Bepaal uw positie op de grondmarkt

De prijs van landbouwgrond steeg in de afgelopen jaren fors. Maar houd er rekening mee dat deze ontwikkeling niet vanzelfsprekend doorzet. Wij verwachten voor de komende jaren zelfs een daling van de grondprijs. Alleen kwalitatief goede akkerbouwgronden behouden hun waarde.

Tips voor het bepalen van uw visie

Als melkveehouder, akkerbouwer, bollenteler, institutioneel belegger of makelaar is het belangrijk dat u uw visie en strategie ten aanzien van de grondmarkt bepaalt. Waar moet u vooral op letten?

1. Stippel uw strategie uit

Laat uw bedrijfsvoering niet afhangen van het moment dat ergens plotseling grond beschikbaar komt. Bepaal van tevoren al of het voor uw bedrijfsvoering noodzakelijk is om extra grond te kopen. Bijvoorbeeld voor het houden van het gewenste aantal koeien of uitbreiding van uw bouwplan. Op die manier maakt u de keuze voor eventuele grondaankoop op rationele in plaats van emotionele gronden.

2. Denk na over de financiering

Onderzoek of de grondaankoop past bij de investeringsmogelijkheden van uw bedrijf. Dalende grondprijzen beïnvloeden namelijk uw vermogenspositie. Een dalend eigen vermogen geeft minder ruimte om aanvullend te financieren. Het is vooral belangrijk dat u op de lange termijn aan uw verplichtingen kunt voldoen. Het is daarom verstandig een rekenrente van 4% te hanteren om het risico van een eventuele rentestijging in uw exploitatie op te vangen. Het is niet alleen belangrijk dat u de financiering binnen de gestelde termijn kunt terugbetalen. U moet ook grotere financiële buffers hebben dan vroeger. Doordat de opbrengstprijzen meer zijn gaan schommelen, stellen wij namelijk hogere eisen aan uw aflossing. Omdat het niet voor iedereen mogelijk zal zijn om de financiering voor grondaankoop via de bank rond te krijgen, is het verder belangrijk te kijken naar alternatieven. Denk daarbij aan pacht en alternatieve financieringsvormen, waarbij langdurige pachtafspraken een basis vormen om bedrijfsontwikkeling te kunnen financieren.

3. Maak een weloverwogen keuze

Landbouwgrond is op de lange termijn altijd een goede belegging gebleken. Maar wanneer grond gefinancierd moet worden, vormt het rendement van uw bedrijf de basis. Op dit moment ziet wij qua rendement nog steeds grote verschillen tussen ondernemingen. Als u een relatief laag rendement heeft, dan is de aankoop van grond mogelijk niet de beste keuze. Het optimaal benutten van de beschikbare grond kan in dat geval bijvoorbeeld beter zijn.

Bespreek uw strategie met uw accountmanager

Bespreek met uw accountmanager de mogelijkheden van uw gewenste grondmarkt-strategie. Hij of zij is op de hoogte van de ontwikkelingen in uw regio en kan uw strategie vertalen naar uw financiële mogelijkheden. Daardoor weet u al of u grond kunt financieren voordat deze te koop komt.

Adviesgesprek aanvragen

Ontwikkelingen op de Nederlandse grondmarkt

Tussen 2001 en 2004 daalde de agrarische grondprijs fors. Maar in de jaren erna steeg de grondprijs flink, mede door de groeiende vraag naar grondstoffen wereldwijd. Tussen 2011 en 2014 was de prijs nog stabiel. Vervolgens liep de prijs op naar het niveau van € 55.500 per ha eind 2015. De gemiddelde prijs van bouwland ligt iets boven die van grasland.

Dalende prijzen

Wij verwachten dat de grondprijs daalt. De komende jaren neemt het aanbod van grond toe doordat meer ondernemers hun bedrijf beëindigen. Alternatief gebruik van grond buiten de landbouw neemt niet verder toe.

Binnen de grondgebonden landbouw beperken grotere verschillen in opbrengsten de financiële mogelijkheden voor investeringen in grond. Bovendien groeien de prijsverschillen tussen grond van hoge kwaliteit en grond waar eigenlijk alleen gras geteeld kan worden.

In de melkveehouderij beperken de noodzakelijke investeringen in fosfaatrechten de financiële ruimte om in grond te investeren. En die ruimte is al verminderd door de investeringsgolf van de afgelopen vijf jaar.

In de akkerbouw neemt de financiële mogelijkheid om te investeren af door grootschalige uitbreidingen van de afgelopen jaren. Hier verschuift de belangstelling naar gronden waar alleen de teelt van gewassen met goede opbrengsten mogelijk is.

Factoren die van invloed zijn

De agrarische grondprijs wordt bepaald door een groot aantal factoren. Veranderingen in eigendom, gebruik en prijs houden verband met de onvoorspelbare maatschappelijke context, vraag- en aanbodontwikkelingen en overheidsmaatregelen.

Op macroniveau verwachten we:

  • nauwelijks afname van het landbouwareaal in Nederland
  • aanhoudend grote prijsschommelingen op internationale agrarische markten
  • vermindering van de prijsbescherming en inkomenssteun vanuit de EU
  • grondgebondenheid van de melkveehouderij
  • herstructurering en schaalvergroting door toenemende milieueisen

Op microniveau verwachten we:

  • schommelingen in de rentabiliteit van de melkveehouderij en akkerbouw, waardoor bedrijven een grotere vermogensbuffer nodig hebben
  • aanhoudend lage rente, wat een positief effect heeft op de betaalbaarheid van grond op de korte termijn
  • een beperkt aanbod van grond, doordat vanwege de lage rente het rendement van alternatieve beleggingen onder druk staat

Wilt u meer weten over de ontwikkeling van de grondprijs en de diverse factoren die daarop van invloed zijn?

Lees 'De grondmarkt in beweging'

Contact

Voor meer informatie over deze publicatie of de laatste stand van zaken in de sector kunt u contact opnemen met (een van) de auteurs.

Contact

Rabobank