Waarom we winnaars langer moeten vasthouden en verliezers sneller moeten verkopen

Bijna elke belegger herkent het. Een aandeel staat al maanden in de min, maar verkopen voelt verkeerd. “Ik wacht tot ik weer op nul sta,” is de gedachte. Tegelijk wordt een aandeel dat juist lekker is opgelopen vaak snel verkocht, want winst pakken voelt goed. Wat logisch klinkt, blijkt in de praktijk juist een hardnekkige valkuil.

De oorzaak ligt diep in onze psychologie. Verlies doet pijn, veel meer pijn dan winst plezier geeft. Een verlies nemen voelt als toegeven dat je een fout hebt gemaakt. Door niet te verkopen, stel je die pijn uit en houd je vast aan hoop dat het ooit nog goedkomt.

Winst werkt precies andersom. Het verkopen van een aandeel met winst voelt als een beloning en bevestigt dat je het goed hebt gedaan. Die emotionele opluchting is vaak sterker dan de rationele afweging of het aandeel misschien nog verder kan stijgen. Zo ontstaat een patroon waarbij emoties, en niet de markt, de beslissingen sturen.

Dit gedrag heeft directe gevolgen voor het rendement. Op de beurs zien we namelijk al decennialang een opvallend verschijnsel: aandelen die het goed doen, blijven vaak nog een tijd goed presteren, terwijl achterblijvers vaker ook daarna achterblijven.

Toch doen veel beleggers precies het tegenovergestelde van wat daarbij past. Ze stappen te vroeg uit hun winnaars en blijven te lang zitten in hun verliezers. Daardoor missen ze een deel van het verdere opwaartse potentieel bij sterke aandelen en blijven ze onnodig risico lopen bij zwakke posities. Het dispositie-effect werkt zo als een stille, maar krachtige rem op het langetermijnresultaat.

1. Bepaal vooraf al onder welke omstandigheden je een aandeel verkoopt. Zo haal je een groot deel van de emotie uit het beslisproces. Je verkoopbeslissing wordt dan geen reactie op stress of hoop, maar een vooraf doordachte stap.
2. Focus minder op de aankoopprijs. Die voelt belangrijk, maar is economisch gezien niet relevant. De enige vraag die telt is of een aandeel vandaag, tegen de huidige prijs, nog steeds in de portefeuille thuishoort.
3. Vaak is het beter om niet in één keer alles te verkopen. Door gefaseerd winst te nemen, wordt de psychologische drempel lager om een winnaar langer vast te houden. Tegelijk blijft het belangrijk om verlies te durven nemen. Een klein verlies voelt vervelend, maar een groot verlies kan het vertrouwen voor jaren aantasten. Succesvolle beleggers accepteren dat niet elke beslissing goed uitpakt en dat verlies een onlosmakelijk onderdeel is van beleggen.

Beter beleggen draait niet alleen om kennis van cijfers, bedrijven en markten, maar vooral om het beheersen van je eigen emoties. Wie leert om verliezers sneller los te laten en winnaars langer de ruimte te geven, zet een grote stap richting succesvoller beleggen.

Je kunt er trouwens ook voor kiezen je geld te laten beleggen door experts om beleggingsbeslissingen zoveel mogelijk los te koppelen van je eigen emoties.

Goed om te weten. Aan beleggen zijn risico’s verbonden. De waarde van je belegging kan fluctueren. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. Je kunt (een deel van) je inleg verliezen.