Architectenbureaus

Architectenbureaus houden zich bezig met het ontwerpen van gebouwen. Bij interieurarchitecten draait het om het ontwerpen van de bouwkundige inrichting binnen gebouwen, inclusief het ontwerp van de kamerindeling en de bekabeling.

Voor deze branche (waartoe interieurontwerp en –advies niet behoort) deelt de Rabobank recente cijfers en trends. We bespreken de ontwikkelingen op het gebied van:

Vraag architecten trekt weer aan

De vraag naar diensten van architecten trekt weer aan dankzij de economische groei en - meer recent - de taakstellende en uitdagende Bouwagenda. Hierdoor is er sinds 2015 weer een omzetstijging en een positieve ontwikkeling van de tarieven waarneembaar, na jaren van malaise.

Bouw Informatie Modellering (BIM) is een belangrijke technische innovatie in de bouw met grote invloed op het ontwerpproces, waardoor architecten optimaal met ketenpartners in de bouw kunnen communiceren. Ook andere innovatieve toepassingen zoals virtual reality en augmented reality zullen steeds vaker worden ingezet in de ontwikkeling en presentatie van (toekomstige) gebouwen.

Economie

Tijdens de crisis is de omzet van architectenbureaus bijna gehalveerd. Sinds 2015 is er sprake van herstel, met een gemiddelde omzetgroei van 4% in 2015 en 6% in 2016.

Het aantal architectenbureaus is sinds de crisis niet afgenomen, maar zelfs licht gestegen. Wel hebben de grotere bureaus tussen 2008 en 2016 gesneden in hun personeelsbestand en zijn er meer eenmanszaken bijgekomen. Per saldo zijn er minder mensen werkzaam in de branche.

Door gebrek aan vraag waren de tarieven zes jaar op rij gedaald. Vanaf 2015 is er weer een positieve ontwikkeling in prijsniveau waarneembaar. Dit houdt rechtstreeks verband met de aantrekkende vraag naar diensten van architecten, als gevolg van de economische groei en de taakstellende en uitdagende Bouwagenda.

De negatieve trend is daarmee doorbroken, hoewel het niveau van voor de crisis nog lang niet is bereikt. Wij verwachten dat deze stijgende lijn doorzet.

Duurzaamheid

De beperkte beschikbaarheid van natuurlijke grondstoffen vraagt om circulair bouwen. Vonden architecten voorheen dat vooral de opdrachtgevers aan zet waren voor de realisatie van duurzame gebouwen, nu vinden architectenbureaus hun eigen verantwoordelijkheid hiervoor net zo groot.

Het aandeel bureaus met kennis van de criteria waar bijna energieneutrale gebouwen in 2020 aan moeten voldoen is verder gegroeid naar 60%. Dat blijkt uit het verdiepingsonderzoek van de Branchevereniging Nederlandse Architectenbureaus (BNA) in het voorjaar van 2017. De overheid kan hier volgens architecten een belangrijke stimulerende rol in spelen via de bouwregelgeving.

Innovatie

Bouw Informatie Modellering
BIM is volgens de BNA de belangrijkste technische innovatie in de bouw. BIM heeft een grote invloed op het ontwerpproces, waardoor architecten optimaal met ketenpartners in de bouw kunnen communiceren.

BIM is in het kort een digitale (3D-)voorstelling van alle fysieke en functionele kenmerken van een (toekomstig) gebouw. Het is een gedeeld bestand en vormt daarmee de basis voor samenwerking met andere partijen en het nemen van besluiten tijdens de gehele levenscyclus van het gebouw.

Enkele jaren geleden was BIM nog alleen bij grote bureaus in gebruik. Steeds meer kleinere bureaus werken er nu ook mee, al blijft er een deel bestaan dat er nog niets mee doet. Bij de grootste bureaus wisselt 50% bij vrijwel alle projecten BIM-data uit met ketenpartners. 

Brancheorganisatie BNA werkt in de Bouw Informatie Raad (BIR) samen met opdrachtgevers, opdrachtnemers, ingenieursbureaus, installateurs en fabrikanten/leveranciers aan de verdere transitie naar bouwen met BIM.

Andere innovatieve oplossingen
Naast BIM zijn andere innovatieve toepassingen in opkomst. Zo zullen virtual reality en augmented reality vaker (moeten) worden ingezet in de ontwikkeling en presentatie van (toekomstige) gebouwen.

