Onderwijs sectorprognose 2018

Samenwerking als oplossing tegen krimp

Scholen in het primair en voortgezet onderwijs krijgen de komende jaren in toenemende mate te maken met de gevolgen van demografische krimp. Intensieve samenwerking of fusie tussen scholen is noodzakelijk om te voorkomen dat scholen moeten sluiten vanwege een tekort aan leerlingen. In het hoger onderwijs zorgt de toename van het aantal studenten voor een groeiende vraag naar docenten.

Kansen voor groei

  • Demografische krimp is in sommige gebieden onontkoombaar, maar intensievere samenwerking tussen onderwijs, bedrijfsleven en overheid biedt vele kansen. 
  • Overweeg in te zetten op een toename van het aantal leerlingen en studenten uit het buitenland. 
  • De inzet van nieuwe technologieën verhoogt het rendement van de lesuren. 

Samenwerking

Naast samenwerking op het gebied van organisatie en personeel is het van belang dat basis- en middelbare scholen samen met gemeente(n) komen tot een integrale huisvestingsplan (IHP). Instellingen in het beroeps- en hoger onderwijs hebben als grote uitdaging om aansluiting te behouden met de snel veranderende arbeidsmarkt als gevolg van innovatie en internationalisering. Dat kan door meer en betere samenwerking tussen onderwijs, bedrijven en overheid. Ook moet het onderwijsaanbod beter afgestemd worden op het arbeidsmarktperspectief van de student, in plaats van op de instroom. De overheid heeft hier, door een andere manier van bekostiging, een belangrijke  taak. 

Meer rendement uit lesuren
Nieuwe technologieën zoals virtual en augmented reality, open educational resources en robotica kunnen het onderwijs in de toekomst verrijken. Door goede data-analyse in combinatie met slimme software wordt de lesstof op het juiste niveau en tempo aangeboden waardoor elke student meer rendement uit de lesuren haalt. Virtuele klaslokalen maken leren op afstand mogelijk, en open educational resources zorgen voor verhoging van de kwaliteit van onderwijs- en onderzoeksmiddelen.

Personeel

Ondanks de krimp van het aantal voltijdbanen in het primair en voortgezet onderwijs, wordt de komende jaren een lerarentekort verwacht. Enerzijds vanwege een sterke vergrijzing van het personeelsbestand, waardoor veel ouder onderwijspersoneel de pensioengerechtigde leeftijd bereikt. Anderzijds omdat het aantal afgestudeerde pabo-studenten terugloopt. Bij ongewijzigde omstandigheden wordt een tekort van ruim 4.000 fte aan leraren en directeuren verwacht in 2020. De tekorten zijn het hoogst in de grote steden. 

Collegegeld gehalveerd
In het regeerakkoord is opgenomen dat voor de (academische) pabo's het collegegeld voor de eerste twee jaar gehalveerd wordt, waarmee studeren aan de (academische) pabo extra aantrekkelijk gemaakt wordt. Bovendien wordt de maximale periode waarin contracten voor bepaalde tijd mogen worden gegeven verlengd van twee naar drie jaar. Bij meerjaarscontracten of wanneer direct een vast contract wordt gegeven is een langere proeftijd toegestaan. In het basisonderwijs en speciaal onderwijs worden tijdelijke contracten voor invalkrachten bij ziekte uitgezonderd van de ketenbepaling.

In het hoger onderwijs wordt de komende jaren  juist een banengroei verwacht. Er zijn steeds meer studenten en er wordt tegenwoordig gemiddeld tot latere leeftijd deelgenomen aan het onderwijs dan voorheen. Bovendien kiezen jongeren vaker voor een hbo- of universitaire opleiding, in plaats van een mbo-opleiding. Hierdoor neemt de vraag naar docenten in het hoger onderwijs toe.

Gerelateerde sectoren

Gezondheidszorg

Bouw

Contact

Rabobank