Van actie in gebieden tot bredere verandering: financiering van duurzamer landgebruik in cruciale ecosystemen

Deze uitdagingen zijn systemisch van aard. Ze worden gevormd door de wisselwerking tussen markten, beleid, productiesystemen en financiële stromen en kunnen niet uitsluitend worden opgelost met natuurbehoud. De manier waarop voedsel wordt geproduceerd, wordt mede bepaald door de wijze waarop die productie wordt gefinancierd. Beslissingen binnen agrarische waardeketens, van boeren en bedrijven tot financiële instellingen, worden voor een belangrijk deel beïnvloed door financiële prikkels en voorwaarden.

Tegen deze achtergrond hebben WWF en Rabobank hun meerjarige internationale samenwerking vernieuwd. Deze samenwerking is gebaseerd op een gedeelde overtuiging: duurzaam landgebruik is een belangrijke hefboom voor het beschermen van biodiversiteit en het herstel van ecosystemen. Door natuur structureler mee te nemen in financiële besluitvorming en financiële innovatie in te zetten voor natuurherstel, kunnen keuzes en prikkels binnen agrarische waardeketens beter op elkaar worden afgestemd.

Daarmee wil het partnerschap duurzamer landgebruik zonder ontbossing of omzetting van natuurlijke ecosystemen in de praktijk beter haalbaar maken. Tegelijkertijd wil het laten zien hoe natuurbehoud en financiering samen kunnen bijdragen aan oplossingen die zowel economisch haalbaar als ecologisch verantwoord zijn.

Het partnerschap is een bewuste verkenning van hoe natuurbehoud en financiering samen kunnen bijdragen aan een bredere transitie naar voedsel- en financiële systemen die de waarde én de grenzen van de natuur beter erkennen. Daarbij begint alles met concrete actie in gebieden waar natuur, landbouw en lokale gemeenschappen nauw met elkaar verbonden zijn.

De samenwerking richt zich in eerste instantie op kritieke regio's zoals Brazilië, waar de druk op natuur groot is en de mogelijkheden voor verandering zichtbaar zijn. WWF en Rabobank onderzoeken hier gezamenlijk hoe financiële instrumenten en prikkels duurzamere vormen van landgebruik kunnen ondersteunen. Daarbij gaat het onder meer om het ontwikkelen en toepassen van financiële mechanismen die ontbossings- en conversievrije productie stimuleren en natuurinclusieve productiemethoden economisch aantrekkelijker maken.

Deze aanpak maakt het mogelijk om verder te kijken dan afzonderlijke projecten. Binnen hetzelfde gebied kunnen verschillende partijen worden verbonden, gezamenlijke uitdagingen worden aangepakt en kan beter worden begrepen onder welke voorwaarden oplossingen ontstaan die zowel economisch levensvatbaar zijn als bijdragen aan natuurherstel en -behoud. Deze gebieden fungeren daarmee als leeromgevingen waarin praktijkervaring wordt opgedaan over wat werkt, wat niet werkt en onder welke omstandigheden.

Wat binnen deze samenwerking wordt geleerd, wordt bewust ook buiten deze gebieden toegepast. Inzichten uit de praktijk dragen bij om natuur een grotere rol te geven in beleid, investeringskeuzes en de manier waarop risico’s worden beoordeeld. Ook helpen deze inzichten om beter aan te sluiten bij internationale richtlijnen voor natuur en biodiversiteit, zoals het Global Biodiversity Framework en de Taskforce on Nature-related Financial Disclosures (TNFD).

Tegelijkertijd richt de samenwerking zich niet alleen op afzonderlijke gebieden en organisaties. Door lessen te delen, goede praktijken verder te ontwikkelen en gezamenlijk op te trekken in belangenbehartiging, willen WWF en Rabobank bijdragen aan sterker beleid, duidelijkere standaarden en een gelijker speelveld binnen de financiële sector. Op die manier worden ervaringen uit specifieke gebiedsgerichte aanpakken verbonden met bredere ontwikkelingen in markten en regelgeving.

Over de volle breedte volgt de samenwerking dezelfde logica: praktijkvoorbeelden benutten, leren wat verandering mogelijk maakt en die lessen inzetten om bredere toepassing te ondersteunen. De ambitie is niet alleen om stapsgewijze verbeteringen te realiseren, maar ook om bij te dragen aan structurele veranderingen in de manier waarop financiële stromen en prikkels voedselsystemen beïnvloeden.

Binnen deze samenwerking vervullen WWF en Rabobank verschillende maar elkaar aanvullende rollen. WWF brengt expertise op het gebied van natuurbehoud en ervaring met gebiedsgerichte aanpakken in en opereert als onafhankelijke organisatie die financiële benaderingen kan beoordelen, uitdagen en toetsen op hun bijdrage aan het verminderen van druk op natuur. Rabobank brengt kennis mee van voedsel- en agrarische waardeketens, financiële instrumenten, klantrelaties en markten, en werkt aan het integreren van natuur in financieringsbeslissingen en de dialoog met klanten.

Tegelijkertijd erkennen beide organisaties de grenzen van hun directe invloed. Resultaten op het gebied van financiering en landgebruik worden bepaald door een veelheid aan partijen en externe omstandigheden. Geen van beide partners kan zelfstandig alle uitkomsten sturen of ontbossing en omzetting van landgebruik volledig voorkomen.

Betekenisvolle verandering op schaal vraagt om gezamenlijke beweging binnen het bredere systeem, waarbij banken, investeerders, bedrijven en overheden ieder een eigen maar onderling verbonden rol spelen.

Het partnerschap moet daarom worden gezien als een bijdrage aan een bredere transitie. Door actie op gebiedsniveau te verbinden met veranderingen in financiële besluitvorming en in de bredere randvoorwaarden voor verduurzaming, wil het laten zien hoe financiële keuzes kunnen bijdragen aan de bescherming en het herstel van natuur. Tegelijkertijd wil het helpen de voorwaarden te creëren waaronder dergelijke benaderingen op grotere schaal kunnen worden toegepast.