Varkenshouder voert varken

Varkensupdate november 2018

Geen tijd om dit artikel te lezen? Ga direct naar:

    Europese varkensmarkt onzeker

    Zelden heeft de Europese varkensmarkt in zo’n grote onzekerheid gezeten als nu. Met de huidige kennis van de Europese markt, de wereldmarkt en de internationale handelsspanningen zou de varkensprijs flink kunnen schommelen de komende 6 tot 12 maanden. Zo kan de prijs de komende weken nog verder dalen en vervolgens naar een hoger niveau stijgen in de loop van 2019. Het voorspellen van het moment, de hoogte van de stijging en de duur is lastig. De Rabobank geeft daarom een voorzichtige mening over de ontwikkelingen.

    Varkensupdate november 2018

    Zeugenhouderij teert in door lage biggenprijzen

    De Nederlandse zeugenhouders worden al een aantal maanden geconfronteerd met lage biggenprijzen. Daarnaast zijn de gemiddelde voerkosten met circa 7% gestegen. Per saldo teert de zeugenhouderij hierdoor in. Gelukkig kunnen de meeste zeugenhouders deze daling opvangen doordat ze in de goede jaren 2016-2017 een buffer gevormd hebben. Bij een aantal zeugenhouders raakt echter de rekening-courant langzaam vol. Gelukkig is het aantal betalingsproblemen op dit moment nihil. De gemiddelde vleesvarkenshouder is niet of nauwelijks ingeteerd. De lagere biggenprijs compenseert voor de vleesvarkenshouder grotendeels de lagere vleesprijs en hogere voerprijs.

    Toenemende concurrentie uit VS

    De Europese bedrijven ondervinden steeds sterkere concurrentie van met name Amerikaanse bedrijven op de Aziatische afzetmarkt. Vooral het Amerikaanse marktaandeel naar Zuid-Korea is sterk toegenomen. Er is sprake van een stijging van 35 naar 40% over de eerste 8 maanden van 2018 ten opzichte van dezelfde maanden van 2017. In die periode zijn de totale Koreaanse importen van vlees gestegen met meer dan een kwart, tot 439.000 ton.

    In de komende alinea’s lichten we kort uit welke ontwikkelingen bij onze internationale handelspartners gaande zijn of waren.

    Verenigde Staten

    De varkensvleesproductie in de VS zal naar verwachting 4% toenemen in 2018, naar meer dan 12 miljoen ton. Tegelijkertijd zal ook de productiestijging in 2019 aanhouden door de toegenomen zeugenstapel in september. Afgelopen zomer was sprake van een flinke daling van de varkensprijs wat zijn impact had op de Amerikaanse afzetmarkt. De markt leeft daarentegen sinds kort weer op door de verspreiding van AVP in China. Ondanks de handelsbelemmeringen met China heeft dit toch positieve gevolgen voor de VS.

    Rusland

    De Russische varkensvleesproductie blijft sterk toenemen. Verwacht wordt dat de binnenlandse productie in 2018 tussen 3 en 5% zal groeien en ook in 2019 verder zal stijgen tot 3 miljoen ton. De 20 grootste bedrijven zijn goed voor 62% van de nationale productie, waaronder een aantal van deze partijen ambitieuze uitbreidingsplannen hebben. Kleinere bedrijven zullen langzaam verdwijnen, mede als doel om het AVP-virus zoveel mogelijk uit te bannen. De Rabobank is van mening dat Rusland in korte tijd zelfvoorzienend wordt en zich steeds meer op de export zal richten. Hierbij lijken Aziatische en Afrikaanse markten het meest geschikt voor export.

    Brazilië

    De Braziliaanse productie is in het eerste half jaar van 2018 toegenomen met bijna 5%, maar deze stijging zal waarschijnlijk niet aanhouden in het 2de deel van het jaar. De productie zal dan rond de 3,7 miljoen ton uitkomen. Na het wegvallen van de Russische markt, heeft Brazilië zijn export op China en Hong Kong gericht. De volumes naar die bestemmingen zijn bijna verdubbeld.

    Macht van China is groot

    In China worden steeds meer nieuwe uitbraken van AVP bekendgemaakt, waarbij vaak sprake is van grote afstanden. Inmiddels wordt steeds duidelijker dat het AVP-virus zich over heel China heeft verspreid wat zeker zijn effect heeft op de Chinese productie in de komende jaren. De sector zal hoogstwaarschijnlijk snel veranderen in een geheel geïntegreerde productie. Dit betekent dat de komende jaren miljoenen kleinere backyard-farms en familiebedrijven zullen verdwijnen, met eenzelfde doel om de bio-security te waarborgen.

