Samen beslissen met de online keuzehulp

Michiel Hageman

Patiënten weten vaak niet dat er meerdere behandelopties zijn van hun diagnose. En artsen zijn zich vaak niet bewust van dat patiënten hierover willen mee beslissen. Met de keuzehulp van PATIENT+ kunnen patiënt en arts samen beslissen over de optimale behandeling. Dat leidt tot meer tevreden patiënten én minder zorgconsumptie, stelt Michiel Hageman van PATIENT+.

“Tijdens onze artsenopleiding merkten mijn collega, Teun Teunis, en ik dat patiënten graag meebeslissen over de behandeling van hun diagnose. Maar de informatie die ze krijgen van de arts is vaak te complex of van emotionele waarde waardoor ze niet in staat zijn om mee te beslissen. Terwijl dat voor beide partijen wel belangrijk is. Beslissen patiënten wel mee, dan zijn ze minder teleurgesteld over de uitkomsten, hebben ze een hogere therapietrouw en leidt dit tot minder verspilling van zorg.”

Minder keuzestress

“Voor ons promotieonderzoek zijn Teun en ik eerst in Boston en later ook in Nederland met dit vraagstuk aan de slag gegaan. Hoe kunnen we patiënten wel meer betrekken bij het besluitvormingsproces?"

"We hebben verschillende interventies getoetst bij patiënten met een carpaal tunnel syndroom, een trigger finger, of knie-, heupslijtage. Keuzehulpen waarmee arts en patiënt samen kunnen beslissen, bleken het meest effectief."

"Patiënten waren actiever in het besluitvormingsproces, tevredener over de zorg, hadden minder last van keuzestress en consumeerden bovendien minder zorg dan de patiënten begeleid zonder een keuzehulp. Dat terwijl ze wel dezelfde functionaliteit en kwaliteit van leven hielden.”

"We hebben verschillende interventies getoetst bij patiënten met of carpaal tunnel syndroom, of een trigger finger, of knie-, heupslijtage. Keuzehulpen waarmee arts en patiënt samen kunnen beslissen, bleken het meest effectief. Patiënten waren actiever in het besluitvormingsproces, tevredener over de zorg, hadden minder last van keuzestress en consumeerden bovendien minder zorg dan de patiënten begeleid zonder een keuzehulp. Dat terwijl ze wel dezelfde functionaliteit en kwaliteit van leven hielden.”

Implementatieprogramma

Bij elke diagnose is er een keuze om wel of niet te behandelen, stelt Hageman. “Vaak zijn er meerdere goede behandelopties die patiënten verschillend kunnen waarderen. Patiënten weten vaak niet dat er een keuze is, en artsen zijn zich niet altijd bewust dat patiënten een keuze willen maken. De keuzehulp maakt op een begrijpelijke en gestructureerde manier de opties inzichtelijk.” Na het succes in de VS besloten Hageman en Teunis hun online keuzehulp bij Nederlandse ziekenhuizen te testen en vonden dezelfde resultaten. “Het enthousiasme was zo groot dat 18 ziekenhuizen en een ggz-instelling het nu toepassen. De keuzehulp is daar onderdeel van een gestructureerd implementatieprogramma waarbij artsen training krijgen in het samen beslissen en in de gesprekstechnieken die daarbij horen.”

Structurele financieringsstructuur

Inmiddels heeft PATIENT+ 50 keuzehulpen ontwikkeld en zijn er 30 in ontwikkeling. “Volgens onze analyse zijn er 6 tot 8 keuzehulpen per afdeling nodig zodat 60 tot 80 procent van de nieuwe patiënten samen met hun arts kunnen beslissen.” Dat het instrument kan leiden tot minder zorgconsumptie, vinden ook de zorgverzekeraars interessant. Hageman is dan ook met hen in gesprek om tot een duurzame financieringsstructuur te komen. “Op deze wijze zijn zij in staat om met behoud van inkomsten meer doelmatige zorg te verlenen.”

Pilot mogelijk

Voor ziekenhuizen die met samen beslissen willen kennismaken, is het mogelijk om een pilot te starten, besluit Hageman. “Door op 2 à 3 afdelingen de keuzehulp toe te passen, is goed in kaart te brengen wat de succesfactoren en barrières zijn. Op basis van die uitkomsten, kan een ziekenhuis besluiten om op te schalen en gesprekken met de zorgverzekeraars aan te gaan over een duurzame bekostiging.”

Nieuwsgierig naar nog meer voordelen van Patiënt+?

Ontdek de keuzehulp