Ga verder met samenwerken

Veehouderij

De veehouderij bevindt zich in een interessant tijd. Waar liggen kansen? Wat zijn de economische vooruitzichten? En wat zijn de ontwikkelingen op het gebied van wet- en regelgeving? In welk deel van de sector je ook actief bent, wij praten je bij.

Het laatste nieuws uit de veehouderijsector

Trends en ontwikkelingen

Wat kun je als veehouder in 2019 verwachten? Lees hieronder de belangrijkste trends en ontwikkelingen voor de legpluimvee-, melkgeiten-, melkvee- en vermeerderingsector.

    Legpluimvee

    Verduurzaming legpluimveesector versnelt

    In zowel binnen- als buitenland stijgt de vraag naar eieren met een hoger dierwelzijnsclaim. Daarbij kun je denken aan biologisch, vrije uitloop, Tierschutz geprüft en het Beter Leven Keurmerk.

    Een trend die daarnaast steeds belangrijker wordt, is de voorkeur voor lokale productie. Vooral in Duitsland als belangrijkste exportmarkt geldt deze specifieke voorkeur. De eieren met de hoogste waarde vormen de bovenkant van de lokale markt. Deze wordt dan ook steeds meer met producten uit Duitsland c.q. de regio ingevuld.

    Voor exporteurs zoals Nederland geldt het tegenovergestelde. Zij worden steeds meer gedwongen om de onderkant van de markt te voorzien.

    Markt meer in balans

    De markt voor eieren is aardig in balans. De verschillen tussen de diverse segmenten zijn wel groot. We zien de volgende ontwikkelingen:

    • Kooieieren worden steeds meer vervangen in de industrie, en zullen alleen in tijden van krapper aanbod nog worden gevraagd. Deze houderij zal in Nederland de komende jaren verder krimpen.
    • De vraag naar 1-ster Beter Leven neemt toe doordat dit de basis in de Nederlandse retail wordt.
    • Productie van scharreleieren zal steeds meer voor de industrie plaatsvinden, waarbij kostprijs relevanter wordt.
    • Het toegenomen aanbod van biologische en vrije uitloop vraagt een nieuwe balans in vraag en aanbod waardoor prijzen onder druk staan.
    • Investeringen in maatschappelijke issues zoals verlaging van emissies vragen financieringsruimte, uit eigen middelen dan wel via financiers.

    De verwachting is dat de markt in 2019 een bovengemiddelde voerwinst zal laten zien door voorgaande ontwikkelingen. Vanzelfsprekend verschilt dit per deelsegment.

    Melkgeiten

    Melkgeitensector optimaliseert komende jaren

    De melkgeitensector is in 15 jaar tijd gegroeid tot een professionele sector met relatief grote bedrijven. Nederland is in Europa het enige land dat groeit in productieomvang. Daarmee is Nederland steeds meer leidend in de markt aangezien het grootste deel van de productie wordt geëxporteerd. Dit vraagt om leiderschap van de Nederlandse verwerkers, maar zeker ook van de melkgeitenhouders.

    De geitenzuivelmarkt biedt kansen omdat het product relatief gezond en mager is en weinig allergenen kent. De maatschappelijke weerstand tegen de sector is echter toegenomen. Het verhoogde risico op longontsteking uit het VGO-onderzoek en de Q-koorts spelen de sector parten. De sector zal rondom deze thema’s een nog actievere rol moeten oppakken.

     

    De stevige groei van het aanbod aan geitenmelk en de stop op uitbreidingen zorgt voor de volgende uitdagingen in 2019: 

    • Door de groei van de geitenstapel zal de productie aan geitenmelk in 2019 boven de 400 mln. kg uitkomen, een verdubbeling in 6 jaar tijd.
    • De geitenzuivelprijzen stonden door de snelle groei onder druk. In 2019 heeft de markt deze groei geabsorbeerd en ligt de opbrengstprijs weer boven het niveau van 2018.
    • De gehaltes in de melk liggen dit jaar lager, anders zou de melkprijs hoger liggen.
    • De stop op uitbreidingen in tien provincies geeft de ruimte aan de sector om de maatschappelijke issues op te pakken.
    • Melkgeitenhouders kunnen deze periode gebruiken om hun bedrijfsvoering te optimaliseren nu groei niet meer tot de mogelijkheden behoort.

