Kwartaalbericht Varkens 3e Kwartaal 2017

Samenvatting: prijzen ruim boven langjarig gemiddelde

Na een goed 2016 verloopt ook 2017 voortvarend voor de varkenshouderij. De voerwinst ligt zowel voor de zeugenhouderij als voor de vleesvarkenshouderij ruim boven het langjarig gemiddelde. Hierdoor profiteren boeren van positieve marges. De hoge prijzen zorgen er internationaal echter wel voor dat de Europese concurrentiepositie onder druk komt te staan.

Lichte seizoensmatige prijsdruk in aantocht
De Rabobank verwacht dat de prijzen komend kwartaal onder druk komen te staan door de seizoensmatige daling van de vraag. Op het gebied van grondstoffen is een tweedeling zichtbaar. De prijzen voor graan stijgen, terwijl de sojaprijzen dalen.

Terugblik: hoge varkensprijzen remmen export

In het tweede kwartaal zijn de varkensprijzen in Europa op bovengemiddeld niveau gebleven. De prijzen stegen zelfs boven het historisch hoge niveau van 2013. De belangrijkste oorzaken hiervoor zijn krappe voorraden en de sterke vraag naar vlees, zowel regionaal als wereldwijd. De vleesprijzen in de EU waren 10% hoger dan in de VS, en overstegen ook de prijzen in Brazilië en Canada. Deze landen zijn de belangrijkste concurrenten op de Chinese markt.

Europese concurrentiepositie onder druk
Door de productieverhoging in de VS zal er meer vlees vanuit de VS op de wereldmarkt komen. Door de hogere prijzen in de EU staat de Europese concurrentiepositie op de wereldmarkt onder druk. Mede hierdoor is de totale Europese export tussen januari en april met 2,8% afgenomen ten opzichte van dezelfde periode in 2016. De Europese export naar China en Hongkong daalde zelfs met 15%. Deze achteruitgang wordt deels gecompenseerd door een toename van de export naar Japan, Zuid-Korea en de Verenigde Staten.

Vleesimport China neemt af
De Chinese import van varkensvlees is in de eerste vijf maanden van 2017 vergelijkbaar met dezelfde periode in 2016. Als grootste exporteur naar China heeft de EU haar aandeel heeft zien dalen van 72% naar 65% van het totale volume. Duitsland en Denemarken nemen het grootste deel van deze daling voor hun rekening, terwijl Spanje zijn export naar China met 20% heeft verhoogd. De import vanuit Canada is met 55% toegenomen, terwijl de totale import vanuit Amerika per saldo licht daalde. Vanwege de hoge internationale varkensprijzen en het doorlopende herstel van de binnenlandse productie (+2%) zal de export naar China verder afnemen. De Rabobank verwacht dat de totale vleesimport van China met 10% zal afnemen in 2017 (zie Figuur 1).

Productie daalt licht
De productie in de EU is in het 1e kwartaal 2017 met 0,5% gedaald. In Duitsland, Denemarken, Polen en Italië is de productie gedaald. In Nederland, Spanje en Frankrijk was een lichte stijging zichtbaar. Rabobank verwacht over geheel 2017 een lichte productiedaling van minder dan 0,5% in de EU.

Biggenprijzen bereiken recordhoogte
In de eerste helft van 2017 was de vraag naar biggen groot. Oorzaken zijn de krimp van de biggenproductie in met name Duitsland en de goede vleesprijzen. De verwachting is dat de prijzen onder druk komen te staan door de seizoensmatige daling van de vraag. Deze prijsdruk zal echter beperkt zijn, mede doordat de Duitse zeugenstapel blijft krimpen. Deze ontwikkeling zal niet snel veranderen door nieuwe Duitse regelgeving met betrekking tot non-castratie, verscherpte welzijnseisen en naderende ammoniak-reducerende maatregelen.

Vooruitzicht tweede helft 2017: seizoensmatige prijsdaling

Voor de tweede helft 2017 is de verwachting dat de vleesprijzen volgens het seizoensmatige patroon zullen dalen. De huidige prijsdaling is het gevolg van de start van de zomerperiode, in combinatie met het begin van de vakanties wat de vleesconsumptie laat dalen. Voor 2018 en 2019 is de verwachting dat de zelfvoorzieningsgraad in Europa verder gaat toenemen wat tot prijsdruk kan leiden. De verwachting voor de eerste helft van 2018 is positief, waarna het gemiddelde prijsniveau naar verwachting richting de gemiddelde voerwinst zal gaan. Hierbij is het niveau van de export naar derde landen een onzekere factor.

