Voor routinematige zorg ga je naar het digitale ziekenhuis

Veel routinematige, laagcomplexe, medisch specialistische zorg hoeft niet binnen de muren van een ziekenhuis te gebeuren. Een medisch specialist kan deze zorg tegenwoordig ook op afstand leveren. Dat is niet alleen goedkoper, maar ook sneller en beter, stelt Leonard Witkamp, oprichter van KSYOS en bijzonder hoogleraar Telemedicine aan het AMC in Amsterdam.

In 2000 startte Leonard Witkamp KSYOS, het eerste digitale ziekenhuis van Nederland. Witkamp, van oorsprong dermatoloog, had moeite met het vele routinematige werk van een dermatoloog. Dit kon in zijn ogen beter geregeld worden. Vanuit deze gedachte ontstond KSYOS, waar zorgprofessionals onder zijn supervisie buiten de muren van het ziekenhuis zorg leveren. "KSYOS is een zorginstelling die gebruik maakt van intelligent internet, eigenlijk vergelijkbaar met Airbnb. Daarbij gebruiken we de bestaande zorginfrastructuur, maar door digitale toepassingen zorgen we ervoor dat patiënten snellere en betere zorg in de wijk ontvangen."

Snel feedback

Hoe gaat dat in zijn werk? "Stel een patiënt heeft een moedervlek die hij wil laten controleren. De huisarts verwijst hem dan naar een dermatoloog in een ziekenhuis. Vaak kan hij er pas na vier weken terecht, bovendien moet hij nog een middag vrij nemen. De huisarts kan een patiënt in deze situatie ook naar KSYOS verwijzen. Hij neemt dan een foto van de moedervlek en stuurt deze naar de dermatoloog waar de huisarts anders naar zou verwijzen. Binnen vijf uur krijgt een patiënt feedback. In 75% van dergelijke teleconsulten hoeft hij niet naar het ziekenhuis. Is dat toch noodzakelijk, dan kan de patiënt heel snel bij de specialist terecht."

Het leereffect bij de huisarts is bij deze vorm van digitale zorg een bijkomend voordeel. "Huisartsen die langer dan drie jaar aan teledermatologie doen, vragen na drie jaar 60% minder teleconsulten aan ten opzichte van de start. Vergeleken met zijn collega’s die geen teledermatologie doen, verwijzen zij 30% minder patiënten fysiek naar het ziekenhuis."

Toelatingsovereenkomst

Ook voor andere medische specialisaties is digitale zorg op afstand mogelijk. Denk daarbij aan oogzorg, psychische zorg en orthopedie. "Netvliescontroles bij diabetici, maar ook controles op glaucoom en staar kan een optometrist in de wijk heel goed uitvoeren. Met 80% van die patiënten is niets aan de hand, de overige 20% legt de optometrist op afstand voor aan een regionale oogarts. Ook in de ggz is het niet altijd nodig om patiënten te verwijzen naar de specialistische zorg. Samen met de beroepsgroep kijken we hoe we met een beslisondersteuner de ernst van een aandoening kunnen inschatten. Is een patiënt ernstig ziek, dan gaat hij meteen door naar de specialistische zorg. Gaat het om een tijdelijk probleem, dan ondersteunt KSYOS de eerste lijn met allerlei digitale programma’s en coaches en heeft de patiënt contact met een psychiatrisch verpleegkundige of een psycholoog bij een huisartsenpraktijk."

Gloeiende plaat

Inmiddels voert KSYOS al zo’n 100.000 teleconsulten per jaar uit. "We werken samen met zo’n 6000 huisartsen, 2500 medisch specialisten en 2500 paramedici, zoals optometristen en fysiotherapeuten. De medisch specialist superviseert, de huisarts regisseert en de paramedicus voert uit."

Zorgverzekeraars kopen rechtstreeks in bij KSYOS, maar Witkamp ziet steeds meer dat huisartsenpraktijken of ziekenhuizen en medisch diagnostische centra de teledienstverlening inkopen bij KSYOS. Zorg die eerst in het ziekenhuis gebeurde, gaat nu naar de wijk. "Het is nog maar een druppel op een gloeiende plaat. De potentie van telezorg is vele malen groter."

Wel is het nodig dat zorgverzekeraars budget van de tweede lijn naar dit soort innovatieve ontwikkelingen verschuiven, benadrukt Witkamp. "Alleen met goede langetermijnafspraken gaan ziekenhuizen hun productie verlagen en kunnen innovaties als deze gaan groeien. Ook kan de overheid meer regie nemen in het delen van patiëntendata. Vooral de ICT-leveranciers zijn nog te weinig bereid systemen met elkaar te koppelen, waardoor wij bepaalde diensten niet kunnen ontwikkelen. Tenslotte weten patiënten nog onvoldoende wat er mogelijk is. Als ze kunnen kiezen tussen vier weken in spanning de uitslag van een moedervlek afwachten of dezelfde dag feedback krijgen via een teleconsult, dan kiest iedereen voor dat laatste. In mijn optiek hebben huisartsen, patiëntenorganisaties en zorgverzekeraars een schone taak om mensen dat meer duidelijk te maken."

Contact

Rabobank