Melken in balans: verder ontwikkelen met blik op de toekomst

Kansen en uitdagingen voor de Nederlandse melkveehouder

Voor u als Nederlandse melkveehouder zijn het spannende tijden. Want na het afschaffen van het EU-melkquotum in april 2015 mogen we gerust spreken van een nieuw tijdperk, met veel nieuwe uitdagingen. Soms belemmerend, maar zeker ook kansrijk. Voor u én de sector. Hoewel de impact per bedrijf verschilt, geldt voor de hele melkveehouderij dat er een goed evenwicht gevonden moet worden.

Wij willen samen met u open en eerlijk naar de toekomst kijken. Want de wereldwijde vraag naar hoogwaardig voedsel groeit en zuivel speelt daarin een belangrijke rol. Dit biedt kansen voor u als moderne Nederlandse melkveehouder, als ondernemer met een schat aan kennis en ervaring. Het motto is daarom wat ons betreft: verder ontwikkelen door melken in balans!

Zeven balansfactoren

Wij helpen u graag bij het vinden van die balans. In ons visiebericht 'Melken in balans' bespreken we de kansen en belemmeringen van zeven belangrijke balansfactoren. Deze factoren worden hieronder uiteengezet.

1. Zuivelmarkt

Vraag groeit wereldwijd sneller dan aanbod

De markt voor zuivel is al jarenlang in beweging. Hoewel de verwachtingen gunstig zijn, moet u altijd rekening houden met onzekerheden, maar kansen zijn er voldoende. Zo stijgt de wereldwijde vraag naar zuivelproducten, vooral in regio’s met een toenemende welvaart en achterblijvende productie. De lage eurokoers biedt extra stimulans. Tegelijk is er ruimte voor producten met meer toegevoegde waarde op verzadigde markten.

Door de importdaling in China en de Russische importban hebben we te maken met een tijdelijk overaanbod. Daarnaast kampt de sector met de verzadigde markten in Europa en de onvoorspelbare internationale vraag. Grillige weersinvloeden kunnen bovendien grote gevolgen hebben voor de oogsten en dus voor de melkproductie.

Ons aandeel

Wij houden vertrouwen in de zuivelmarkt en verwachten een structurele groei van de wereldwijde vraag met ruim 2% per jaar. Voor u is het zaak om structureel financieel weerbaar te zijn zodat u plotselinge dalingen in de melkprijs op kunt vangen. Dat is ook een speerpunt in onze gesprekken met u. Net als de verbetering van uw financiële positie en efficiëntie . Inzicht hebben in kostprijs en cash flow is hierbij essentieel.

2. Concurrentie

Scherpe kostprijs en toegevoegde waarde van belang

Een scherpe kostprijs en voldoende onderscheidend vermogen zijn van belang om de Nederlandse concurrentiepositie zeker te stellen. Zeker op afzetmarkten buiten Europa, waar de concurrentie van spelers als Australië, de VS en Nieuw Zeeland groot is. Daarbij kan onze zuivelindustrie zich onderscheiden met kwaliteit en toegevoegde waarde. Qua kennis en expertise zijn we een ‘gidsland’ voor de rest van de wereld. Bovendien heeft u met de zuivelcoöperaties een belangrijke troef in handen. Zij zijn als geen ander in staat om de kansen in Europa en andere groeiregio’s te benutten.

Ons aandeel

Inzicht in de kostprijs is een voorwaarde voor de Nederlandse melkveehouderij om haar concurrentiepositie op de wereldmarkt vast te houden. Internationale ontwikkelingen hebben direct invloed op de rendementspositie van uw bedrijf. Door de sterkere prijsfluctuaties is het voor u belangrijker dan ooit om voldoende financiële weerstand en flexibiliteit te hebben. Samen met u maken we deze afweging, mocht u willen uitbreiden of investeren.

3. Draagvlak

Dialoog steeds belangrijker

De melkveehouderij ligt overal ter wereld onder een vergrootglas. Er is minder contact tussen burgers en de melkveehouderij, waardoor burgers meer openstaan voor kritische geluiden. Het afstemmen van uw bedrijfsvoering op maatschappelijke wensen is daarom een must. Denk bijvoorbeeld aan meer koeien in de wei en het vergroten van de biodiversiteit. Bij al uw beslissingen zult u dus ook rekening moeten houden met de publieke opinie, de beleving van het publiek bepaalt immers het imago van de sector. Dat betekent dat u ook steeds vaker de dialoog met de omgeving moet aangaan om draagvlak te creëren en behouden.

Ons aandeel

In onze adviesgesprekken nemen we dit natuurlijk mee. Als maatregelen op korte termijn geen winst opleveren, kijken we naar de lange termijn. De inzet is dat u ook over tien jaar nog maatschappelijk draagvlak heeft.

