Zo beoordeel je de prijs van een aandeel met de koers-winstverhouding

Is een bepaald aandeel duur of goedkoop? Dat valt niet zomaar af te lezen aan de prijs of koers. Er zijn wel maatstaven die je als belegger kunnen helpen om die inschatting te maken. Een daarvan is de koers-winstverhouding. We leggen je graag uit hoe die werkt.

Zoals met veel zaken betalen ook beleggers niet graag een te hoge prijs voor een aandeel. Maar of een aandeel duur of goedkoop is, is niet af te lezen aan de prijs of koers van een aandeel en is geen exacte wetenschap. Er zijn wel maatstaven die kunnen helpen om die inschatting als belegger te maken. Een daarvan is de koers-winstverhouding, of price-earnings ratio (PE-ratio) in het Engels.

Waar je bij een pak melk de prijs per liter kunt vergelijken, of bij stroom de prijs per kilowattuur ben je als belegger vooral geïnteresseerd in de prijs die je betaalt voor de verwachte winst per aandeel die het bedrijf in de toekomst maakt. Als je een aandeel koopt, heb je namelijk recht op een deel van de toekomstige winst en je wilt graag weten wat die aanspraak op die winst jou kost. De koers-winstverhouding bij aanvang is namelijk een van de factoren die het rendement bepaalt op de lange termijn. Een goed bedrijf is dan ook niet per se een goed aandeel.

Koers-winstverhouding: zo bereken je haar

Hoe zit dat precies? Een belegger die in jaar x een aandeel koopt van een bedrijf met een koers van €10 en een verwachte winst per aandeel voor dat jaar van €1, betaalt dus een koerswinstverhouding van 10. De koers is de totale beurswaarde van een bedrijf op de beurs gedeeld door de uitstaande aandelen en de winst per aandeel is de totale winst die het bedrijf in een bepaalde periode genereert (meestal wordt gekeken naar de verwachte winst in het eerstvolgende boekjaar) gedeeld door het aantal uitstaande aandelen.

Beurswaarde€1 miljard
Aantal uitstaande aandelen10 miljoen
Koers€1 mld/10 mln = €100
Verwachte jaarwinst (eerstvolgend boekjaar)€100 miljoen
Winst per aandeel€100 mln/10 mln = €10
Koers-winstverhouding€100/€10 = 10

Rekenvoorbeeld: berekening van de koers-winstverhouding van fictief bedrijf X

De koers-winstverhouding in historisch perspectief

Om te bepalen of een koers-winstverhouding van 10 veel of weinig is, is extra duiding nodig van wat gangbaar. Ook dien je rekening te houden met de huidige marktomstandigheden. Een vergelijking is daarom noodzakelijk. Er zijn hierbij verschillende invalshoeken te nemen. De eerste is de vergelijking met de historische ontwikkeling van de koerswinstverhouding van het bedrijf zelf. Is de koerswinstverhouding hoog of laag in vergelijking met bijvoorbeeld het gemiddelde over de afgelopen 10, 15 of 20 jaar? Dat kan informatie geven over hoe beleggers de prestaties van het bedrijf beoordelen.

Koers-winstverhouding vergelijken met soortgelijke bedrijven

Daarnaast kent elke sector zijn eigen karakteristieken: bijvoorbeeld de mate van conjunctuurgevoeligheid, type bedrijfsmodellen met hoge of lage winstmarges, kapitaalintensief of juist niet, invloed van patenten en toetredingsbarrières enzovoorts. Daar past een bepaalde koers-winstverhouding bij. Een tweede invalshoek is dan ook kijken naar hoe de koerswinstverhouding van het aandeel van een specifiek bedrijf zich verhoudt tot die van sectorgenoten.

SectorK/W komende 12MK/W 25-jaars gemiddelde
Energie7,114,2
Basismaterialen10,313,7
Industrie & Dienstverl.15,516,1
Consument Cyclisch20,318,0
Consument Defensief20,017,9
Farmacie & Gezondheidsz.17,517,8
Financiële Dienstverlening10,212,4
Vastgoed22,5-
IT21,320,9
Communicatie Diensten17,318,8
Nutsbedrijven17,714,6
Wereldindex15,315,8

Koerswinstverhouding van de brede markt

Een lager dan gemiddelde koerswinstverhouding kan duiden op slechtere winstvooruitzichten voor het bedrijf of de specifieke sector, maar het kan ook zo zijn dat de angst bij beleggers breed domineert en druk zet op de aandelenmarkt als geheel. Een derde invalshoek die dit perspectief hanteert, is er een waarbij gekeken wordt naar de koers-winstverhouding van de brede markt.

Zo zien we op dit moment een lager dan gemiddelde koers-winstverhouding. Dat is het gevolg van de hoge inflatie, de oplopende rentes en de zorgen die er zijn over de economische groei in de komende tijd. En dat raakt alle sectoren en bedrijven. Dus naast de invloed van het reilen en zeilen van een individueel bedrijf op de koers-winstverhouding, is er ook de brede invloed van de kapitaalmarktrentes en de schommelingen van de economische conjunctuur.

Pas op voor zeepbellen en ‘value traps’

Dividenden, de groei daarvan en de koers-winstverhoudingen zijn allemaal factoren die het rendement bepalen op de lange termijn. Een koers-winstverhouding die in balans is en onveranderd blijft, heeft in de jaren daarna geen invloed op het rendement. Dat wordt dan met name bepaald door het dividend en de groei daarvan.

Maar een koers-winstverhouding die bij aanvang heel laag is, is gunstig. Want die kan in de jaren erna stijgen en daarmee zorgen voor extra rendement. Het tegenovergestelde kan ook gebeuren. Vooral torenhoge waarderingen die het gevolg zijn van irrationele euforie op de beurzen zijn funest voor rendementen. Zeepbellen drukken sterk op de te verwachte rendementen in de jaren erna. Zelfs als de winstgroei in de jaren erna positief is.

Tot slot een waarschuwing. Een te lage koers-winstverhouding is soms te mooi om waar te zijn. Er kan dan sprake zijn van bedrijfsspecifieke omstandigheden die ervoor zorgen dat het bedrijf er niet goed voor staat of zelfs op het punt van omvallen staat. Dit worden waardevallen of value traps genoemd. Blindstaren op de hoogte van waarderingen alleen is dan ook niet een goede strategie. Een goed bedrijf is niet per se een goed aandeel en dat geldt uiteraard ook andersom.

Goed om te weten. Aan beleggen zijn risico’s verbonden. De waarde van je belegging kan fluctueren. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. Je kunt (een deel van) je inleg verliezen.

Man kijkt op laptop

Beter beleggen

Verder de diepte in over beleggen? Onze experts geven je graag inzicht in verschillende beleggingsonderwerpen. Bovendien laten ze wekelijks hun licht schijnen over ontwikkelingen op de financiële markten.

Ga naar beleggingsnieuws
phone

Hulp nodig?