    De melkgeitensector kan zeker weer kansen gaan bieden, maar dan zullen de genoemde issues eerst opgelost moeten worden.

    Melkvee

    Duurzame meerwaarde in een groeiende wereldmarkt

    De wereldmarkt voor zuivel groeit. In Nederland kunnen we hierop inspringen door niet alleen te melken maar meer waarde toe te voegen. De belangrijkste thema’s in de melkveehouderij zijn:

    • intrede van veestapel- en productiebeperkende maatregelen (onder meer fosfaatrechten) die impact hebben op sector-, regionaal- en bedrijfsniveau
    • volatiliteit (wisselingen) van melkprijzen
    • oplopende (vaste) kosten
    • duurzaamheid (waaronder mineralen, de emissie van broeikasgassen en ammoniak, biodiversiteit en dierenwelzijn)
    • maatschappelijke acceptatie

    Als reactie op de hoge (vaste) kostenstructuur en de (productie)beperkende maatregelen zal de zuivelketen zich moeten blijven focussen op een optimale verwaarding van zijn producten en een efficiënte productie op de primaire bedrijven.

    Wereldwijde vraag zuivelproducten groeit

    De groeiende vraag naar zuivelproducten is onder andere toe te schrijven aan de bevolkingsgroei in Azië, (Noord-)Afrika en het Midden-Oosten en het groeiend besteedbaar inkomen in ontwikkel(en)de gebieden en de daarmee gepaard gaande dieetverandering. In de ontwikkelde gebieden stijgt vooral de vraag naar diversiteit aan (hoogwaardige) zuivelproducten, in veelal kleinere verpakkingen. Verder zien we de volgende trends: 

    • De Europese consumptie van melk neemt al jaren af door vergrijzing van de bevolking (zuigelingen consumeren de meeste melk), kleinere huishoudens, toename van het aantal personen in de hogere inkomensgroepen en het on-the-go-eetpatroon.
    • Door liberalisering van de Europese markt zijn Europese melkprijzen in sterkere mate onderhevig aan prijsfluctuaties in de wereldmarkt. Door de hoge (vaste) kostenstructuur heeft de Nederlandse melkveesector moeite om hier snel en adequaat op te anticiperen.
    • Het belang van duurzaamheid neemt toe door enerzijds wet- en regelgeving vanuit de overheid (ammoniak, mest) en anderzijds door wensen/productie-eisen vanuit zuivelcoöperaties en retail (bijvoorbeeld biodiversiteit, energie en klimaat) en verwachtingen vanuit de samenleving (bijvoorbeeld landschap, dierenwelzijn, koe in de wei). 
    • De belangstelling voor de melkveehouderij groeit bij de consument en burger. Dit vergt van melkveehouders een voortdurende bereidheid tot dialoog met de omgeving over duurzaamheidsitems. De drie belangrijke onderwerpen zijn:
      - behoud van weidegang (het niveau in 2017 was 80,4% t.o.v. 81% in 2012).
      - dierenwelzijn en -gezondheid (IBR, BVD, Paratbc, antibioticagebruik en levensduur van de veestapel).
      - mineralenkringlopen: het produceren onder het nationaal fosfaatplafond met invulling van mestverwerking en grondgebondenheid.
    • Naast de liberalisering van de Europese markt legt de voornamelijk nationale, toenemende regelgeving steeds meer beperkingen op aan de sector. En wordt de kostprijs steeds verder opgedreven.
    Varkenshouderij

    Europese varkensmarkt verkeert nog altijd in onzekerheid

    Het jaar 2019 is voor de zeugenhouderij redelijk van start gegaan, terwijl deze voor de vleesvarkens beneden gemiddeld was. Op dit moment trekt de vleesprijs niet echt door, maar de vraag naar biggen neemt toe. Voor de absolute hoogte van de prijzen blijft de Europese export leidend. 