4. Mineralen

Noodzaak tot efficiënt gebruik van mineralen

Een efficiënt gebruik van mineralen wordt steeds belangrijker. Niet alleen omdat het duurzamer is, maar ook door de regelgeving. Het omzetten van mineralen als fosfaat en stikstof in waardevolle producten als melk en vlees blijft economisch en milieukundig interessant. Verder zien we dat er meer capaciteit voor mestverwerking nodig is en meer projecten die dit faciliteren. De coöperaties en meer samenwerking tussen de belanghebbende ketenpartijen kunnen hier uitkomst bieden. Tenslotte zorgt de invoering van fosfaatrechten voor een kostprijsverhoging en voor een tragere groei van bedrijven.

Ons aandeel

Een structurele aanpak van de mineralenproblematiek begint op uw bedrijf. We zullen in business plannen rekening moeten houden met de aankoop van fosfaatrechten. Deze kosten zullen drukken op uw exploitatie. Bij mestverwerking zoeken we naar een integrale aanpak, waarbij ondernemers in verschillende veehouderijsectoren samenwerken.

5. Grond

Aankoop grond vaak onmogelijk door hoge prijzen

De grondprijzen in ons land zijn erg hoog en flink gestegen. En dat terwijl meer grond de balans voor intensieve en groeiende bedrijven juist verbetert. De marktprijs van grond ligt momenteel hoger dan de waarde op basis van het agrarisch rendement en dit verschil neemt nog verder toe. Voorzichtigheid is hier dus geboden. Behalve pachten (erfpacht) zijn er weinig alternatieven voor de aankoop van dure grond. Tenslotte verwachten we dat de invoering van fosfaatrechten een drukkend effect zal hebben op de grondprijzen.

Ons aandeel

Samen met u brengen we de kansen en risico’s van grondaankoop zorgvuldig in kaart. We wegen de voordelen van meer balans in het bedrijf af tegen de financiële onbalans die kan ontstaan door de hoge verplichtingen die financiering oplevert. Een hogere rekenrente dan de huidige lage rentestand en voldoende rendement om te kunnen aflossen verkleinen het risico van te hoge financieringslasten.

6. Financiering

Financiële buffer noodzakelijk

Financiering van melkveebedrijven betekent omgaan met onzekerheden. De ondernemer gaat verplichtingen aan voor de lange termijn, terwijl factoren die het bedrijfsresultaat beïnvloeden op korte termijn sterk kunnen fluctueren. In dat kader kijken we als bank altijd naar wat de groei van een individueel bedrijf zou kosten en of dat wel verantwoord is. Vooral de invoering van de fosfaatrechten stelt een nieuwe grens aan de groei, iets waar we als bank en ondernemer op moeten anticiperen. Tegelijk zullen we rekening moeten houden met snelle veranderingen in kosten en opbrengsten.

Ons aandeel

Een bedrijfsvoering die het mogelijk maakt om snel te reageren op marktontwikkelingen is van groot belang. Om perioden met lagere melkprijzen goed door te komen, is een goede liquiditeitsbegroting van belang. Meer melk betekent immers niet per definitie meer inkomen en voor sommige bedrijven is eerst aflossen de beste manier om nieuwe kansen te creëren. Het opbouwen van een buffer is altijd een goede overweging. Denk daarbij aan spaargeld of verruiming van krediet. Hoe eerder we met u in gesprek kunnen gaan, hoe groter de kans dat we samen een oplossing kunnen vinden. Zodat ook melken en financiering in balans zijn.

7. Ondernemer

Sociaal aspect ondernemerschap steeds belangrijker

Goed ondernemerschap bepaalt het succes van uw onderneming. Vakmanschap en arbeid zijn nog steeds belangrijk, maar niet meer voldoende in zo’n groeiende, complexe organisatie als een melkveebedrijf. Door de mondiale schaalvergroting, internationalisering en maatschappelijke aandacht voor voedselproductie wordt van u verwacht dat u aandacht heeft voor uw rol in de sociale omgeving. Boer zijn vereist bovendien steeds meer zelfdiscipline, flexibiliteit, organisatievermogen, economisch inzicht en begrip van techniek, en de bereidheid om anderen in te schakelen als dat nodig is.

Ons aandeel

Al bent u uitstekend in staat om een agrarisch bedrijf te leiden, dan nog is het goed om te kijken of er ondersteuning wenselijk is in de vorm van ontwikkeling of opleiding. Dat is voor elke ondernemer anders. Wij helpen u graag bij een oplossing en we zullen zeker ook jonge ondernemers helpen om op tijd inzicht te krijgen in hun eigen kwaliteiten.

Sectormanagers veehouderij

Wilt u meer informatie over een of meerdere balansfactoren? Of met ons úw balans bespreken? Neem dan contact op met (een van) onze sectormanagers.

Contact

Rabobank