ICT-update maart 2018

Groei IT-sector sneller dan gehele Nederlandse economie

De toekomstverwachtingen voor de IT-sector zijn positief. Na een sterk 2017 blijft de sector groeien in 2018, naar verwachting circa 4% (netto omzet). De IT-sector is de belangrijkste 'enabler' voor de digitale transformatie in overige sectoren en dit zorgt ervoor dat de groei van de IT-sector sneller gaat dan de gehele Nederlandse economie. De bomen lijken tot in de hemel te groeien. Toch zijn er voldoende ontwikkelingen die de groei van de sector (kunnen) remmen. 

In deze update blikken we kort terug op het jaar 2017. We gaan in op de volgende ontwikkelingen, aangevuld met twee voorbeelden uit de praktijk: 

  • Digitalisering: Het 'buzz woord' van de laatste tijd. Wat zijn de laatste ontwikkelingen op dit gebied en waar moet u als IT-ondernemer op aanhaken?
  • Veranderende verdienmodellen: Het As-A-Service verdienmodel is al lange tijd bekend. Wat vaak onderbelicht blijft is de impact van dit verdienmodel op de (interne) organisatie. Waar moet u als ondernemer rekening mee houden? Lees ook de tips op dit gebied van Marcel Smit, CEO van Energyworx.
  • Groei: IT-bedrijven groeien hard. Het is belangrijk deze groei goed te managen, ook op organisatorisch vlak. Moeten IT-bedrijven autonoom groeien, door overnames, of samen met PE-partijen? Lees ook de tips van Emiel Putman, CEO van CRM Partners.
  • Praktijkcase Energyworx: als oplossing voor de grote uitdagingen op het gebied van data heeft Energyworx een, volledig cloud-based en schaalbaar, SaaS-platform ontwikkeld. Wat zijn de voordelen?
  • Praktijkcase CRM Partners: IT-bedrijven die groeien lopen tegen allerlei strategische uitdagingen aan. We delen hoe CRM Partners Group deze uitdagingen te lijf is gegaan en welke rol de Rabobank hierin heeft gespeeld.

Korte terugblik op 2017

ICT-investeringen bedrijven blijven groeien
Ook in 2017 is er weer meer geïnvesteerd in IT dan de jaren ervoor (zie Figuur 1). Een van de belangrijkste ontwikkelingen die deze investeringen stuwt is de overgang naar de cloud. Er is meer vertrouwen in de cloudoplossingen. Deze  zijn steeds veiliger, meer schaalbaar en flexibeler (public, private en hybride). De verwachting voor de komende jaren, 2018-2020, is dat de ICT-investeringen verder toenemen, met name op het gebied van cloud, software en IT-services.

Meest digitale regeerakkoord ooit
2017 is het jaar van het meest digitale regeerakkoord ooit. Zo is een motie aangenomen die oproept tot de opname van digitale geletterdheid op het curriculum van basis- en voortgezet onderwijs. Daarnaast heeft het kabinet opgeroepen tot het opzetten van een Digital Trust Centre om cybersecurity binnen het mkb te bevorderen. Partijen laten duidelijk zien het belang van digitalisering te erkennen. De uitdaging is om dit snel om te zetten in concrete acties op het gebied van bijvoorbeeld opleidingen. Gevaar is dat, ondanks een goede digitale infrastructuur, de concurrentiepositie van Nederland verslechtert doordat er te weinig specifiek IT-talent beschikbaar is.

Groeimogelijkheden door digitalisering

Dat digitalisering de afgelopen jaren is ingezet is wel duidelijk, maar wat zijn de belangrijkste vooruitzichten op dit gebied?

Robotisering, kansen en bedreigingen
China ziet in robotisering een belangrijke strategie om de bedrijvigheid in het land veilig te stellen. In 2018 staan er naar verwachting meer robots in China dan in heel Europa. Sinds 2014 zagen meer dan 3000 robotmakers het levenslicht. Toch ziet men in China robotisering ook als een bedreiging. In het verleden zijn veel productieprocessen vanuit kostenoogpunt verplaatst naar China. Robotisering, maar ook 3D-printen, maakt het mogelijk productieprocessen weer (terug) te verplaatsen. Dit biedt kansen voor IT-ondernemingen met specialisaties op dit gebied.