    Belangrijke pijlers die invloed hebben op de prijsontwikkeling in Nederland zijn:

    • De Afrikaanse Varkenspest in Europa en China zijn een bedreiging en een kans. Enerzijds daalt de productie in China aanzienlijk. Anderzijds blijft het onzeker of de VS succes zal boeken bij onderhandelingen met China over een einde van de handelsoorlog.
    • Het hoge aantal varkensslachtingen wereldwijd zal door de krimp in China dalen naar minder dan 1.2 miljard dieren.
    • In 2018 heeft het Verenigd Koninkrijk 751.000 ton varkensvlees geïmporteerd uit andere EU landen. Hiervan kwam 9,5% uit Nederland. Het potentieel dat een hogere vraag vanuit Azië met zich meebrengt, zorgt voor wat rust in de aanloop naar het vertrek van het VK uit de EU.

    Op basis van huidige inzichten verwacht Rabobank dat de voerwinsten in 2019 voor de zeugenhouderij 10% boven en voor de vleesvarkenshouderij gelijk aan het langjarige gemiddelde gaan ontwikkelen.

    Vermeerdering

    Broedeimarkt kent een fragiele balans

    Door een stevige vraag vanuit Rusland is de prijsvorming in de eerste helft van 2019 positief geweest. Door de marktsplitsing tussen reguliere en traaggroeiende rassen op de binnenlandse markt blijft afstemming van vraag en aanbod van groot belang.

    Exportkansen van broedeieren voor traaggroeiende vleeskuikens zijn beperkt. Vermeerderaars moeten er voor waken dat ze het moeten ontgelden op dit gebied. De exportafhankelijkheid van de Nederlandse broeieisector blijft met 50-60% hoog. De sector blijft hierdoor gevoelig voor ontwikkelingen in exportlanden waar ze zelf geen invloed op heeft. Kwaliteit, kostprijs, volume en gevrijwaard van dierziektes (AI) blijven belangrijke randvoorwaarden.

     

    De markt voor broedeieren lijkt beter in balans te zijn dan een jaar geleden. We zien de volgende ontwikkelingen: 

    • Voor de binnenlandse markt zijn opbrengstprijzen licht hersteld met een stijging van 1,2 cent sinds januari. Met een dalende trend in de voerprijzen lopen de voerwinsten hierdoor weer op.
    • De export van broedeieren loopt gestaag door, waarbij de traditionele afzet naar Rusland is gestegen en die naar o.a. Irak weer wat is afgenomen.
    • De sterke afhankelijkheid van exportmarkten maakt de sector blijvend gevoelig voor externe ontwikkelingen waar ze zelf geen grip op heeft.
    • De vermeerderingssector is een kapitaalsintensieve sector die om stevige reserves vraagt om marktschommelingen en productierisico’s op te kunnen vangen.
    • Om maatschappelijk geaccepteerd te blijven moet de sector blijven investeren in verlaging van emissies.

    Sectorspecialisten veehouderij

    Onze sectorspecialisten zijn op de hoogte van de laatste ontwikkelingen in de veehouderijsector. Zij houden je op de hoogte over ontwikkelingen per branche, wereldwijde trends en nieuws over de binnen- en buitenlandse economie. Heb je een vraag of wil je graag met hen in gesprek? Je kunt hen bereiken via onderstaande gegevens.

    Marijn Dekkers

    Marijn Dekkers

    • Sectorspecialist
    • Melkveehouderij
    Jeroen van den Hurk

    Jeroen van den Hurk

    • Sectorspecialist
    • Veehouderij
    René Veldman

    René Veldman

    • Sectorspecialist
    • Paarden- en varkenshouderij