delen en niet alles alleen te hoeven uitzoeken.”

De belangrijkste richtingaanwijzers voor Saskia zijn de mensen in de gemeenschappen zelf. Zij weten wat er speelt, wat zij nodig hebben en of een oplossing werkelijk binnen hun dagelijks leven past.

Rondom een waterpunt ontstaat een wereld op zichzelf. Mensen ontmoeten elkaar, wisselen nieuws uit en kijken naar elkaar om. Het is niet alleen een plek waar zij water halen, maar ook een belangrijke sociale ontmoetingsplaats. “Als je een oplossing introduceert, moet je begrijpen welke plek die binnen het sociale systeem krijgt.” Goed drinkwater toegankelijk maken is daarom niet alleen een technisch, maar ook een sociaal innovatievraagstuk. Wie gebruikt het waterpunt? Wat kunnen mensen betalen? Hoe betalen zij? En wie draagt verantwoordelijkheid voor het beheer? “De gemeenschap weet wat nodig is. Daarom moet je blijven luisteren en vragen: werkt dit echt voor jullie en past het bij jullie dagelijks leven?”

Een technisch goed product is volgens Saskia niet voldoende. Pas als de oplossing aansluit bij de werkelijkheid van de eindgebruiker, creëer je daadwerkelijk toegang.

Kapitaal is voor Saskia geen doel op zich, maar een middel om een probleem op grotere schaal op te lossen. “Je onderneming is niet pas waardevol als een investeerder instapt. Kapitaal helpt ons om technologie te ontwikkelen, meer waterproviders aan te sluiten en uit te breiden naar nieuwe regio’s.”

Tijdens FEM-START leerde ze haar impact te vertalen naar een duidelijke businesscase en kapitaal als hefboom te zien. “Niet om de missie kleiner te maken, maar om te laten zien hoe kapitaal die impact kan versnellen.”

Wable richt zich nu op verdere groei in Kenia. Het bedrijf werkt samen met twee counties en is met drie andere counties in gesprek. De ambitie is om de smart water hub uiteindelijk in heel Kenia beschikbaar te maken.

Daarna wil Wable uitbreiden naar onder andere Tanzania en Ethiopië. Om die stap te zetten, zoekt Saskia kapitaal en internationale partners die begrijpen hoe technologie, ondernemerschap en sociale impact binnen de Oost-Afrikaanse markt samenkomen.

“We weten dat de technologie werkt. Nu willen we laten zien dat we het model ook op grotere schaal kunnen uitrollen.”

Daarmee bouwt Saskia nog altijd vanuit dezelfde makerskracht waarmee haar loopbaan ooit begon. Alleen bouwt ze nu geen voorstelling voor het podium, maar aan een toekomst waarin steeds meer mensen toegang krijgen tot iets wat vanzelfsprekend zou moeten zijn: kwalitatief goed drinkwater.

Wat wil je meegeven aan een vrouwelijke ondernemer die nu staat waar jij eerder stond?

“Blijf openstaan voor het onverwachte. De route loopt bijna nooit zoals je vooraf hebt bedacht. Blijf luisteren, blijf meebewegen en geef niet op.”

Website: https://www.linkedin.com/company/wable/