Boer akkerbouw werkt aan landbouwgrond

Granen en groente

Verder op deze pagina:

    Akkerbouw omvat de teelt van granen, peulvruchten, oliehoudende zaden, wortel- en knolgewassen en groenten. Voor deze branche deelt de Rabobank recente cijfers en trends.

    Drie ontwikkelingen in de sector

    In de sector zijn momenteel drie ontwikkelingen gaande:

    • intensieve productie op een relatief bescheiden areaal, voornamelijk op export georiënteerd
    • in verhouding hoge prijzen voor akkerbouwgrond
    • het vinden van toepasbare oplossingsrichtingen voor een klimaatbestendige landbouw

    Op korte termijn wordt het akkerbouwcomplex gekenmerkt door ontwikkelingen op de markt voor aardappelen en suiker.

    Onder invloed van hoge grondprijzen en vergrijzing zullen eigendom en exploitatie van landbouwgrond steeds meer van elkaar gescheiden zijn. Daarnaast gaat in de komende periode het Europese landbouwbeleid (GLB) op de schop. De verwachting van de Rabobank is dat de flat rate wordt omgezet naar doelgerichte steun, bijvoorbeeld natuurinclusief en/of bedrijfsopvolging.

    Cijfers Nederlandse akkerbouw

    In het Nederlandse akkerbouwcomplex zijn ongeveer 11.000 akkerbouwers actief, van wie 9.000 zich hebben gespecialiseerd in het telen van alleen gewassen. Samen produceren zij een toegevoegde waarde van 7 miljard euro en creëren zij 75.000 arbeidsplaatsen.

    Economie

    Momenteel heeft de Nederlandse akkerbouw goede marktvooruitzichten. Wereldwijd groeit de vraag naar aardappelproducten met 2 tot 3% per jaar. Deze stijging in vraag zorgt voor extra afzet van aardappelen geproduceerd door de Nederlandse akkerbouw.

    Akkerbouwgrond is duur in Nederland. Als gevolg van hoge grondprijzen verwacht de Rabobank dat bedrijfsstructuren in de akkerbouw zullen veranderen. Beheer en eigendom van grond zullen in toenemende mate gescheiden zijn.

    Duurzaamheid

    De akkerbouw heeft een intensief bouwplan. Ongeveer 60% van de in Nederland geteelde akkerbouwgewassen is hoogwaardig. Hiervan is de aardappel met 30% het belangrijkste gewas. Als gevolg van dit intensieve bouwplan staat de bodemvruchtbaarheid onder druk.

    De doelstellingen van Nederland in het kader van klimaat en CO2-reductie bieden kansen voor de akkerbouw. De uitdaging is om als sector richting een CO2-neutrale positie te gaan. Dit vraagt inspanningen, maar biedt ook kansen.

    Precisielandbouw

    Met precisielandbouw wordt per vierkante meter de behoefte van planten of dieren bepaald. Met behulp van gps, sensoren en computers wordt met zo min mogelijk kunstmest en gewasbeschermingsmiddelen een maximale kwaliteit en opbrengst bereikt. Dit bespaart kosten én CO2-uitstoot.

    “Als gevolg van hoge grondprijzen verwacht de Rabobank dat beheer en eigendom van grond in toenemende mate gescheiden zullen zijn.”

    Innovatie

    Het akkerbouwcomplex ontwikkelt zich naar een data-intensievere keten. Sensoren op het akkerbouwbedrijf verzamelen steeds meer gegevens. Hoewel datagebruik en –uitwisseling nog in de kinderschoenen staan, is er mogelijk een optimaliseringsslag met behulp van deze technologie te maken.

    Hybride veredeling

    Er worden stappen gezet in de veredeling van hybride aardappelrassen uit zaad. Hybride veredeling maakt de veredeling van aardappelen gemakkelijker en sneller. Deze technologie biedt in potentie voordelen, maar is nog niet grootschalig geïntroduceerd binnen de sector.

    Maatschappij

    De Nederlandse akkerbouw vergrijst. Volgens het CBS is een kwart van alle bedrijfshoofden in de Nederlandse landbouw ouder dan 65 jaar. Hierdoor stroomt niet alleen kennis en kunde uit de sector, met de huidige grondprijzen is een bedrijfsoverdracht ook lastiger te financieren.

    De Rabobank ziet toenemend protectionisme in exportmarkten voor Nederlandse akkerbouwproducten. Een recent voorbeeld is het Verenigd Koninkrijk, dat uit de Europese Unie treedt.

    Wet- en regelgeving

    We zien veranderende regelgeving voor mest en gewasbescherming. De overheid legt steeds krappere bemestingsnormen en toenemende restricties aan het gebruik van gewasbescherming op. Dit beweegt de sector tot steeds inventievere oplossingen en brengt op termijn de bodemproductiviteit in gevaar.

    Wet- en regelgeving rondom de landbouw is gericht op individuele grondgebonden sectoren. Het ontbreekt aan een integrale aanpak die de grondgebonden landbouw ondersteunt.