“De consument vertrouwt biologisch voedsel, de vraag is geëxplodeerd”

In Duitsland krijgen ze geen genoeg van hun biologische kaas en de Bijenkorf voegde hun biologische jam toe aan het assortiment. De overstap van familielandgoed Heerlijkheid Mariënwaerdt naar een biologische bedrijfsvoering is een succesverhaal. Ontdek de filosofie van dit veelzijdige bedrijf. 

Heerlijkheid Mariënwaerdt is een familielandgoed van ruim 900 hectare aan de rand van het Betuwse dorp Beesd. Een veelzijdig landgoed met akkers, weilanden, bossen, lanen en grienden. Het landgoed is al sinds 1734 in handen van familie Van Verschuer. Het landgoed herbergt de hele voedselketen: van primaire productie tot horeca en retail, van boer tot bord. Duurzame voedselproductie staat daarbij centraal.

“Onze klanten vonden dat de producten van het landgoed biologisch moesten zijn”

Nathalie en Frans van Verschuer namen als negende generatie in 1995 de onderneming over. Het was toen nog een gangbaar gemengd landbouwbedrijf. Nathalie vertelt over de eerste jaren: “We kozen er al snel voor om onze producten rechtstreeks naar de consument te vermarkten. Zo zijn we begonnen met de fair en de landgoedwinkel.” Nathalie en Frans merkten dat hun klanten vonden dat de producten van het landgoed biologisch moesten zijn. “We zagen een toenemende vraag naar onze producten. In 1999 hebben we de knoop doorgehakt en stapten we over naar biologisch.”

Frans en de bedrijfsleider besloten cursussen te volgen om de vaktechnische aspecten eigen te maken. “In die tijd had biologisch nog een hoog geitenwollensokkengehalte. Er was weinig kennis beschikbaar, laat staan over de omschakeling van zo’n groot landbouwbedrijf naar bio.” Toch slaagde het bedrijf in 2001 er na twee omschakeljaren in te voldoen aan het biologisch keurmerk.

Wat te doen met alle melk?

In het begin was de grootste uitdaging het verwaarden van de enorme hoeveelheid melk die het op het landgoed wordt geproduceerd. “Wij besloten al snel om een deel van onze melk te verkazen. De melkcoöperatie waar we aan leverden ging hier echter niet mee akkoord. We hebben toen gekozen om de totale melkproductie voor ons zelf te houden en er kaas van te maken. Gelukkig was de kaasmakerij vanaf de eerste dag een succes, met name in Duitsland.”

Ook in de akkerbouw werd geswitcht naar biologisch. “In plaats van aardappelen en suikerbieten voor menselijke consumptie, maken wij nu vooral voedergewassen voor onze eigen koeien. Onder andere graszaad, klaver en granen. Dit betekent dat ons voer regionaal wordt geteeld en geproduceerd. Ook de mest van de dieren vindt zijn weg terug op het land. We hebben met het landgoed een nagenoeg circulair model gecreëerd.”

Jam te populair voor moeders keuken

De boomgaard op het landgoed dient als basis voor de productie van eigen sappen, jams en chutneys. “De moeder van Frans maakte heerlijke, eigen gemaakte jam in de keuken van het landgoed, die we vervolgens verkochten via onze eigen winkel. Die jam werd steeds populairder. Toen de Bijenkorf aanklopte, moesten we de productie gaan professionaliseren en de keuken van moeder verlaten,” aldus Nathalie. 

Inmiddels is het onmogelijk om alle jam met eigen fruit te kunnen maken. Een deel van het fruit komt van buiten het landgoed. “De productie vindt wel op het landgoed plaats, anders kunnen we het Heerlijkheid Marienwaerdt-etiket er niet op plakken. Outsourcen van productie naar een jamfabrikant is vanuit onze filosofie geen optie.”

Van delicatesse naar mainstream

Sinds het binnenhalen van de bio-certificering in 2001 is er veel veranderd. “De biologische sector ontwikkelt zich van kleinschalig met een hoog delicatessenimago naar grootschalig en mainstream. De consument vertrouwt biologisch voedsel, dat heeft de vraag doen exploderen. De grote supermarkten trekken een deel van de vraag naar zich toe. Als kleine delicatessenproducent kiezen we er bewust voor hier niet in mee te gaan. Anders word je te afhankelijk van één of twee grote afnemers, en ben je minder uniek voor andere afnemers.” 

De grootste uitdaging is volgens Nathalie het verwaarden van biologische producten. “Het prijsniveau van biologisch is nu eenmaal hoger en de consument is niet altijd bereid dit te betalen. Als ondernemer ben je altijd op zoek naar de balans tussen volume en prijs.”

“Het verhaal moet 100% kloppen”

Volgens Nathalie ligt de oplossing vooral in het verhaal achter de producten. “Dat moet 100% kloppen. In onze winkel kunnen klanten alleen biologische producten kopen. Ik bezocht laatst een delicatessenbeurs waar ik prachtige producten zag die prima in het concept van onze landgoedwinkel zouden passen. Echter waren de producten niet biologisch, dus vielen deze af.” 

Maakt de onderneming dan helemaal geen concessies? “In het pannenkoekenrestaurant is een deel van de producten niet biologisch,” geeft Nathalie toe. “Veel gasten vinden de biologische stroop minder lekker. Verder zijn biologische ingrediënten voor pannenkoeken relatief duur, waardoor de prijs van de uiteindelijke pannenkoek voor deze specifieke doelgroep te hoog is. Voor pannenkoeken zijn de wensen van de doelgroep anders dan voor de winkel en de delicatessen.”

Het echte verhaal achter voedsel

De ondernemers blijven investeren en innoveren. Voor de komende jaren staat de bouw van een eigen hotel op de planning. Ook worden productielocaties van jam en kaas vergroot en mogelijk toegankelijk gemaakt voor het publiek. Het landgoed is de drijvende kracht achter Stichting ‘het Levende Land’. Een beweging gericht op het vertellen van het echte, eerlijke verhaal achter voedsel. “Het zou prachtig zijn als wij met het Levende Land een platform creëren waar kinderen en hun ouders naartoe komen om te leren en te beleven hoe voedsel gemaakt wordt.”

Lees meer over het landgoed op www.marienwaerdt.nl

Volg Nathalie van Verschuer via www.levenopeenlandgoed.blog

Contact

Rabobank