De zeven manieren waarop groeiende bedrijven in de problemen kunnen komen met cash

Het is een horrorscenario: je onderneming groeit snel en noteert een keurige winst, maar opeens kun je de rekeningen niet meer betalen. Je bankrekening is leeg en je hebt de limiet van je krediet bereikt. Financieel expert Hinrich Slobbe ziet het regelmatig gebeuren. Wat gaat er mis? Slobbe zet de belangrijkste oorzaken voor een cashtekort op een rij en geeft tips.

Na het lezen weet je:

  • hoe het kan gebeuren dat groeiende bedrijven in geldnood raken
  • wat ‘copieus hobbyisme’ is en hoe het een onderneming in de problemen kan brengen
  • wat je kunt doen om een cashtekort te voorkomen
Hinrich Slobbe

Hinrich Slobbe

Hinrich Slobbe werkt als trainer bij de Coöperatiefabriek en verzorgt de masterclass Financieel Management binnen de Rabo miniMaster Ondernemers. Hij adviseert managers en ondernemers op het gebied van budgetteren, financiering, waardebepaling en werkkapitaalbeheersing.

1. Te smalle marges

“Smalle marges zijn het basisprobleem in het mkb”, meent Slobbe. “Ondernemers kopen te duur in of verkopen te goedkoop. Ze maken kosten, maar kunnen of durven die niet in rekening te brengen bij hun klanten.” Het gevolg: er komt te weinig cash binnen om rente, belastingen, vervangingsinvesteringen en een fatsoenlijk dividend te betalen.

Je marges verhogen is natuurlijk gemakkelijker gezegd dan gedaan. Misschien heb je de mogelijkheid om je tarieven te verhogen. En volgens Slobbe zit het probleem deels in gebrekkig financieel inzicht. “Veel ondernemers houden inkomsten en uitgaven alleen op totaalniveau bij. Dan zie je als ondernemer dat je onder de streep te weinig overhoudt, maar heb je geen idee bij welke klanten of producten het misgaat.”

Problemen met cash - Wat kun je er aan doen

Wat je eraan kunt doen

“Maak je boekhouding transparant. Zorg ervoor dat je op detailniveau – bijvoorbeeld per product en klantgroep – kunt zien wat je verdient. Zo kun je gericht sturen. Winstgevende activiteiten breid je uit, verliesgevende bouw je af.”

2. Oplopende debiteuren en voorraden

Meer verkoop betekent doorgaans meer inkoop, een grotere voorraad en een groeiend bedrag dat uitstaat bij debiteuren. Met andere woorden: je werkkapitaal neemt toe. “Fijn, kun je als ondernemer denken: meer kapitaal!”, zegt Slobbe. “Maar dit gaat wel ten koste van cashflow. Elke euro die in voorraad of debiteuren zit, zit niet in je kassa.”

Heb je smalle marges en haal je een groot deel van je omzet bij organisaties die traag betalen? Vooral dan kan je cashtekort snel oplopen. “Dan lijk je op papier heel winstgevend, maar merk je er in je kassa weinig van. Dat zijn de bedrijven die failliet gaan door hun groei. Ze verkopen als een malle, maar ontvangen veel te weinig. Terwijl de rekeningen wel blijven binnenkomen.”

Problemen met cash - Wat kun je er aan doen

Wat je eraan kunt doen

Dit zijn volgens Slobbe de vier belangrijkste manieren om je cashflow te verbeteren:

  • “Maak scherpe betaalafspraken met je klanten en houd ze daar aan. Op die manier zul je zien dat debiteuren je sneller gaan betalen.”
  • “Kijk of je toeleveranciers bereid zijn mee te betalen aan je groei. Vertel hen dat je met een probleem zit bij het financieren van je debiteuren of voorraad. Er is een kans dat ze best willen meedenken.”
  • Verbeter je voorraadbeheer. Breng in beeld wat de fast en de slow movers zijn en stuur daarop. Misschien is het verstandig om je assortiment aan te passen.”
  • “Vraag financiering aan. Banken bieden verschillende oplossingen voor werkkapitaal.” Denk bijvoorbeeld aan rekening courant krediet en factoring.

Je cashflow verbeteren: check wat het je kan opleveren

Gezond financieren van groei - Oplopende voorraad

3. Te veel ‘vastzittend’ geld

In het verlengde van het vorige punt: elke euro die vastzit in machines of voertuigen, zit niet in je kassa. Die kun je dus niet gebruiken om je personeel of leveranciers te betalen of je debiteuren voor te financieren. “Fijn om dit soort investeringen uit je eigen middelen te doen, maar je kunt ook overdrijven”, meent Slobbe. “Investeringen horen bij groei, maar zorg dat je voldoende vet op de botten houdt om de andere kosten van groei te kunnen betalen.”

