In 10 stappen een eigen praktijk in de zorg
Werk jij in de zorg en wil je een eigen praktijk beginnen of een bestaande praktijk overnemen? Weet dan dat er een aantal regels zijn van de overheid. In deze checklist zetten we deze regels voor zorgprofessionals op een rij.
Stap 1. Inschrijven bij de Kamer van Koophandel
Iedereen die besluit om zelfstandig ondernemer te worden, moet zich inschrijven in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel (KVK). Apart aanmelden bij de Belastingdienst is niet nodig, omdat de KVK deze gegevens na de inschrijving automatisch doorgeeft.
Zorginstellingen bij KVK
De KVK benadrukt op haar website dat vestigingen van zorginstellingen ingeschreven moeten staan in het Handelsregister. Dit geldt zowel voor non-profitorganisaties (verenigingen, stichtingen) als profit-organisaties (bv’s, coöperaties, maatschappen e.d.). Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft geconstateerd dat veel vestigingen van zorginstellingen niet ingeschreven staan.
Let op: na je inschrijving is het belangrijk goed te controleren of je wel óf niet btw-plichtig bent met je praktijk. Veel diensten (medische handelingen) die aan mensen worden verleend in de zorg zijn namelijk vrijgesteld van btw. Lees meer op de website van de Belastingdienst.
Stap 2. Let op schijnzelfstandigheid
Lijkt je relatie met je opdrachtgever erg op loondienst? Dan kan de Belastingdienst bepalen dat er sprake is van een dienstverband en dus schijnzelfstandigheid. Ziet de Belastingdienst je als schijnzelfstandige? Dan heeft dit gevolgen voor jou én voor je opdrachtgever en kun je te maken krijgen met boetes en naheffingen.
Let op: vanaf 1 januari 2026 kunnen belastinginspecteurs naheffingen opleggen bij schijnzelfstandigheid maar nog geen verzuimboetes.
Hoe voorkom je schijnzelfstandigheid? Dat is voor veel ondernemers nog onduidelijk. Het is vooral belangrijk om aan te tonen dat er sprake is van echte zelfstandigheid. Lees hier het stappenplan om te bepalen waar je op moet letten.
Deze ondernemers delen tips over schijnzelfstandigheid
Ben jij zzp’er of huur je vaak zzp’ers in? Dan ken je vast de strengere controles op schijnzelfstandigheid vanuit de wet DBA. Jessy van The Tattoo Temple werkt veel met freelancers. In Blik op de Zaak krijgt ze tips van andere ondernemers over de Wet DBA. Benieuwd naar hun tips?
Stap 3. Inschrijven BIG-register
BIG staat voor ‘Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg’. Voor de volgende beroepen moet je je na het afronden van je opleiding inschrijven in het BIG-register:
Per functie gelden er eisen voor het behouden van jouw registratie in het BIG-register. Denk daarbij aan het behalen van voldoende PE-punten en werkervaring.
Kijk hier voor een compleet overzicht van de laatste cijfers en ontwikkelingen in jouw sector.
Stap 4. Tarief vaststellen
Als ondernemer in de zorg ben je niet volledig vrij in het bepalen van jouw tarief.
De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) hanteert voor bepaalde vrije beroepsbeoefenaren in de zorg namelijk een maximumtarief.
Maximale tarieven zorg
De overheid bepaalt het zorgkader waarin maximale tarieven en volumes zijn opgenomen. Ondernemers die werkzaam zijn in de zorg worden vaak vrijgesteld van btw. Uitzondering op deze regel vormt de apotheker, die wel btw kan verrekenen.
Stap 5. Wet toelating zorginstellingen
Wil je via jouw zorginstelling verzekerde zorg gaan leveren volgens de Zorgverzekeringswet of de Wet langdurige zorg ( Wlz)? Dan moet jouw praktijk voldoen aan de regels van de Wet toetreding zorgaanbieders (Wtza).
De Wtza vervangt de eerdere Wet toelating zorginstellingen (Wtzi). Dat betekent dat er nieuwe toetredingsregels voor zorg- en jeugdhulpaanbieders zijn. Zo is er bijvoorbeeld een meldplicht en een vergunningstelsel.
Ook moet je officieel toestemming krijgen van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) om toegelaten te worden.
Tip: aanvraagformulieren voor een nieuwe toelating vind je op de website van de overheid.
Stap 6. Algemene voorwaarden opstellen
Het opstellen van algemene voorwaarden is een belangrijk onderdeel van het opzetten van een praktijk. Hierin beschrijf je onder meer de regels over de aansprakelijkheid, wat de geaccepteerde betaalmethoden zijn en hoe je eventuele klachten in behandeling zult nemen.
