Industrie-update juni 2018

De industrie zit in hoogconjunctuur en het producentenvertrouwen is hoog. Dit resulteert in oplopende levertijden, hogere verkoopprijzen en een hoge bezettingsgraad van de beschikbare productiecapaciteit. Ondernemers investeren fors om aan de vraag te kunnen blijven voldoen. Wel zien we de groei vertragen in de eurozone en geopolitieke risico’s toenemen. Verder in deze update:

  • Er zijn nog volop kansen voor de industrie. Niet alleen voor de eurozone, maar ook voor landen daarbuiten. Rabo Research heeft een toptienlijst samengesteld van opkomende landen die interessant zijn om in te investeren.
  • Naast internationaliseren ziet de Rabobank ook kansen op het gebied van digitaliseren. Hoewel wij het in Nederland goed doen als het gaat om digitalisering of smart industrie, constateren wij wel dat het mkb achterloopt. Tijd voor actie dus, waarbij de Rabo Robo Challenge mkb-ondernemers een handje kan helpen.
  • Voor industriële bedrijven is het zoeken van de juiste partners een noodzaak. Door samen te werken met de juiste partners kunnen bedrijven sneller en makkelijker innoveren. Lees de praktijkcase van WILA op dit gebied.

Terugblik: hoogconjunctuur in de industrie

Er is sprake van hoogconjunctuur in de industrie. In januari was de toename van de industriële productie het grootst in bijna zeven jaar. Het producentenvertrouwen ligt ruim boven het gemiddelde van de afgelopen twintig jaar (bron: CBS). De bezettingsgraad is begin tweede kwartaal 2018 zelfs uitgekomen op 83.6%, de hoogste benutting van de beschikbare productiecapaciteit in ruim tien jaar. De gevolgen zijn oplopende verkoopprijzen en lange levertijden, met name van investeringsgoederen zoals gebouwen, machines, vervoersmiddelen en computers. Ondernemers verwachten in 2018 maar liefst 25% meer te investeren in materiële vaste activa dan in 2017. 

Vooruitzichten: groeivertraging in de eurozone

Belemmeringen voor groei
De belangrijkste indicatoren staan op groen, maar we zien toch wat wolkjes aan de horizon. Het personeelstekort, met name aan technisch persoon, wordt een steeds groter probleem en remt de groei. Het aandeel van bedrijven dat een tekort aan arbeidskrachten als belangrijkste belemmering ziet voor groei, is het hoogst in twintig jaar (zie Figuur 1). 

Een ander wolkje is de groeivertraging in de eurozone, die terug te zien is in terugvallende exportorders sinds februari. In de maanden maart en april vlakte de groei in het producentvertrouwen dan ook het sterkst af voor internationaal georiënteerde sectoren zoals de metaal-, de machine-, de elektrotechnische- en de chemische industrie (bron: CBS; NEVI PMI index).

Een vertraging in de eurozone raakt de industrie relatief hard. Van de industriële productie wordt immers 61% geëxporteerd (waarvan 43% naar landen in Europa). Duitsland is onze belangrijkste handelspartner. Hier lijkt de top van de economische cyclus te zijn bereikt, kijkend naar voorlopende conjunctuurindicatoren zoals de Ifo-index. Verder zien we ook geopolitieke risico’s, zoals oplopende mondiale handelsspanningen door het beleid van de VS en de onzekerheid rondom de Brexit. Recentelijk is hier nog de onzekere situatie in Italië bijgekomen.

Lees het themabericht 'De Nederlandse industrie kan niet zonder Europa'

Kansen: internationalisering en digitalisering

Veel kansen voor de industrie in het buitenland
Voor de eurozone verwachten we aanhoudende groei van 2.4% (2017: 2.5%), met een groeivertraging richting de 2% voor 2019. Binnen Europa blijven er dus ook in 2019 kansen. Daarnaast ziet de Rabobank veel exportkansen buiten Europa. 

Welke landen zijn het meest interessant?
Veel hangt af van de vraag of bedrijven willen investeren of exporteren. In een recente studie van opkomende markten komen we zo tot een top tien voor landen die interessant zijn om in te investeren:

  1. Chili
  2. Costa Rica
  3. Uruguay
  4. Polen
  5. Hongarije
  6. Kroatië
  7. Georgië
  8. Qatar
  9. Verenigde Arabische Emiraten
  10. Maleisië

Buiten de top tien zien wij kansen in China en Rusland, gezien het potentieel. Wat betreft aantrekkingskracht voor investeerders zien we wel dat deze groep onderdoet voor bovenstaande landen. Kijkend naar absolute economische groei doen ondernemers er ook goed aan om, naast China en de Verenigde Arabische Emiraten, ook Brazilië, India en Nigeria in de gaten te houden.