Problemen met cash - Wat kun je er aan doen

Wat je eraan kunt doen

Met financial lease kun je investeren in vrijwel alle apparaten en voertuigen zonder dat je in een keer een groot bedrag kwijt bent. Je kunt het volledige bedrag van een bedrijfsmiddel financieren en je betaalt gespreid terug. “Zo houd je de financiële speelruimte die het zoveel makkelijker maakt om te groeien.”

Lees hoe financial lease werkt

4. Uit de hand lopende vervangingsinvesteringen

“Je moet eens zien hoe vaak bij faillissementsveilingen gloednieuwe kantoormeubelen worden aangeboden. Gekocht in het jaar voordat het bedrijf failliet ging.” Slobbe noemt het ‘copieus hobbyisme’. Andere voorbeelden van onnodige investeringen: de directeur die elke twee jaar een gloednieuwe auto aanschaft. Het grafisch bureau met de veel te dure drukpers. De boer die een nieuwe tractor koopt terwijl de oude nog prima werkt.

Op zich is er niks mis met vervangingsinvesteringen. “Maar er zijn ondernemers die te graag investeren. Die geld uitgeven aan spullen die niet noodzakelijk zijn. Of te snel vervangen. Dan gaat een ondernemer naar een vakbeurs en laat hij zich meeslepen door zijn enthousiasme. Het heeft vaak een hoog ‘boys and their toys’-gehalte.”

Problemen met cash - Wat kun je er aan doen

Wat je eraan kunt doen

“Niet meer dit soort uitgaven doen”, zegt Slobbe lachend. “Maar de ondernemer die te gretig is, laat zich moeilijk afremmen. Zelf pas ik altijd het vierogenprincipe toe. Zoek iemand die je enthousiasme kan afremmen en laat hem of haar kritisch meekijken bij elke euro die je investeert.”

5. Te veel geld overgeboekt naar de privérekening

“Dit ligt in het verlengde van de overdreven vervangingsinvesteringen”, legt Slobbe uit. “Het heeft ook te maken met enthousiasme, maar dan in de privésfeer. Dan krijg je dat sommige ondernemers te veel geld uit hun bedrijf halen.”

“Er zijn allerlei gevallen bekend van zeer succesvolle ondernemingen die kapotgaan aan de dure hobby van hun eigenaar. Sport, kunst, boten, antieke boeken. Sommige ondernemers hebben geen gat in hun hand, die hebben geen hand meer over.”

“Je ziet het misgaan als hier geld voor wordt gebruikt dat nodig is voor de gezondheid van de onderneming. Bijvoorbeeld om rente, aflossing, noodzakelijke investeringen en de aangroei van voorraden en debiteuren te betalen. Bovendien raakt de ondernemer door dit soort hobby’s de focus op zijn business kwijt.”

Problemen met cash - Wat kun je er aan doen

Wat je eraan kunt doen

“Ik zou zeggen: doe even normaal. Zorg in elk geval dat er altijd een extra paar ogen meekijkt dat je kan corrigeren. Een voorzichtige partner bijvoorbeeld, die je als ondernemer een beetje in het gareel houdt. Helaas komt het omgekeerde ook voor: dat de partner juist degene is die de ondernemer aanzet tot extra privé-opnamen.”

6. Verrast door de belastingaanslag

Als je omzet en winst groeien, moet je niet raar opkijken dat je extra moet betalen aan de belastingdienst. Toch komt het voor dat ondernemers verrast worden als ze de blauwe envelop met acceptgiro in de bus krijgen, merkt Slobbe. “Sommige mkb’ers leven bij de dag. Die denken niet over na over de belasting. Ze zien grote sommen geld binnenkomen en gaan daarnaar leven. Zo bouwen ze een belastingschuld op zonder het door te hebben. In de jaren erna hebben ze een probleem.”

Problemen met cash - Wat kun je er aan doen

Wat je eraan kunt doen

“Zorg in elk geval dat je boekhouding op orde is, zodat je tijdig weet hoeveel geld je opzij moet zetten voor de belasting. Een goede adviseur zal je hierop wijzen.”

Lees meer over zakelijk financieren bij de Rabobank

7. Een ongezonde financiering

Je cashflow kan worden weggezogen doordat je elke maand te veel rente of aflossing moet betalen. Hoe dit komt? Slobbe noemt twee voorbeelden: “Stel je hebt voor een variabele rente gekozen en rente stijgt ineens. Of er is een verkeerde financieringsvorm gekozen, met een te korte looptijd.”

Problemen met cash - Wat kun je er aan doen

Wat je eraan kunt doen

“Zorg voor een financiering met een rentestructuur en looptijd die past bij de investering die je gaat doen. En denk ook aan het afdekken van de risico’s.” De Rabobank biedt een breed assortiment aan financieringsoplossingen. Onze adviseurs kijken graag met je mee naar een oplossing die past bij je bedrijf en bij je plan.

Lees meer over zakelijk financieren bij de Rabobank