Tip: overleg met jouw brancheorganisatie over de standaarden in jouw branche. Als je zelf je eigen voorwaarden opstelt, laat dan een juridisch adviseur ernaar kijken voordat je je praktijk opent.
Stap 7. Bedrijfsverzekeringen afsluiten
Als ondernemer in de zorg is het verstandig om je goed te verzekeren tegen de belangrijkste risico’s. Daarbij gaat het niet alleen om jouw praktijk en de relatie tot jouw cliënten, maar ook om persoonlijke verzekeringen.
Naast de (voor iedereen) verplichte ziektekostenverzekering moet je bijvoorbeeld ook denken aan een aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven, arbeidsongeschiktheid- en ongevallenverzekering.
Tip: met de bedrijfsverzekeringen van Rabobank dek je de voornaamste risico’s in één keer af.
Stap 8. Pensioen opbouwen
Hoewel sommige (para)medici, zoals huisartsen, verplicht zijn deel te nemen in een beroepspensioenfonds, bouwen de meeste zelfstandige zorgondernemers niet automatisch pensioen op.
Net als ondernemers en freelancers in andere sectoren ben jij hiervoor zelf verantwoordelijk. Regel je niets op dit gebied? Houd er dan rekening mee dat je na jouw pensionering alleen recht hebt op AOW.
Zelf pensioen opbouwen
Het is dus verstandiger om nu al zelf pensioen op te bouwen. Dit kun je doen door bijvoorbeeld te sparen voor lijfrente, een oudedagsreserve te vormen of maandelijks zelf een vast bedrag over te maken naar een spaarrekening.
Stap 9. Kies of je een praktijk aan huis wilt openen
Tegenwoordig werken nog maar weinig eerstelijnszorg ondernemers vanuit het eigen woonhuis. Dit gebeurt voornamelijk door zzp’ers of waarnemers in de zorg.
Maak afspraken met de gemeente
Wil je een praktijk aan huis starten, bijvoorbeeld als fysiotherapeut voor kinderen? Dan moet je dit meestal melden of aanvragen bij de gemeente, omdat het onder het bestemmingsplan van je woning kan vallen. Daarnaast is het belangrijk om rekening te houden met fiscale regels, zoals btw, inkomstenbelasting en mogelijke afspraken over je hypotheek of huurovereenkomst, omdat een deel van je woning zakelijk gebruikt wordt.
Stap 10. Patiëntendossiers bijhouden
Zorgverleners moeten van iedere cliënt een medisch dossier bijhouden. Hierin leg je gegevens vast over onder meer de gezondheid van patiënten en het behandeltraject. Je bent verplicht om patiëntendossiers ten minste 15 jaar te bewaren.
Let op: iedere patiënt heeft het recht zijn medisch dossier in te zien. Hij heeft alleen geen toegang tot jouw persoonlijke werkaantekeningen en gegevens die de privacy van een derde persoon kunnen schaden.
Wet verplichte ggz (Wvggz)
Sinds 2020 regelt de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) de rechten van mensen die verplichte zorg ontvangen in de ggz. De wet maakt het mogelijk om zorg ook buiten een ggz-instelling te verlenen, bijvoorbeeld thuis, zoals toezicht, begeleiding of medicatietoediening.
Belangrijk: de Wvggz geldt alleen voor zorgprofessionals die verantwoordelijk zijn voor het uitvoeren van verplichte ggz-maatregelen en niet voor alle zzp’ers in de zorg.
Rabo SmartPin voor zorgprofessionals
Met de app en een mobiele kaartlezer van Rabo SmartPin verander je jouw telefoon of tablet in een betaalautomaat. Zo kunnen je klanten veilig pinnen en is de betaling snel afgehandeld. Handig wanneer cliënten direct na een afspraak willen afrekenen.
Osteopaat Jenny Levitt-Sanders heeft sinds 2009 een eigen praktijk en is heel wat minder tijd kwijt aan administratieve taken sinds ze SmartPin gebruikt: ‘Dankzij SmartPin kan ik volledig in dialoog blijven met mijn cliënt, zonder te veel met de betaling bezig te zijn.’ Als het aan Jenny ligt, betalen al haar klanten met de pinpas. ‘Het is ideaal voor mijn administratie. Ik hoef geen betalingen te checken, want ik zie direct of de transactie geslaagd is. Bovendien werkt Rabo SmartPin snel, dus de betaling is zo afgehandeld.’
