Geopolitieke stress vormt test voor markten: scenario’s en strategie
De oorlog in het Midden-Oosten verstoort energiestromen en verhoogt de onzekerheid op financiële markten. Toch is het goed voorstelbaar dat de impact op prijsniveaus en rente beperkt blijft en dat beleggers alweer snel over het conflict heen durven kijken. In deze visie schetsen we verschillende scenario’s en leggen we uit hoe we in de portefeuilles omgaan met de situatie.
Kernpunten
Uitgebreide verslag
Marktomgeving: Scenario’s voor de impact van het conflict in het Midden-Oosten
Hoofdpunten
De oorlog van Israël en de VS met Iran heeft de financiële markten in zijn greep. Sinds het begin van de gezamenlijke aanvallen eind februari, waarbij de Iraanse leider Ali Khamenei om het leven kwam, is de regio in een snel escalerend conflict beland. Iran heeft daarop een brede tegenaanval ingezet met raketten en drones op Israël, Amerikaanse bases en energie-infrastructuur in de Golfregio.
Deze gebeurtenissen hebben wereldwijd behoorlijk wat beweeglijkheid op de aandelenmarkten veroorzaakt, al is de reactie per saldo beperkt., Wel zijn olie- en gasprijzen scherp opgelopen.
Energieprijzen nog binnen bekende bandbreedtes
Voor beleggers draait alles nu om één vraag: hoe lang blijft de energievoorziening verstoord en hoeveel opwaartse druk geeft dat op olie- en gasprijzen? De Straat van Hormuz, goed voor zo’n 20% van alle mondiale olietransporten, is door de recente aanvallen nauwelijks nog bevaarbaar. Tankers liggen stil, verzekeraars willen geen dekking meer bieden en rederijen mijden de doorgang.
Tegelijkertijd heeft Qatar, ’s werelds grootste exporteur van vloeibaar gas (LNG), de productie tijdelijk stilgelegd uit vrees voor aanvallen, en ook Saoedi-Arabië moest een raffinaderij sluiten na een droneaanval.
Deze verstoringen hebben olie- en gasprijzen in korte tijd flink omhooggeduwd. Toch bewegen de prijzen met niveaus van 80 tot 85 dollar nog steeds binnen de bandbreedte die we in de afgelopen jaren vaker zagen. Zolang de olieprijs niet langdurig boven de 100 dollar per vat blijft, is de economische impact meestal beperkt. Een kortdurende piek is voor de wereldeconomie goed op te vangen, al zal de markt de komende tijd zeer gevoelig blijven voor elk signaal van escalatie.
Drie scenario’s voor beleggers
Om richting te geven hanteren we drie scenario’s:
Wanneer onzekerheid afneemt, begint herstel
Een belangrijk punt om in gedachten te houden, is dat financiële markten zelden wachten tot een conflict daadwerkelijk voorbij is voordat ze herstellen.
Zodra de contouren van het eindspel zichtbaar worden, bijvoorbeeld wanneer duidelijk wordt dat verdere escalatie uitblijft, dat olie‑ en gasstromen weer veiliger kunnen bewegen of dat diplomatieke kanalen worden geopend, beginnen markten doorgaans hierop vooruit te lopen. Dat komt doordat beleggers niet reageren op de huidige situatie, maar op de verwachtingen over waar de economie en bedrijfswinsten heen gaan.
Beleggingsmix: waarom we een voorkeur houden voor aandelen
Hoofdpunten
In eerdere geopolitieke crises hebben we gezien dat herstel vaak begint op het moment dat de grootste onzekerheid wegebt, zelfs al is het conflict zelf nog volop gaande. Zodra risico’s beter in te schatten zijn en het scenario van langdurige verstoring minder waarschijnlijk wordt, neemt de risicopremie af: olie‑ en gasprijzen stabiliseren, obligatiemarkten worden rustiger en aandelen beginnen weer voorzichtig te stijgen. De markt anticipeert dan op het uitblijven van langdurige schade aan de wereldeconomie.
Vooruitkijken in plaats van reageren
Ook nu geldt: beleggers kijken vooruit. Wanneer signalen ontstaan dat de situatie rond de Straat van Hormuz verbetert of dat grote spelers verdere escalatie weten te voorkomen, kan dat een steun vormen voor risicovolle beleggingen. Zelfs als de gevechten nog niet ten einde zijn, kan de wetenschap dat het donkerste scenario van tafel raakt voldoende zijn voor een draai in het sentiment.
Dat is precies waarom het zo belangrijk is om niet uitsluitend naar de actuele nieuwsstroom te kijken, maar naar de richting waarin de risico’s bewegen.
Investeringen in AI, digitalisering en defensie
Daarnaast kijken markten op een gegeven moment ook verder dan het conflict zelf. Zodra de directe geopolitieke onzekerheid begint af te nemen, verschuift de aandacht weer naar factoren die fundamenteler van aard zijn en op langere termijn de winstgroei aanjagen. Denk hierbij aan de enorme investeringsgolf in kunstmatige intelligentie (AI), de toenemende vraag naar digitalisering in alle sectoren en de sterke defensie‑uitgaven om de strategische autonomie te waarborgen.
Uiteraard zullen we de portefeuilles bijsturen bij signalen dat de oorlog langdurige impact heeft op de energie-aanvoer of als we zien dat markten doorschieten. Voor nu houden we vast aan de positionering.
Strategie voor aandelen en obligaties
Beleg je met Rabo Beheerd Beleggen Actief of Exclusief of met beleggingsadvies? Dan lees je meer over onze strategie voor aandelen en obligaties in de uitgebreide beleggingsvisie.
Je vindt de uitgebreide visie in je ingelogde omgeving en de Rabo App. Ga naar Beleggen en vervolgens naar het tabblad Nieuws & Info.