Mega-IPO’s testen het AI-optimisme

De vergelijking met de dotcomzeepbel rond het jaar 2000 ligt voor de hand. Ook toen was er veel enthousiasme over een technologie die de economie zou veranderen. En ook toen waren er opzienbarende beursgangen (Initial Public Offerings, oftewel IPO’s) die vele malen overtekend werden, zoals de beruchte introductie van World Online in maart 2000.

Toch zijn er verschillen tussen toen en nu. De grote techbedrijven van vandaag zijn winstgevend, genereren veel kasstroom en hebben een stevigere marktpositie dan veel internetbedrijven rond 2000. De AI-golf is dus niet alleen gebaseerd op hoop, maar ook op echte omzetgroei en brede toepassing in het bedrijfsleven.

Dat neemt niet weg dat de mogelijke mega-IPO’s een duidelijk signaal zijn. Ze testen de markt op twee punten.

Ten eerste op waardering. SpaceX zou naar de beurs kunnen gaan tegen een waardering van minimaal 1,8 biljoen dollar. Anthropic (bekend van Claude) heeft vertrouwelijk een IPO-aanvraag ingediend en werd kort daarvoor gewaardeerd op ongeveer 965 miljard dollar. OpenAI (van ChatGPT) werd in de laatste financieringsronde gewaardeerd op 852 miljard dollar. Willen beleggers deze extreme private waarderingen ook op de beurs accepteren voor bedrijven die nog niet structureel winstgevend zijn?

Ten tweede op liquiditeit: als meerdere grote beursgangen elkaar snel opvolgen, kan dat tijdelijk geld wegtrekken uit bestaande posities, vooral uit technologieaandelen. Die impact kan meevallen zolang slechts een klein deel van de aandelen, bijvoorbeeld rond 5%, vrij verhandelbaar is. Maar dat beeld kan veranderen als het moment aanbreekt dat insiders hun aandelen mogen verkopen en het vrij verhandelbare aanbod snel toeneemt. Dat kan voor druk op de koers en meer volatiliteit zorgen.

De mega-IPO’s zijn slechts één signaal van een eventuele zeepbel. Kijken we breder, dan is het beeld gemengd. De waarderingen van grote beursgenoteerde spelers zijn opgelopen, maar worden deels ondersteund door winstgroei, schaal en sterke balansen. De koers-winstverhouding van bijvoorbeeld de Nasdaq 100 is nog steeds lager dan eind vorig jaar en niet buitensporig in vergelijking met de piekniveaus uit de dotcomperiode. Duur en kwetsbaar, maar niet volledig losgezongen van de realiteit.

Speculatie zien we vooral in de meer kwetsbare delen van de AI-markt: kleinere AI-bedrijven, private start-ups en ondernemingen zonder bewezen verdienmodel.

Daar komt massapsychologie bovenop: veel beleggers zijn bang om de AI-boot te missen. Dat effect zagen we eind jaren negentig ook bij internet. Daar ligt een belangrijke les: internet heeft uiteindelijk inderdaad de wereld veranderd, maar toch bleken veel aandelen in internetbedrijven uit 1999 en 2000 slechte beleggingen. Een goed technologisch verhaal is niet automatisch een goede belegging.

Een ander belangrijk punt is dat een zeepbel niet meteen hoeft te knappen. De markt kan langer doordenderen dan rationeel lijkt. Een bubbel is vaak pas echt gevaarlijk wanneer iedereen ervan overtuigd is dat het géén bubbel is. Zover zijn we nog niet.

Voor beleggers draait het nu vooral om de vraag of de winstgroei het optimisme kan bijhouden. Wij kijken daarbij met name naar drie signalen: de winstontwikkeling in de chipsector, de groei van clouddiensten en het rendement op de grote investeringen in datacenters en AI-infrastructuur. Als daar scheurtjes ontstaan, kan het sentiment snel omslaan.

Dat betekent niet uit de markt stappen, met het risico om een fase van versnelde doorgroei te missen, maar wel selectief en alert blijven. Daarom blijven we gespreid beleggen, dus ook in sterke en winstgevende technologiebedrijven, met oog voor waardering en risico.

Goed om te weten. Aan beleggen zijn risico’s verbonden. De waarde van je belegging kan fluctueren. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. Je kunt (een deel van) je inleg verliezen.