Is bitcoin een beleggingscategorie?

Bitcoin is in razend tempo een fenomeen van formaat geworden. Sinds 2010 is de prijs van de bitcoin met een duizelingwekkende 38.000.000% gestegen, van $ 0,05 in 2010 naar $ 19.000 in 2017. Inmiddels is de munt meer dan gehalveerd, maar nog altijd is de munt razend populair. De bitcoin wordt door aanhangers gezien als de munt van de toekomst. Maar waarom is deze munt populair? En heeft deze de potentie om uit te groeien tot een ware beleggingscategorie, zoals sommigen beweren?

Waarom populair?

De populariteit van de bitcoin kan niet los worden gezien van de Grote Financiële Crisis (GFC) in 2008. Als antwoord op de crisis is de bitcoin bedacht: een digitale munt door én voor het volk, zonder tussenkomst van een centrale bank en commerciële banken. De munt is gebaseerd op de blockchain-technologie: een digitaal mechanisme om waarde over te dragen zonder dat de transacties door een tussenpersoon worden gevalideerd. Transacties worden gevalideerd door een netwerk van ‘miners’, die complexe berekeningen uitvoeren om de transacties in ‘blocks’ te registreren in een decentraal grootboek. Dat grootboek bestaat uit een keten van Blocks, vandaar de naam Blockchain. Iedereen bezit een kopie van het grootboek. Sjoemelen met het grootboek is in theorie onmogelijk, vanwege het decentrale karakter. Kortom, het is een veilige manier om waarde over te dragen met een digitale munt, zonder tussenkomst van centrale en commerciële banken. Dat klinkt veel mensen als muziek in de oren.

Munt van de toekomst?

Maar heeft bitcoin de potentie om uit te groeien tot de munt van de toekomst? Hoogstwaarschijnlijk niet. De munt heeft namelijk simpelweg te veel nadelen om als gemeenschappelijk betaalmiddel te kunnen dienen. De koers van de bitcoin kan sterk schommelen. Dat maakt de bitcoin ongeschikt als rekeneenheid. Het economische verkeer werkt alleen als mensen geld kunnen gebruiken om de prijs van producten te vergelijken. Alleen dan kan men een juiste afweging maken met betrekking tot investeringen en consumptie. 

Verder is de munt te inefficiënt om te dienen als betaal- en spaarmiddel. Om nieuwe bitcoins te ’minen’ is enorm veel energie nodig. Bitcoins ontstaan als ’miners’ complexe berekeningen oplossen in het netwerk – dit heet minen. Hoe meer mensen bitcoins minen, des te moeilijker de berekeningen worden. Hierdoor is steeds meer rekenkracht nodig. Om aan deze behoefte te voldoen, zijn steeds meer draaiende serverparken nodig. En dat betekent weer een verhoogde vraag naar energie. Die serverparken staan bovendien, vanwege de lagere energiekosten, vaak op dubieuze plekken in de wereld, waar energie op milieuvervuilende wijze wordt opgewekt.

Een munt die veel energie en tijd kost, leent zich niet goed als betaalmiddel. De bitcoin is daar ook nog eens simpelweg te bewegelijk voor. Wanneer een transactie is geplaatst, kan er al sprake zijn van een stijging van enkele procenten, nog voordat de transactie is gevalideerd. Betalen met creditcards is in vergelijking vele malen sneller en efficiënter. De bitcoin is ook te bewegelijk om te dienen als spaarmiddel. Het feit dat er maar 21 miljoen bitcoins gemined kunnen worden, is hierbij niet relevant. Want hoewel er volgens het algoritme maar 21 miljoen bitcoins gemined kunnen worden, kan dit aantal in de toekomst nog worden gewijzigd. En schaarste in een wereld waar bijna elke dag nieuwe digitale munten naar de markt worden gebracht, is geen echte schaarste. De munt is dus inefficiënt, te bewegelijk en eigenlijk helemaal niet schaars.

Is de bitcoin een beleggingscategorie?

Bitcoin is geen beleggingscategorie die een plaats verdient in een beleggingsportefeuille. Een beleggingscategorie moet namelijk aan drie voorwaarden voldoen: 

  1. Het moet op de lange termijn een risicopremie (of risicovrije rente) bieden die fundamenteel te rechtvaardigen is. 
  2. Het moet niet sterk samenhangen met bestaande beleggingscategorieën. 
  3. De rendementsontwikkeling moet niet simpel nagebootst kunnen worden door een combinatie van aandelen en obligaties.

Voorwaarde twee en drie gaan misschien wel op, maar de eerste voorwaarde is volstrekt niet van toepassing op de bitcoin. Er is geen enkele reden om aan te nemen dat beleggers op de lange termijn een vergoeding krijgen voor het risico dat bitcoin geeft. Het is een speculatieve belegging, die ook als zodanig moet worden gezien.

Auteur: Taoufik Boussebaa

Contact

Rabobank