"Gezonde voeding begint al bij kinderen"

De helft van de Nederlanders is te zwaar en maar een klein percentage houdt zich aan de Richtlijnen voor gezonde voeding. Eén procent van de kinderen eet voldoende groente en fruit en bijna alle kinderen eten teveel suiker en zout. Wat moet er volgens Jaap Seidell, hoogleraar Voeding en Gezondheid aan de Vrije Universiteit Amsterdam gebeuren om dat tij te keren?

"Gezonde voeding begint al bij kinderen. Kinderen die gezond eten, krijgen een betere fysieke, mentale én sociale gezondheid. Schoolprestaties verbeteren en door meer mee te doen, krijgt een kind meer kansen in het leven. Ook als je ouder wordt, loont het om gezond te eten omdat je daarmee allerlei chronische ziektes kan uitstellen of zelfs voorkomen. De samenleving als geheel heeft baat bij fitte en vitale mensen. Dat geldt niet alleen voor werknemers, ook vitale ouderen leveren als mantelzorger of oppas voor de kleinkinderen een belangrijke bijdrage aan de maatschappij. Productievere, vitalere en meer participerende burgers zorgen bovendien voor lagere zorgkosten."

Kennis en vaardigheden

Natuurlijk hebben mensen een eigen verantwoordelijkheid als het gaat om eten, alleen is hun keuze beperkt, stelt Seidell. "Overal worden we verleid om ongezond en goedkoop voedsel te kopen dat doorgaans te veel vet, suiker en zout bevat. Er moet daarom een gezonder voedselaanbod komen. Tegelijkertijd is het belangrijk dat mensen meer kennis en vaardigheden krijgen ten aanzien van een gezonde voeding. Uit ons onderzoek blijkt dat ouders vaak niet goed weten wat gezond is voor hun kind, weinig of verkeerde kennis hebben en ook weinig vaardigheden om een gezonde maaltijd te maken. Mijn pleidooi is dat alle kinderen in Nederland op school voedseleducatie moeten krijgen. Zodat ze basiskennis krijgen over wat gezonde voeding is, waarom het belangrijk is en hoe je het klaarmaakt. Als je dat weet, kun je een burger ook meer op zijn verantwoordelijkheid aanspreken. Nu koken mensen wat er in de aanbieding is, en dat is niet altijd een gezonde keuze."

Sturen op aanbod

"Het is lastig om aan de industrie te vragen hun ongezonde producten duurder en minder aantrekkelijk te maken." De overheid zal daarom meer moeten gaan sturen op een gezonder voedselaanbod, stelt Seidell. Volgens de World Health Organization (WHO) en Unicef is dat ook de taak van overheden. Daarnaast heeft de zorgsector de taak om meer werk te maken van gezonde voeding. "Zowel voor de medewerkers, bezoekers als de patiënten in ziekenhuizen en zorginstellingen, is de voeding niet al te best en soms zelfs in tegenspraak met wat patiënten zouden moeten eten van de dokter. Bovendien kan de zorgsector veel verbeteren in het begeleiden en adviseren over een gezondere leefstijl. Zo hebben in Nederland een miljoen mensen in diabetes type 2. Een groot deel daarvan kan door een gezonde leefstijl een betere kwaliteit van leven krijgen of zelfs genezen. Dat blijkt onder meer uit de leefstijlprogrammma's van de stichting 'Voeding leeft!'. Toch is de huidige diabetesaanpak vooral op medicatie gericht en krijgen patiënten weinig goede ondersteuning naar een gezondere levensstijl."

Uitstellen en voorkomen

Niet alleen bij diabetes, ook bij hart- en vaatziekten en vele andere chronische aandoeningen kunnen patiënten sterk verbeteren dan wel herstellen door een gezonde leefstijl. "Daarnaast is het zeer effectief om leefstijlprogramma's veel eerder aan mensen met een hoog risico op allerlei ziektes aan te bieden, zodat we ziektes uitstellen dan wel voorkomen. De vereniging Arts & Voeding is recent een initiatief gestart waardoor aangesloten huisartsen meer aandacht geven aan gezonde voeding in de huisartsenpraktijk." Het is wel echt nodig dat zorgverzekeraars dergelijke programma's vergoeden, vindt Seidell. "Zonder begeleiding is het heel erg moeilijk om je leefstijl te veranderen. Als je mensen het zelf laat betalen, dan ontstaat er een tweedeling in de zorg, want alleen hoogopgeleide mensen doen dan mee aan dergelijke programma's."

Veerkracht

Meer sturen op kwaliteit van leven en positieve gezondheid, deelname aan de maatschappij, op veerkracht die je nodig hebt om goed te kunnen leven, motiveert zorgverleners en patiënten, besluit Seidell. "Veel meer dan dat je medicatie voorschrijft. Als het gaat om vitaliteit, dan heeft voeding een hele belangrijke rol in de gezondheidszorg. Eigenlijk is het heel vanzelfsprekend om eerst te kijken of een patiënt goed in zijn vel zit, maar ons vergoedingenmodel stuurt op geïsoleerde zaken. Dat maakt dat patiënten vooral pillen krijgen, terwijl als je een gezonde leefstijl nastreeft, je heel wat ellende kunt voorkomen."

Lees de andere artikelen over voeding en gezondheid

Contact

Rabobank