    Grafiek China invoegen: Afrikaanse varkenspest heeft zich over heel China verspreid
    • Voor het jaar 2018 zal het aantal slachtingen hoger uitkomen dan vorig jaar. De verwachting is een stijging van circa 2,5%. Door de stijging van het karkasgewicht in de EU vertaalt zich dit in een toename van circa 3% van het volume. Aan de hand van de meest recente gegevens over de varkensstapel is te verwachten dat de varkensproductie op dit hoge niveau zal blijven in 2019. Het verlies van productie in Duitsland van rond de 1% wordt gecompenseerd door vooral Deense en Spaanse producenten.
    • De EU- export is tot nu toe dicht bij de volumes die in 2017 zijn gehaald, maar de prijzen zijn gemiddeld 8% lager (ofwel € 409 miljoen minder). Deze prijsdaling varieert, afhankelijk van de verschillende producten en bestemmingen. China is de belangrijkste exportbestemming van Europees varkensvlees en bijproducten. De EU-export naar China ligt nagenoeg op het volume van vorig jaar (periode van januari tot augustus 2018), maar de prijzen bevinden zich ruim 13% onder de niveaus van dezelfde periode.

    Productie China daalt, invoer stijgt

    In eerste instantie zal de wijziging in het Chinese productieproces leiden tot een productiedaling, wat wordt gecompenseerd door een forse toename van de invoer van varkensvlees. Naar verwachting zullen de importvolumes het jaar 2016 dan ook overtreffen. De werkelijke invoerhoogte van China zal worden bepaald door het verschil tussen de productie en de consumptie, wat zijn invloed weer heeft op het prijsniveau van de detailhandel. De herstructurering in China zal meerdere jaren gaan duren.

    Veranderingen China van invloed op markt

    Het grote varkensvleesaanbod in de wereld zorgt voor druk op de wereldprijzen. De toekomstige Chinese vraag biedt daarentegen duidelijk perspectieven. Wat wel lastig in te schatten is, of de huidige aantrekkende Chinese invoer alleen betrekking gaat hebben op de vraag rondom het Chinese nieuwjaar, of dat het een voorbode is van een sterke productiedaling. Een aantal vleesverwerkingsbedrijven in de EU overwegen ook vlees in te slaan om een deel van de mogelijke prijsstijging van volgend jaar op te vangen.


    Vanaf volgend jaar zou de invoer van China voor een aantal jaren hoog kunnen blijven. Niemand weet echter hoe China met het aanbod van leveranciers van de VS of vanuit Rusland om zal gaan. Naast de vraag naar varkensvlees kunnen ook de andere vleessoorten hun voordeel trekken door meer naar China te exporteren of de export van varkensvlees op de nationale markten te compenseren. Kortom, de veranderingen in de Chinese markt hebben zo zijn invloed op andere spelers op de wereldmarkt.

    Twee tips voor goede toekomst

    Tip 1: inzicht in liquiditeit essentieel

    De ontwikkelingen in de varkensmarkt zijn op dit moment lastig te voorspellen. Op basis van de belangrijkste parameters (ontwikkeling veestapel, vleesproductie en Afrikaanse varkenspest) verwacht de Rabobank dat de komende maanden lastig kunnen worden. Wel kijken we met vertrouwen naar de periode daarna. Verwachting is dat de markt dan weer herstelt.


    Het jaar 2018 zal voor de vleesvarkenshouderij de boeken in gaan als een gemiddeld voerwinst jaar. De zeugenhouderij zal naar verwachting afsluiten met circa 15% onder het langjarig gemiddelde. Het verschil in voerwinst tussen bedrijven is erg groot. Om tijdig te kunnen acteren op de grilligheden in de markt is het belangrijk goed inzicht te hebben in de huidige en toekomstige liquiditeitspositie.

    Tip 2: voorkom introductie van AVP in Nederland

    Dat de verspreiding van AVP moet worden voorkomen, is duidelijk. De kosten van preventie liggen veel lager dan het grote financiële risico wat de uitbraak van AVP tot gevolg heeft.


    Het risico op introductie in Nederland zit hem in menselijke handelingen, niet in de migratie van besmette wilde zwijnen. Het blijft dus van het grootste belang dat iedereen alert blijft en dat iedereen, zoals varkenshouders, transporteurs, jagers en overheid in EU-lidstaten, zich blijvend inzet op het voorkómen van verdere verspreiding van de ziekte. Wat kun je als varkenshouder doen? Passende bio-security maatregelen nemen (denk aan ongediertebestrijding en strenge hygiëne-eisen) en personeel opdragen geen varkensvleesproducten mee te nemen uit besmette landen.

    Varkenshouderij van de toekomst

    De Rabobank heeft onlangs haar nieuwe Varkensstudie gepresenteerd. Belangrijke boodschap hierin is dat een transformatie van de huidige varkensvleesketen noodzakelijk is om snel in te kunnen spelen op de veranderende vraag uit de markt. Met als doel het verdienmodel te verbeteren. En om de kloof tussen boer, burger en maatschappij te dichten. Het wordt tijd om “om te denken”. Binnenkort nodigt je accountmanager je uit om hier samen met collega’s en ketenpartners over in gesprek te gaan. Fijn als je daar bij bent!

    Koen van Bergen

    Koen van Bergen

    • Sectorspecialist
    • Varkenshouderij
    Marijn Dekkers

    Marijn Dekkers

    • Sectorspecialist
    • Melkveehouderij
    Jeroen van den Hurk

    Jeroen van den Hurk

    • Sectorspecialist
    • Veehouderij
    Gea Bakker-Smit

    Gea Bakker-Smit

    • Sectorspecialist
    • Akkerbouw - Visserij