Lees het themabericht 'Waar in de wereld moet je zijn als ondernemer?'

Ook digitalisering biedt kansen
Digitalisering is op dit moment het dominante thema in de industrie. En niet voor niets: met behulp van digitalisering kunnen klanten beter worden bediend en kan efficiënter, beter en goedkoper geproduceerd worden. Het is dan ook niet de vraag of de industrie moet digitaliseren, maar hoe. PWC heeft mondiaal onderzoek gedaan naar de digitale volwassenheid van globaal opererende maakbedrijven. Hieruit blijkt dat 10% hoort tot de digitale kampioenen, terwijl 2/3 nog maar net begonnen is aan hun digitale ontwikkeling. Voor Nederland liggen de cijfers iets gunstiger: 13% van de bedrijven is een digitale kampioen (zie Figuur 2).

Het Wold Economic Forum rapporteert in haar rapport (2018) dat de Nederlandse maakindustrie goed scoort, met een vierde plaats op het gebied van technologie en innovatieontwikkeling. De verschillen tussen bedrijven zijn echter groot.

Recent onderzoek van Eurostat laat zien dat er in Nederland een groot verschil is in digitale volwassenheid tussen grootbedrijf en mkb. Hoewel dit onderzoek breed over sectoren is uitgevoerd, geldt dit naar onze mening zeker ook voor de industrie.

Digitalisering mkb: inhaalslag nodig

Wat betekenen bovenstaande cijfers over digitale volwassenheid? De Nederlandse industrie doet het in internationaal perspectief goed. De nieuwste digitale technologieën zoals digital manufacturing en artificial intelligence worden echter nog maar beperkt ingezet. Het mkb-segment dreigt daarbij de aansluiting te verliezen, terwijl die essentieel is in de waardeketen. Berenschot concludeert dat veel mkb-bedrijven nog niet klaar zijn voor digitalisering. Zij aarzelen om te investeren en vallen terug op bekende businessmodellen, die op korte termijn (nog) renderen (bron: Berenschot iov Metaalunie, 2018).

De Rabobank is van mening dat met name het mkb nog een inhaalslag moet maken. Met behulp van nieuwe digitale technologieën kunnen mkb-bedrijven hun product- en procesinnovatie versnellen. Wij willen ondernemers hierbij helpen. Bijvoorbeeld via de Rabo Robo Challenge: dé mogelijkheid om met behulp van deskundige partijen te bepalen hoe uw organisatie kan profiteren van intelligente automatisering. 

Lees meer over de Rabo Robo Challenge 2018

Toekomstbestendig ondernemen
Om toekomstbestendig te ondernemen is leiderschap noodzakelijk. Voor industriële bedrijven is het zoeken van de juiste partners een noodzaak. Met de juiste partners creëert u schaalgrootte, om de noodzakelijke stappen op het gebied van digitalisering te kunnen zetten. Door samen te werken met de juiste partners kunt u sneller en makkelijker innoveren en beter inspelen op de toekomst. Het vraagt om openheid en vertrouwen. De kaarten voor de borst houden is geen optie meer. 

Voor Rabobankklant WILA is het investeren in partnerships essentieel om sterker te worden. Welke voordelen ervaart het bedrijf? En waar moet u op letten bij het starten van een partnership?

Lees de praktijkcase van WILA

Hoe digitaal is uw bedrijf?

80% van het mkb heeft al een site, webshop of app. Maar door nog meer te investeren in digitalisering en automatisering kan het mkb in Nederland elk jaar met 500 miljoen groeien. Digitaliseren zorgt voor kostenbesparing en omzetverhoging. U werkt efficiënter en weet de klant van de toekomst beter te bereiken. Is bijvoorbeeld uw website al geschikt voor mobiel? Of is werken in de cloud misschien een optie? Bekijk hoe digitaal uw bedrijf is, doe de test en laat u inspireren door andere ondernemers. Of bezoek de Rabo Werkplaats Digitalisering: voor iedere ondernemer die wil groeien en vernieuwen, maar niet weet waar hij moet starten.

Contact

Rabobank