In de recent door BNA gepresenteerde toekomstvisie 'Archi-Tech 2030: Beyond BIM' worden vier mogelijke toekomstscenario's voor de branche geschetst, genaamd:

  • ArchiPreneur
  • ArchiBot
  • ArchiNet
  • TechArchitect

Van deze scenario's zijn animatiefilmpjes te bekijken op Youtube via de zoekterm 'Architect 2030: Act Now'.

Maatschappij

Als gevolg van demografische veranderingen is er behoefte aan andere woonvormen dan de traditionele gezinswoningen.

Groei aantal huishoudens
In een naar onze mening realistisch scenario van aanhoudend hoge groei, uitgewerkt door het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB), zal de bevolking van Nederland in de periode 2015-2030 toenemen met ongeveer 900.000 huishoudens.

Verstedelijking
Door verstedelijking zal de groei in huishoudens zich niet alleen concentreren in de Randstad, maar ook in en rond sterke steden zoals Eindhoven, Groningen en Zwolle. Nu is de druk daar ook al het grootst. Op dit moment woont ruim 45% van de huishoudens in de Randstad, terwijl hier 60% van de uitbreidingsvraag zal neerslaan. Dit betekent dat er in deze regio de komende vijftien jaar ruim 500.000 huishoudens bijkomen.

Vergrijzing
De groei van het aantal huishoudens zal zich vooral uiten in een toename van het aantal alleenstaande ouderen (70-plus). Dit vraagt om meer levensloopbestendige woningen.

Wet- en regelgeving

Wet- en regelgeving waarmee architectenbureaus rekening dienen te houden: 

  • Bouwbesluit 2012
  • daglicht- en ventilatienormen
  • Erfgoedwet
  • Ladder voor duurzame verstedelijking
  • Wet ruimtelijke ordening

Actueel:

  • Wet kwaliteitsborging (uitgesteld)
  • negatief advies afschaffing titelbescherming van interieurarchitecten

Lees meer over dit advies op Collegevanrijksadviseurs.nl

Aanbod Rabobank

Rabobank als maatschappelijk partner
Rabo Real Estate Finance heeft drie kernthema's benoemd: duurzaamheid, transformatie en innovatie. Op deze onderwerpen richt ons onderzoek zich en hebben wij partnerships gevormd.

  • Duurzaamheid: partnership met de Dutch Green Building Council, MVO Nederland en GRESB (wereldwijde benchmark voor financiers bij duurzaam vastgoedbeleid).
  • Transformatie: kennispartner van Madaster (openbaar digitaal platform voor materialenpaspoorten en circulair bouwen).
  • Innovatie: onder meer partnership met Holland ConTech en PropTech.

Op het gebied van transformatie van vastgoed is de Rabobank leidend in Nederland.

Lees over de successen van transformatie in de vastgoedsector

Wij ondersteunen innovatie in de markt, onder andere door de (tweejaarlijkse) Rabo Vastgoedprijs.

Verder is de Rabobank gesprekspartner en sparringpartner voor brancheorganisaties en belangenverenigingen. Zo is de Rabobank onder andere vertegenwoordigd in de besturen en vakgroepen van:

  • RICS (Royal Institution of Chartered Surveyors)
  • IVBN (Vereniging van Institutionele Beleggers in Vastgoed)
  • NRP (platform voor transformatie en renovatie)
  • LHC (Lighthouse Club Nederland)

Wij ondersteunen (wetenschappelijk) onderzoek van onder andere:

  • Amsterdam School of Real Estate (ASRE)
  • Tias Business School
  • TU Delft (programma Stichting Kennis Gebiedsontwikkeling)

De Rabobank is betrokken bij de uitwerking van de Bouwagenda, die zich richt op een toekomstbestendige, duurzame en circulair gebouwde omgeving. Ook de toekomstbestendigheid van de bouwsector is daarbij onderwerp van gesprek.

De Rabobank werkt samen met GreenHome, een initiatief om duurzame verbeteringen aan woningen te realiseren. De bank brengt aanbieders uit haar netwerk samen met woningbezitters.

Lees meer over de samenwerking met GreenHome

Laatste update: januari 2018

Gerelateerde branches

Makelaars

Projectontwikkelaars

Vastgoedbeleggers

Contact

Rabobank