Obligatiemarkt verduurzaamt in sneltreinvaart

10 februari 2022 8:16

Duurzaam beleggen in obligaties is steeds meer in trek. Sinds de introductie van de eerste groene obligaties in 2007, heeft deze duurzame financieringsvorm een ongekende groei doorgemaakt. De markt van de zogenaamde ‘ESG-obligaties’ groeide in omvang van $ 1.600 naar $ 4.000 miljard in 2021. Dat was niet alleen te danken aan de groei in groene obligaties en sociale obligaties, maar ook door de opkomst van duurzaamheidsgerelateerde obligaties. Deze laatsten zijn meer gericht op transitie. Een verdere groei is realistisch, omdat het voor bedrijven zeer aantrekkelijk is om ESG-obligaties uit te geven.

Obligatiemarkt verduurzaamt in sneltreinvaart

Kenmerken ESG-obligaties

ESG staat voor Envorinmental, Social en Governance. Net als in de aandelenmarkt houd je als belegger bij ESG-obligaties rekening met het milieu en maatschappelijke effecten (Environmental). Verder neem je ook de sociale aspecten mee (Social), zoals werkomstandigheden bij leveranciers en hoe een onderneming staat in de maatschappij. Ten slotte neem je mee hoe het desbetreffende bedrijf strategisch en organisatorisch haar zaken voor elkaar heeft (Governance). Het begrip ESG-obligaties is een overkoepelende term voor verschillende soorten obligaties met oog voor duurzaamheid. En momenteel is het te verdelen in drie belangrijke subcategorieën:


Groene obligaties
zijn obligaties waarvan de opbrengsten uitsluitend gebruikt worden voor de financiering van activiteiten of projecten met een aantoonbaar positief effect op het klimaat of milieu. Dit is momenteel de grootste categorie ESG-obligaties. Door uitgifte van groene obligaties kunnen dus ook vervuilende bedrijven geld ophalen om hun activiteiten te verduurzamen. Dit zorgt soms voor onenigheid bij duurzaam ingestelde beleggers. De rente op groenobligaties is doorgaans iets lager dan die voor de brede obligatiemarkt. Als het groene project sneuvelt, is het bedrijf nog steeds verplicht de groenlening af te lossen. De markt voor groene obligaties groeit als kool. Zowel overheden als bedrijven geven nieuwe, groene obligaties uit. Vorig jaar is er al voor meer dan $ 620 miljard aan groene obligaties uitgegeven en dat is een record.


Sociale obligaties
zijn obligaties die logischerwijs dienen voor het financieren van een sociale doelstelling. Dergelijke obligaties dienen bijvoorbeeld voor het creëren van werkgelegenheid of voor sociale huisvesting. Bij de emittenten van sociale obligaties vinden we voorlopig vooral overheden. De uitgifte van social bonds is in de nasleep van de COVID-19-pandemie fors toegenomen en is de 100 miljard dollar gepasseerd. De volgende lijst met categorieën omvat de meest voorkomende projecten die worden ondersteund door de markt voor sociale obligaties:

• Betaalbare basisinfrastructuur (bijv. schoon drinkwater, sanitair)

• Toegang tot essentiële diensten (bijv. gezondheidzorg, onderwijs)

• Betaalbare woningen

• Het creëren en behouden van werkgelegenheid (bijv. MKB-financiering en microfinanciering)

• Voedselzekerheid en duurzame voedselsystemen

• Sociaal-economische vooruitgang en empowerment


Duurzaamheidsgerelateerde obligaties
(sustainability-linked bonds: SLB’s) zijn obligaties waarbij de rente gekoppeld is aan één of meerdere duurzaamheidsdoelstellingen en bevatten een boeteclausule. Als bepaalde ESG-doelstellingen (bijvoorbeeld minder CO2-uitstoot of minder afvalproductie) op de streefdatum niet worden gehaald, wordt de obligatierente met een vooraf bepaald bedrag verhoogd. Het bedrijf heeft zo een duidelijke, financiële motivatie om de ESG-doelstellingen te bereiken. De markt voor SLB’s en kredieten is vorig jaar verviervoudigd. SLB’s zijn nog relatief nieuw. In 2019 gaf Enel als eerste een dergelijke obligatie uit. Het Italiaanse energiebedrijf zegt toe dat 55% van de opwekkingscapaciteit eind 2021 hernieuwbaar is. Als het bedrijf er niet in slaagt om die doelstelling te behalen, dan ontvangen beleggers 0,25% extra rente op hun obligaties. Er zijn inmiddels honderden van dit soort obligaties, waarmee het langzamerhand een belangrijk onderdeel wordt in het gamma van ESG-obligaties naast de al bestaande groene en sociale obligaties. Het aantrekkelijke van de SLB’s is dat ze goed gedrag belonen. Daardoor is het een manier om de duurzame transitie te bewerkstelligen. Vaak gaat het om energiebedrijven die het aantal kolencentrales willen afbouwen, maar er zijn ook banken, bedrijven in voeding, logistiek en de autosector die dergelijke obligaties uitgeven. Mogelijkerwijs dat binnenkort de eerste SLB fondsen hun fundraising gaan starten.

