Twee medewerkers sorteren producten in supermarkt

Supermarkten

Verder op deze pagina:

    Supermarkten vallen binnen de sector food. Zij hebben in de voedselketen een dominant omzetaandeel van ruim 51% in eten en drinken. Voor deze branche deelt de Rabobank recente cijfers en trends.

    Groei in online verwacht

    De prognose voor de langere termijn blijft neutraal. Concurrentie komt vooral vanuit online aanbieders. Het huidige marktaandeel van online food is nu nog klein met iets meer van 3% van de totale supermarktomzet in 2018, maar groeit jaar op jaar fors.

    Onze verwachting is dat dit de komende jaren verder zal stijgen. De grootste formules (Albert Heijn en Jumbo) zetten massaal in op goed functionerende sites en thuisbezorging met duidelijke bezorgmomenten (timeslots). Daarnaast groeien nieuwe aanbieders zoals Picnic hard. Het online verkopen van boodschappen blijft echter een uitdagend verdienmodel met kleine drops, veel handeling en een complex distributiemodel.

    De fysieke winkel krijgt met de opkomst van online een andere invulling. Er komt een grotere nadruk op (vers)beleving, thuisbezorgen en foodservice (restaurantfunctie).

    Massamarkt

    De markt van supermarkten blijft een massamarkt waarbij schaalgrootte, efficiency en marketingkracht allesbepalende drivers zijn voor succes en continuïteit. De franchisenemer is van belang voor een goede organisatie van de winkel en efficiënte operatie. Daarbij spelen succesvolle ondernemers in op de potentie van de locatie en de doelgroep die ze daar kunnen aantrekken (ken je klant).

    Economie

    De groei van de bevolking in combinatie met een groeiende economie bepaalt de groei van de vraag naar voeding. Zowel bevolkingsgroei als bbp-groei vlakken af in Nederland. Het totale marktvolume zal de komende jaren dus maar beperkt stijgen. 

    Hoewel de totale vraag naar voeding maar beperkt groeit, hebben supermarkten de laatste jaren het tij mee met jaar-op-jaar groei ten koste van onder meer versspeciaalzaken en foodservice. De omzet van de Nederlandse supermarkten bedroeg in 2018 38,7 miljard euro. Dit is een stijging van 3,5% ten opzichte van 2017. (Bron: EFMI, IRI)

    De online boodschappen omzet steeg in 2018 met bijna 30% De online supermarktomzet was bijna € 1,4 miljard in 2018 (bron FSIN).

    Aanbod Supermarkten

    Het aanbod van het aantal verkooppunten van food zoals supermarkten, to-gowinkels en foodservice neemt structureel toe, in combinatie met toenemende schaalgrootte en ketenvorming. Beperkte vraagstijging met toenemend aanbod levert het beeld op van een sterk verzadigde en concurrerende markt.

    Figuur 1:  Ontwikkeling winkelaantallen 2012-2016

    Formule20122013201420152016
    Albert Heijn805833843851848
    Jumbo310390498583583
    Aldi503505504504507
    Lidl360375390403409
    Coop260260262277257
    Plus257255255263262
    Spar278242233237239
    Emté125129127130132
    Dirk5351105105111
    Attent10197988881

    Bron: Distrifood

    De foodchain wordt aan de kant van de inkoop gedomineerd door vijf grote inkooporganisaties (met tussen haakjes het marktaandeel):

    • Albert Heijn (34,7%)
    • Jumbo (19,1%)
    • Lidl (10,9%)
    • Aldi (6,8%)
    • Superunie (29,1%)

    Superunie is een inkooporganisatie van de overige formules. De grootste hierbinnen is Plus met 6% marktaandeel. (Bron data: Nielsen)

    “Online foodretail komt in een versnelling met de groei van bestelplatforms, bezorgservices en pick-up points.”