Kunstmatige intelligentie
Forse groei wordt verwacht op het gebied van kunstmatige intelligentie. Circa 70% van de grote bedrijven en mkb-bedrijven geeft aan onderzoek te doen naar deze technologie. Historisch koopgedrag, voorspellend koopgedrag, Siri, suggesties voor series bij Netflix; kunstmatige intelligentie dringt steeds verder door in onze samenleving. Wie de klant het beste begrijpt is de winnaar van morgen. Steeds duidelijker wordt dat kunstmatige intelligentie onderdeel van deze formule uitmaakt. 

Groeimogelijkheden door schaalbare businessmodellen

As-A-Service de heilige graal?
Al enige tijd zien we de zogenaamde As-A-Service verdienmodellen, waarbij producten en/of diensten als een abonnement worden aangeboden. Veel IT-ondernemingen willen dit verdienmodel implementeren. Wat vaak onderbelicht blijft is welke impact dit verdienmodel op de organisatie zelf heeft. Bijvoorbeeld op de interne kant (techniek, schaalbaar platform, focus), de externe kant (kan iedere klant probleemloos aansluiten) en het verloop van de kasstroom van de onderneming. 

Vraagstukken bij dit verdienmodel
De investering wordt aan het begin gedaan en de terugverdientijd is op langere termijn. Ook de fase waarin een IT-onderneming zich bevindt heeft impact op de manier van financieren van deze modellen. Is de onderneming in de opstartfase of heeft men al een werkend platform, klanten en een operationeel, recurring, businessmodel? Zijn de aandeelhouders bereid hun aandelenbelang te verwateren of niet? De praktijkcase van Energyworx geeft een mooi inzicht in de vraagstukken en het financieringsproces bij dit verdienmodel. Daarnaast deelt CEO Marcel Smit enkele tips voor ondernemers die dit verdienmodel overwegen. 

Bekijk de case van Energyworx

Overnamemarkt draait op volle toeren

Er is een toenemend aantal overnames te zien in de IT-sector. Daarnaast interesseren steeds meer private-equitypartijen zich in de IT-sector. Oorzaak van deze ontwikkelingen is dat verschillende deelsectoren, waaronder software en IT-services, nog vrij gefragmenteerd zijn en er hier ruimte is voor groei middels bijvoorbeeld een 'buy and build-strategie'. Nederland is daarnaast vaak te klein voor IT-bedrijven en dus zien we steeds vaker internationale ('buy and build') groeistrategieën. 

Prijsopdrijvend effect IT-ondernemingen
De verwachting is dat er in 2018 nog veel overnames in de sector te zien zijn, ingegeven door schaalvergroting en strategische overnames. We zien traditionele sectoren verder vervagen en bijvoorbeeld ook branchevreemde partijen, vanuit strategisch oogpunt, IT-ondernemingen overnemen. Deze ontwikkelingen zorgen voor een prijsopdrijvend effect van IT-ondernemingen. Met name voor IT-security en softwareondernemingen wordt momenteel fors betaald. Gevolg is dat de vraag naar financiering toeneemt. Zo is er momenteel een stijging van de zogenaamde 'debt/ebitda' ratio’s (verhouding tussen de schuld en de gerealiseerde ebitda) te zien in de sector (zie Figuur 2). De verwachting is dat in deze situatie op korte termijn geen verandering komt. 

Wanneer groeien?
Kijkend naar de marktomstandigheden lijkt er voldoende momentum om te groeien of een IT-onderneming te (ver)kopen. Er komen voldoende kansen voorbij, maar welke is de juiste? Een helder geformuleerde strategie, de juiste focus en doorzettingsvermogen kan zorgen voor voldoende focus en het pakken van de juiste kansen. Bijgevoegd de inspirerende praktijkcase van CRM Partners op dit gebied en enkele tips van CEO Emiel Putman.

Bekijk de case van CRM Partners

Contact

Rabobank