Checklist: de vier kengetallen om de financiële gezondheid van je onderneming te bepalen

Als je gaat groeien is het goed om de financiële gezondheid van je onderneming te blijven monitoren. Waar moet je op letten? Financieel expert Hinrich Slobbe legt de vier belangrijkste kengetallen uit en geeft praktische tips.

    Financieel gezond groeien - Financiële kengetallen

    Na het lezen weet je:

    • hoe je je onderneming financieel in balans houdt door actief te sturen op debiteuren en voorraad
    • waarom solvabiliteit van belang is en hoe je deze kunt verbeteren
    • waarom het slim is om te sturen op bedrijfsrendement en hoe je dit berekent
    Hinrich Slobbe

    Hinrich Slobbe

    Hinrich Slobbe werkt als trainer bij de Coöperatiefabriek en verzorgt de masterclass Financieel Management binnen de Rabo miniMaster Ondernemers. Hij adviseert managers en ondernemers op het gebied van budgetteren, financiering, waardebepaling en werkkapitaalbeheersing.

    1. Liquiditeit

    Of je in staat bent om aan al je betaalverplichtingen te voldoen. Veel pakkender dan dat kunnen we de beschrijving van liquiditeit niet maken. Een gebrek aan liquiditeit is één van de belangrijkste redenen waarom bedrijven failliet gaan. Alle reden dus om je liquiditeit scherp in de gaten te houden.

    “Toch zijn er ook ondernemingen met een matige liquiditeit die netjes aan hun verplichtingen kunnen voldoen”, zegt Hinrich Slobbe. Hij adviseert bedrijven bij hun financiële huishouding. “Neem bijvoorbeeld een aantal grote supermarktketens. Hun liquiditeit is eigenlijk onvoldoende, maar doordat ze leveranciers twee tot drie maanden op hun geld laten wachten kunnen ze toch aan hun verplichtingen voldoen.”

    Bereken je liquiditeit

    Wanneer ben je nou voldoende liquide en vanaf welk moment moet je je serieus zorgen gaan maken? Slobbe legt uit:

    • “Kijk naar je balans. Wat zijn je kortlopende verplichtingen, zoals belastingschuld, crediteuren en sociale lasten?”
    • “Daar tegenover staan je vlottende activa. Het gaat dan om directe cash, voorraden die je binnenkort verkoopt en debiteuren die snel betalen.”
    • “Over het algemeen stellen we dat de vlottende activa minimaal anderhalf keer groter moeten zijn dan de kortlopende schulden. Dan heeft een onderneming voldoende liquiditeit.”

    De efficiëntste manier om je liquiditeit te verhogen, is je cashflow verbeteren. Dat kan op drie verschillende manieren.

    1. Door voldoende omloopsnelheid te creëren waarmee je de voorraden klein houdt.
    2. Door een actief debiteurenbeleid te voeren zodat facturen snel worden betaald.
    3. En mocht het nodig zijn, dan kun je ook nog met crediteuren om tafel om te kijken naar mogelijkheden om de betaaltermijn op te rekken.

    Bekijk hoe jij je cashflow kunt verbeteren en wat het je oplevert

    2. Werkkapitaal

    Liquiditeit? Dat is belangrijk. Maar werkkapitaal is misschien nog wel belangrijker. Het zijn twee financiële kengetallen die nauw met elkaar samenhangen. Vanuit een bedrijfseconomisch perspectief kun je zeggen: werkkapitaal is de vlottende activa min je kortlopende schulden. “Het is het geld dat je nodig hebt om aan je dagelijkse financiële verplichtingen te voldoen. Denk aan crediteuren betalen, salarissen uitkeren of het aanvullen van voorraden”, aldus Slobbe.

    Als ondernemer heb je steeds voldoende cash nodig om aan je verplichtingen te voldoen. Maar een te hoog saldo aan voorraden en debiteuren is ook niet slim. Dit betekent namelijk dat er kapitaal vastzit in voorraden en uitstaande facturen. Dat is geld waar je niet bij kunt en dus niet kunt besteden aan de groei van de onderneming. Een gezonde cashflow en steeds voldoende werkkapitaal is de balans waar ondernemers naar op zoek moeten.

    Werk aan een goed debiteurenbeheer

    Ondernemers die gezond willen groeien houden hun werkkapitaal scherp in de gaten. “Ik zie in de praktijk dat veel ondernemers te weinig sturen op hun debiteuren. Daardoor ontstaan zelfs faillissementen. Doe aan de voorkant aan credit-control. Spreek verder een duidelijke betaaltermijn af en houd de klant daar aan”, aldus Slobbe.

