Uitgeverijen

Uitgeverijen van boeken, tijdschriften, kranten en overige media vallen binnen de sector dienstverlening. Voor deze branche deelt de Rabobank recente cijfers en trends.

We bespreken de ontwikkelingen op het gebied van:

Alleen groei voor boekenmarkt

Voor de korte termijn verwacht de Rabobank voor de totale uitgeversbranche een krimp van 1-3%, gezien de nog altijd teruglopende abonnementen- en advertentie-inkomsten. Positieve uitzondering is er voor de boekenmarkt, waar een lichte stijging wordt verwacht.

Voor de langere termijn verwacht de Rabobank geen groei in deze branche, de boekenbranche uitgezonderd. Hier wordt een lichte groei voorzien.

Ontwikkelingen uitgeversbranche

Aan de structurele daling van advertentie-inkomsten en oplages komt voorlopig geen einde. Als gevolg van digitalisering en internet, met gratis nieuws en informatie, veranderen de behoeften van de lezer en de adverteerder. Adverteerders verschuiven budgetten van print naar online. De koplopers/overlevers spelen in op deze ontwikkelingen en gaan op zoek naar nieuwe verdienmodellen. De Rabobank verwacht dat deze dalende trend zich blijft voortzetten.

We zien de traditionele grenzen tussen uitgeverijen en andere branches meer vervagen, bijvoorbeeld de grens tussen uitgeverijen en retail. Een voorbeeld hiervan is dat Bol.com offline inspiratiemagazines uitbrengt. De Rabobank verwacht meer concurrentie van buiten de branche.

Dagbladenmarkt
De dagbladenmarkt is sterk geconcentreerd. Maar liefst 80% is in handen van twee grote partijen: TMG en de Persgroep.

Markt voor publiekstijdschriften
De markt voor publiekstijdschriften toont een jaarlijks kleiner wordende jaaroplage en een afnemend aantal titels. Ook hier is een dalende trend waar te nemen op het gebied van abonnementen en advertentie-inkomsten. Tijdschriften alleen op papier bestaan al langere tijd niet meer. Vrijwel elk tijdschrift heeft een website, platform, forum, app of digitale versie.

Boekenmarkt
Voor het eerst heeft de Nederlandse boekenmarkt in 2016 een groei laten zien (3,5%), door het verbeterde consumentenvertrouwen. De groei van het e-book vlakt de laatste jaren af. E-books zijn goed voor circa 7% van de totale boekenverkoop.

Lees meer over e-books op Cb.nl

Economie

Er is sprake van een dalende trend op het gebied van abonnementen/oplagen en advertentie-inkomsten van dagbladen en tijdschriften (zie Figuur 1). Dit zorgt voor structureel dalende inkomsten bij uitgeverijen.

Oorzaak van de teruglopende omzet is een tekort aan vraag naar de diensten van uitgeverijen, onder meer veroorzaakt door goedkopere en/of gratis (nieuws) alternatieven.

Voorbeelden zijn:

  • Nu.nl
  • AD mobiele app
  • Telegraaf mobiele app

Daarnaast zien we nieuwe initiatieven zoals Blendle waarbij de consument tegen betaling één enkel artikel kan lezen en geen hele krant hoeft te kopen (zie Figuur 2). Het tekort aan vraag bij een gelijkblijvend aanbod resulteert in toenemende concurrentie in de branche.

De dagbladenmarkt is sterk geconcentreerd en laat een dalende trend zien. De Persgroep (45%) en Telegraaf Media Groep (35%) hebben samen circa 80% marktaandeel. De tijdschriftenmarkt is gefragmenteerd en laat eveneens een dalende trend zien. Voor wat betreft de vrouwenbladen heeft Sanoma circa 50% marktaandeel. Naast vrouwenbladen zijn radio- en televisiebladen, gezinsbladen, culinaire bladen, dagbladmagazines, jongerenbladen en woon- en tuinbladen de belangrijkste titels.

Duurzaamheid

Uitgeverijen kunnen bijdragen aan een duurzame maatschappij door te kiezen voor duurzame leveranciers op bijvoorbeeld het gebied van papier, drukinkt, energie en kantoorgebouw. Daarnaast kunnen uitgeverijen klanten adviseren op het gebied van de productie van e-books of het uitgeven van publicaties door printing on demand.

Met betrekking tot het productieproces kunnen uitgeverijen ervoor kiezen om kranten te drukken op 100% gerecycled papier. Boeken en tijdschriften kunnen worden gemaakt van papier uit duurzaam beheerde bossen. Diverse uitgevers kiezen voor een productielocatie dicht bij huis om transportemissies te verminderen.

Innovatie

Innovatieve oplossingen in de sector komen voort uit samenwerking met verschillende partijen. Dit uit zich bijvoorbeeld in nieuwe interactieve crossmediale contentplatforms, apps, of software die wordt aangesloten op een platform waar uitgeverijen gebruik van kunnen maken. Een voorbeeld hiervan is BooXtream, een beveiligingsoplossing voor e-books. Maar ook samenwerkingen zoals Kobo en Bol.com zorgen voor nieuwe verdienmodellen zoals abonnementsvormen.

Door inzet van big data kunnen uitgeverijen leesgedrag via mobile of andere devices beter in kaart brengen. Het definiëren en bereiken van doelgroepen wordt hierdoor makkelijker.

De Rabobank is van mening dat de overlevers in de branche deze innovatieve ontwikkelingen adopteren in het businessmodel van de organisatie.

Maatschappij

Met name lokale dagbladen, zoals uitgegeven door NDC mediagroep, hebben een sterke lokale footprint. Ze hebben een maatschappelijke functie en hierdoor bestaansrecht.

Door de digitalisering spelen fysieke boekwinkels een andere rol. Veel consumenten oriënteren zich eerst hier, om het boek vervolgens via internet te bestellen.

De verschuiving naar meer crossmediaal/IT heeft invloed op het personeelsbestand. Er worden andere competenties gevraagd, zoals programmeervaardigheden of die voor software engineering. Bestaand personeel dat niet over deze competenties beschikt loopt risico op werkloosheid terwijl goede IT-werknemers moeilijk te vinden zijn. Uitgeverijen die goed op deze personele ontwikkelingen inspelen, hebben een betere concurrentiepositie.

Wet- en regelgeving

De Auteurswet beschermt onder meer teksten, kunstwerken, gebruiksaanwijzingen, brochures, video's en ander promotiemateriaal, foto's, sieraden, tekeningen, schaalmodellen, bouwwerken, apps en software.

Lees meer over het auteursrecht en naburige rechten op Rvo.nl

Door de verschuiving naar online krijgen ook uitgeverijen te maken met het verwerken van persoonsgegevens en met de nieuwe privacywet: de General Data Protection Regulation (GDPR) die op 25 mei 2018 in de EU van kracht wordt. Deze GDPR (of AVG in Nederland) introduceert nieuwe wettelijke rechten voor individuen om hun persoonsgegevens beter te beschermen.

Lees meer over de General Data Protection Regulation op Emerce.nl

Items die voor uitgeverijen spelen

  • De gevolgen voor op cookies gebaseerde dataverwerking.
  • Gebruik inhoud website in combinatie met informatie afkomstig van de advertentietargeting.
  • Kan het registreren en koppelen van bezoekersgedrag van een websitebezoeker straks nog?
  • Mogen er nog aangepaste doelgroepen op Facebook worden gecreëerd (uploaden persoonlijke gegevens)?

Laatste update: december 2017

Gerelateerde branches

ICT-dienstverlening

Reclame- en communicatiebureaus

Contact

Rabobank