Varkensvleesconsumptie blijft onder druk
De consumptie van varkensvlees staat in de EU onder druk als gevolg van een veranderend eetpatroon van consument en de maatschappelijk discussie. Dit wordt versterkt door de hogere varkensprijzen. De huidige varkensprijzen liggen 10% hoger dan het vijfjaargemiddelde, terwijl de pluimvee- en rundvleesprijzen op het niveau van het vijfjaargemiddelde liggen. De verwachting is dat de hoge vleesvarkensprijs leidt tot verdere daling van de varkensvleesconsumptie in Europa.

Nieuwe handelsovereenkomst met Japan biedt mogelijkheden
De handelsovereenkomst die op 6 juli 2017 in ging, biedt de varkensindustrie een belangrijke kans om de export naar Japan de komende jaren te verhogen. Japan is de tweede grootste bestemming voor de export van varkensvlees vanuit de EU (zie Figuur 2). De vraag naar varkensvlees in Japan groeit door hogere consumptie en de daling van de zelfvoorzieningsgraad. De mogelijke groei van de export naar Japan wordt gestimuleerd door een verlaging van de importtarieven (5% tot 10%).

Investeer in ketens en relaties
Ook heeft de EU-varkensvleesindustrie de GI (Geografische Indicatie) heeft gekregen. Dit houdt in dat hoogwaardig verwerkte varkensproducten zoals geharde hammen, hun GI-beschermingsstatus verkrijgen. Om de kansen optimaal te benutten, zal de Europese varkensindustrie moeten investeren in haar ketens en relaties. Een uitgebreide toelichting vindt u in de recente Engelstalige van de Rabobank over de kansen van dit handelsakkoord.

Lees de Engelstalige publicatie over de kansen van het handelsakkoord

Grondstofprijzen: tweedeling zichtbaar

De prijsvoorspelling voor agrarische grondstoffen laat momenteel een tweedeling zien. De prijzen voor graan stijgen, terwijl de sojaprijzen dalen (zie Figuur 3).

  • De prijsverwachting voor graan is naar boven bijgesteld. Er wordt een lagere wereldwijde graanoogst verwacht vanwege droogte in de VS en Europa.
  • De marktvoorspelling voor mais blijft onveranderd. De groeiomstandigheden voor mais zijn gunstig. Op korte termijn kunnen prijsschommelingen ontstaan, omdat op het noordelijk halfrond een cruciale ontwikkelfase ingaat.
  • De prijzen voor sojabonen en -meel blijven licht dalen. Oorzaken zijn de beschikbaarheid van bonen en meel, en de gunstige groeiomstandigheden in de VS.

Liquiditeit: Reserveer extra liquide middelen voor volgend prijsdal

Na het prijsdal in 2015 wordt er in de varkenshouderij weer geld verdiend. Zowel 2016 als 2017 zijn goede varkensjaren. Op basis van de huidige inzichten en marktontwikkelingen is de verwachting dat de voerwinst voor de zeugenhouderij meer dan € 350 (+70%) en voor de vleesvarkenshouderij € 15 (+20%) boven het langjarig gemiddelde ligt. Dit heeft een positief effect op de marges en liquiditeitsontwikkeling van de varkenshouders.

Op eigen kracht volgend prijsdal overbruggen
Wat kunnen varkenshouders doen met extra liquide middelen? De Rabobank adviseert om een buffer aan te leggen voor een volgend prijsdal, zodat ondernemers op eigen kracht het prijsdal kunnen overbruggen. De normbuffer voor een gemiddeld prijsdal is € 30 per vleesvarken en € 280 per fokzeug. Mogelijke bestemmingen voor de extra liquide middelen zijn:

  • investeren in kwaliteitsverbetering
  • investeringen die bijdragen aan kostprijsverlaging
  • investeren in verhoging van de meerwaarde, zoals uitbreiding van biggenplaatsen, verbetering van het stalklimaat en voertechniek, mestverwerking of renovatie van de stalinrichting
  • extra aflossen
  • investeren in emissiereductie

Weet hoe u een volgend prijsdal doorkomt
Voor ondernemers die nu nog bezig zijn met het inlopen van achterstallige crediteuren is het advies om in gesprek te gaan met de bank of accountant om te bespreken of en hoe ze een volgend prijsdal doorkomen. Juist in goede tijden is het verstandig om de verstandige strategische keuze te maken. Hiermee voorkomt u dat u in slechte tijden wordt gedwongen te kiezen, bijvoorbeeld om activa te verkopen of zelfs het bedrijf volledig te beëindigen.

Meer informatie

Het kwartaalbericht Varkens Q3 2017 is gebaseerd op het Rabobank-rapport ‘Pork Quarterly Q3 2017’. Voor meer informatie over dit rapport kunt u contact opnemen met de auteurs.

Contact

Wilt u meer informatie over de laatste stand van zaken in de varkensmarkt? Neem dan contact op met onze sectorspecialist.

Contact

Rabobank