    Sneller je geld ontvangen van debiteuren: bekijk de checklist

    3. Solvabiliteit

    Is mijn bedrijf solvabel genoeg? Het is een vraag die de meeste ondernemers zich niet dagelijks stellen. Maar dat hoeft ook niet, vindt Slobbe. “Als je je solvabiliteit eenmaal weet, dan is dat vaak voldoende. In de meeste bedrijven verandert dit percentage niet tot nauwelijks.”

    Solvabiliteit zegt iets over de manier waarop je bedrijf is gefinancierd. Het is het percentage dat de eigenaar zelf in zijn onderneming heeft gestopt ten opzichte van de totale financiering. “Solvabiliteit is vooral belangrijk voor ondernemers die veel financieringen zijn aangegaan”, aldus Slobbe. “Wanneer je aanklopt voor een nieuw krediet om je groei te financieren, dan kijkt de bank hier goed naar.”

    Je solvabiliteit verbeteren

    Heeft jouw bedrijf een lage solvabiliteit? Dan kun je ervoor kiezen om de balans kleiner te maken. Concreet betekent dat: minder voorraad of minder uitstaande facturen. “Maar de beste optie is meestal om meer eigen vermogen in je bedrijf te stoppen. Dat kan bijvoorbeeld door winst opzij te zetten voor groei of door een mede-investeerder aan boord te krijgen”, zegt Slobbe.

    Een andere constructie heeft te maken met het vrijmaken van vermogen dat eerder is geïnvesteerd. Bijvoorbeeld in een machine. Je kunt er als ondernemer voor kiezen dit geld vrij te spelen door die machine te verkopen en terug te leasen (sale & leaseback). Het geld dat je hiermee beschikbaar krijgt, is eigen vermogen waarmee je je solvabiliteit kunt verbeteren.

    4. Rentabiliteit

    Eén van de belangrijkste pijlers voor gezond ondernemerschap is rentabiliteit, vaak ook wel rendement genoemd. Het meest bekende rendementsgetal is winstgevendheid. “Dat is de winst gerelateerd aan het geld dat je als eigenaar zelf in de onderneming hebt gestopt”, zegt Slobbe.

    De winstgevendheid van je bedrijf uitrekenen doe je als volgt. Stel, je hebt 100.000 euro aan eigen vermogen in je zaak gestopt en behaalt dit jaar een winst van 20.000 euro. Dan heb je 20 procent rendement gemaakt.

    Vertekend beeld

    Op deze rekensom valt echter wel iets aan te merken. “Wanneer je heel weinig eigen vermogen hebt, dan is dat niet goed voor je solvabiliteit. Voor je rendement daarentegen is het wél positief. Ga maar na, 20.000 euro winst op een eigen vermogen van 20.000 euro maakt 100 procent rendement. Dit geeft dus een vertekend beeld van de financiële gezondheid van de onderneming.”

    Stuur op bedrijfsrendement

    Teveel sturen op winstgevendheid is dan ook geen goed idee. Je zou daardoor als ondernemer geneigd zijn om zo weinig mogelijk eigen vermogen in je onderneming te steken. “Slimmer is het om te sturen op bedrijfsrendement”, zegt Slobbe. “Daarvoor gebruik je de ebit. Dat betekent: earnings before interest and tax. Het is je bedrijfsresultaat. Deel de ebit door je balanstotaal en vermenigvuldig dit met 100 procent. Dan kom je op het bedrijfsrendement.”

    Een sommetje ter verduidelijking. Je totale activa bedragen 1 miljoen en je hebt een bedrijfsresultaat van 150.000 euro. Dan heb je een bedrijfsrendement van 15 procent. Deze financiële pijler kun je niet manipuleren door bijvoorbeeld schulden om te ruilen voor eigen vermogen.

    Jouw gewenste bedrijfsrendement

    “De hoogte van je gewenste bedrijfsrendement hangt sterk af van jouw risicoprofiel”, zegt Slobbe. “Heb je een gegarandeerd inkomen zoals een woningbouwvereniging? Dan ben je met een bedrijfsrendement van 4 procent al heel gelukkig. Schommelt je omzet daarentegen hevig en blijven de kosten grotendeels gelijk? Dan heb je in de goede jaren een bedrijfsrendement van zeker 15 tot 20 procent nodig om financieel gezond te blijven. Zo kun je in mindere jaren beter de klappen opvangen.”

    Normen voor gezond bedrijfsrendement

    • Laag risicoprofiel: >5% bedrijfsrendement
    • Normaal risicoprofiel: >10% bedrijfsrendement
    • Hoog risicoprofiel: >15% bedrijfsrendement