    Duurzaamheid

    Duurzaamheid wordt voor de consument steeds belangrijker in haar keuze om bepaalde voedingsmiddelen wel of niet te consumeren. De consument eist daarom meer transparantie in de wijze van produceren. Onderwerpen die voor supermarkten relevant zijn:

    • Milieu: welke impact heeft de productie gehad op de directe omgeving (gebruik bestrijdingsmiddelen), het klimaat en de natuur , et cetera? Dit leidt met name tot een groei van keurmerken in het schap.
    • Dierenwelzijn: hoe is het beest gefokt, gevoerd, vervoerd en geslacht? Sterke groei van het 'Beter Leven' keurmerk in het vleesschap.
    • Gezondheid: toenemende bewustwording van de impact van voeding op de gezondheid. Welke bestanddelen zitten er in het voedsel?
    • Voedselverspilling: er wordt veel voedsel weg gegooid in de keten, zowel door de consument als door de industrie, retail en horeca. Hoe dit te reduceren? Dit kan onder meer door de houdbaarheid van voedsel te verlengen en door van reststromen inkomsten te maken.

    Innovatie

    Het moment van aankoop valt steeds vaker samen met het moment van consumptie. Kleine verpakkingen, kant-en-klaarmaaltijden en take-awayproducten winnen marktaandeel. Ervaringen en reviews worden gedeeld via social media.

    Bepalend wordt:

    • communicatie met de klant via de juiste devices (omnichannel dienstverlening)
    • het optimaliseren van de distributie (thuisbezorgen)
    • het gebruiken en analyseren van de juiste data (ken je klant)

    Innovatie vindt ook plaats in de verpakking van voedsel, om zo producten langer houdbaar en gemakkelijker vervoerbaar te maken, en voedselverspilling tegen te gaan. Maar ook om de communicatie met de klant aan te gaan over het merk, het bijbehorende verhaal en ingrediënten.

    Lees ook de thema-update foodretail & foodservice Lees ook de thema-update verpakkingen

    Maatschappij

    We gaan niet meer eten, maar wel anders. Onder meer de vergrijzing van de bevolking leidt tot minder inname van calorieën, terwijl jongere generaties juist meer buiten de deur gaan eten. Door het gewijzigde gedrag bij de consument ontstaan er interessante nichemarkten.

    Ontwikkelingen consumentengedrag

    • De consument zoekt meer gemak. Onder andere meer out-of-home (groei horeca, foodservice en to-go) en meer convenience (kant-en-klaar, voorgesneden, thuisbezorgen).
    • De consument hecht waarde aan lokaal geproduceerde producten waar de herkomst helder van is en die een sterk verhaal hebben.
    • De vraag naar biologische producten groeit sterk door de associatie van de consument met gezond en duurzaam.

    Online foodretail komt in een versnelling met de groei van bestelplatforms, bezorgservices en pick-up points.

    Wet- en regelgeving

    Controles op voedselveiligheid worden uitgevoerd door de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit. Verder dient de branche rekening te houden met een aantal zaken.

    • Een bedrijf dat levensmiddelen verwerkt of verkoopt moet werken volgens een HACCP-plan (voedselveiligheidsplan).
    • Voor levering aan supermarkten dienen producten IFS- en BRC-gecertificeerd te zijn.
    • Gemeenten stellen milieueisen met betrekking tot koeling, bouw, opslag en transport.
    • Biologische producten dienen SKAL-gecertificeerd te zijn.
    • De Winkeltijdenwet kan per gemeente verschillen.
    • Voor franchise geldt de Nederlandse Franchisecode.

    Lees meer op Nvwa.nl

    Aanbod Rabobank

    Rabobank als maatschappelijk partner

    Banking for Food is een van onze strategische pijlers. Binnen deze strategie ontwikkelt de Rabobank diverse proposities voor ondernemers actief in de foodchain.

    Laatste update: februari 2019

    Lees waarom Banking for Food bij de Rabobank hoort