Toekomst ESG-obligaties

Momenteel is de totale omvang van ESG-obligaties iets meer dan $ 4.000 miljard volgens Refinitv. Dat lijkt fors, alleen dat is werkelijk slechts een schijntje van de markt als men dit vergelijkt met de totale publiekelijk toegankelijke markt van schuldinstrumenten. Deze markt vertegenwoordigt ruim 100.000 miljard euro. Wel wordt er verwacht dat ESG-obligaties binnen een redelijke periode een marktaandeel van 20% moeten kunnen innemen. Er zijn immers massale investeringen nodig zijn om de klimaatverandering tegen te gaan. Dat is dus een uitstekend groeivooruitzicht.


Maar er kleven ook nadelen aan. Zo moeten beleggers beducht zijn op het gevaar van greenwashing, waarbij uitgevers zich groener voordoen dan ze in werkelijkheid zijn. Verder is het bijvoorbeeld niet gezegd dat de handel in ESG-obligaties even liquide zal zijn als die in "grijze" traditionele obligaties. En net als de andere emittenten in het obligatie-universum is er ook bij uitgevers van ESG-obligaties sprake van verschillen in kredietrisico. Zo kunnen de uitgevende instellingen van ESG-obligaties ook failliet gaan.


Voordelen ESG-obligaties

Beleggers kunnen met ESG-obligaties invulling geven aan hun duurzaamheidsambities in de beleggingsportefeuille. Analyse en selectie van ESG-obligaties is echt een specialisme in de beleggingswereld. Beleggers moeten echter goed kijken naar de kwaliteit van de uitgiften en niet beleggen naar aanleiding van gladde marketingcampagnes. Professionele fondsbeheerders beschikken over de benodigde kennis en ervaring van deze beleggingscategorie om de goede ESG-obligaties te onderscheiden van de slechte. Door in deze categorie te beleggen via breed gespreide beleggingsfondsen wordt het effect van individuele faillissementen of defaults in de portefeuille beperkt. Via de fondsselector kunt u een selectie maken van verschillende ESG-obligatie fondsen. Een voorbeeld is het Threadneedle European Social Bond fonds. Dit fonds belegt in obligaties die zijn uitgegeven door bedrijven, overheden, vrijwilligersorganisaties en/of liefdadigheidsinstellingen, die voornamelijk in Europa sociaal gunstige activiteiten en ontwikkeling ondersteunen of financieren.


Het beleggingsproces van dit fonds is sterk en robuust. Het beleid ter beoordeling van positieve maatschappelijke resultaten is goed geïntegreerd. Het beheerteam koopt zeker niet elke sociale obligaties die op de markt komt. Het hanteert dezelfde criteria die het beheerteam voorheen voor traditionele obligaties heeft gebruikt. Een sociale obligatie moet dagelijks verhandelbaar zijn. De rente moet in overeenstemming zijn met het risico dat wordt gelopen. Een ander voorbeeld is het NN Green Bond fonds. Dit fonds belegt hoofdzakelijk in hoogwaardige wereldwijde groene obligaties (met een rating van AAA tot BBB-), genoteerd in euro’s en uitgegeven door overheden en bedrijven. Daarnaast kan het fonds tot maximaal 10% van het vermogen beleggen in obligaties met een hoger risico (met een kredietwaardigheidsrating lager dan BBB-).

De beleggingsfondsen voor u op een rij

Wilt u meer informatie over de actieve fondsen of trackers in ons assortiment of een overzicht van het rendement per fonds? Bekijk dan de fondsen met de Fondsselector via Rabo Online Bankieren. Met de Fondsselector is het mogelijk om een beleggingsfonds te selecteren en te bepalen in welke categorie u wilt beleggen.

Goed om te weten. Aan beleggen zijn risico’s verbonden. De waarde van je belegging kan fluctueren. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. Je kunt (een deel van) je inleg verliezen.