Aan de slag met een duurzaam informatiestelsel voor de zorg

Het is een taai technisch onderwerp, de digitale zorginfrastructuur. Maar willen we onze inhoudelijke ambities voor de zorg halen en de burger meer regie geven over zijn eigen gezondheid, dan is een goed functionerend informatiestelsel in de zorg onontbeerlijk, vindt Erik Gerritsen, secretaris-generaal van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en voorzitter van het Informatieberaad Zorg.

"In Nederland zijn inmiddels vele eHealthtoepassingen ontwikkeld en uitgeprobeerd. Vaak zijn het low-tech high impact innovaties die aantoonbaar zorgen voor betere kwaliteit van zorg, minder verwijzingen en meer eigenaarschap bij patiënten. Toch zijn ze nog steeds niet in heel Nederland beschikbaar." De onderstroom zwelt volgens Gerritsen aan, maar het is nog geen bovenstroom.

Innovatieklimaat

In die opschaling heeft het ministerie een bescheiden stimulerende rol, stelt Gerritsen. "Ons zorgstelsel is niet zo ingericht om even top-down ‘iets te regelen’ met wetgeving en financiële instrumenten. Onze belangrijkste taak is te zorgen dat het ecosysteem rond digitale zorg floreert. Daarom stimuleren we het innovatieklimaat, bijvoorbeeld door nationale en Europese eHealthweken te organiseren, health deals te faciliteren en regionale ecosystemen als Medical Delta en Vita Valley te ondersteunen. Daarnaast zetten we financiële instrumenten in zoals health impact bonds en hebben we samen met EZ een venture capital fund waarmee innovatieve startups sneller scale-up kunnen worden."

Vruchtbare grond

Maar een innovatieklimaat kan volgens Gerritsen pas floreren als er ‘vruchtbare grond’ is: een infrastructuur gebaseerd op open standaarden en met betrouwbare en veilige identificatie- en authenticatiemogelijkheden. "Alleen op die manier kunnen apotheken, huisartsen, ziekenhuizen en fysiotherapeuten veilig patiëntendata delen. Een goed voorbeeld is het project MedMij van Patiënten Federatie Nederland. Het doel daarvan is dat iedereen toegang kan krijgen tot zijn eigen gezondheidsgegevens."

"Daarvoor ontwikkelen we een persoonlijke gezondheidsomgeving gebaseerd op veilige standaarden en principes. Het is eigenlijk een afsprakenstelsel waarmee marktpartijen -op een gelijk speelveld- aan de slag kunnen om zo’n persoonlijke gezondheidsomgeving te ontwikkelen. Denk aan een app waarmee een patiënt toegang heeft tot zijn dossier bij de huisarts, de apotheek en het ziekenhuis. Met de app haalt de patiënt die gegevens op en voegt tegelijkertijd zijn eigen gezondheidsgegevens er aan toe, die hij zelf met wearables heeft verzameld. Hij bepaalt vervolgens met wie hij zijn gegevens deelt: de medische professionals, zijn familie of de wetenschap."

Onderdeel oplossing

Het Informatieberaad waar Gerritsen voorzitter van is, maakt afspraken over de standaarden voor interoperabiliteit. "Alle relevante vertegenwoordigers van in totaal 15 partijen in de zorg – waaronder: de NVZ, LHV, KNMG, Nfu, Actiz, Patiëntenfederatie Nederland, de zorgverzekeraars, zitten daar met VWS aan tafel. Iedere deelnemer van dit gremium is onderdeel van het probleem, maar ook onderdeel van de oplossing. Willen wij de doelstellingen voor eHealth binnen 2 tot 3 jaar met elkaar halen, dan is een goed functionerend informatiestelsel onontbeerlijk. Alle verschillende informatiesystemen moeten met elkaar kunnen werken. Daarvoor zijn niet alleen standaarden nodig, maar ook betrouwbare identificatie- en authenticatiemogelijkheden."

"In maart van dit jaar hebben we afgesproken hoe het proces van vaststellen van standaarden er uit gaat zien. Op 26 juni hebben we de eerste onderdelen van de basisinfrastructuur vastgesteld. Ook maken we afspraken op welke termijn het realistisch is dat zorgaanbieders de standaarden invoeren. Afgesproken is dat de standaarden onderdeel van de kwaliteit van zorg worden. Dat betekent dat in beginsel alleen zorg met die standaarden bekostigd wordt, de Inspectie daar toezicht op houdt en de zorgverzekeraars afspreken alleen zorg met die standaarden in te kopen. Dat meerjarentraject – een taai maar allerminst saai spel- proberen we met elkaar in het Informatieberaad in drie jaar te realiseren."

Inkoopvoorwaarden

Zorginstellingen mogen hun ogen niet sluiten voor de digitalisering in de zorg, stelt Gerritsen. "Alleen instellingen die sterk op eHealth inzetten om hun zorg te verbeteren, hebben de toekomst. Het is dus heel belangrijk om de ontwikkelingen goed te volgen. Als Informatieberaad gaan we de komende tijd onze communicatie richting zorgaanbieders versterken, zodat iedereen goed op de hoogte is van de laatste standaarden en die ook daadwerkelijk gaat gebruiken."

Meer informatie leest u op informatieberaadzorg.nl

Contact

Rabobank