Een bedrijf starten in de zorg, zo doe je dat
Droom je ervan om je eigen zorgbedrijf te beginnen? Veel mensen kiezen hiervoor omdat ze dan zelf bepalen wanneer en hoeveel ze werken. Wil jij ook ondernemen in de zorg? Lees dan hier waar je op moet letten en aan welke specifieke regels je moet voldoen.
Bedrijven in de zorg: een overzicht
De zorgsector is een belangrijk onderdeel van de Nederlandse economie. In totaal werkten er in 2022 zo’n 1,6 miljoen mensen in de sector volgens het CBS. De afgelopen jaren nam het aantal zelfstandigen in de zorg toe. Begin 2024 waren er 206.592 mensen met een eigen zorgbedrijf. En in het eerste kwartaal van 2024 kwamen er nog eens 181.690 mensen bij in de zorgsector.
Let op: voor het eerst sinds jaren daalde het aantal zelfstandigen in de zorg met 2% tussen november 2024 en maart 2025. In de zorgsector werken nu (2025) in totaal ruim 1,2 miljoen mensen. Deze daling komt mede doordat de Belastingdienst is gaan handhaven op de Wet DBA.
Aantal zelfstandig ondernemers in de zorg per branche
| Branche | november 2024 | maart 2025 | mutatie |
|---|---|---|---|
| Ziekenhuizen | 10.200 | 10.300 | +1% |
| VVT | 33.600 | 31.900 | -5% |
| GGZ | 23.400 | 23.400 | 0% |
| Gehandicaptenzorg | 10.800 | 10.400 | -3% |
| Overige zorg | 96.400 | 94.900 | -2% |
Bron: Handelsregister KVK (maatwerkcijfers op verzoek UWV)
Zo start je jouw zorgbedrijf in 5 stappen
Een eigen bedrijf starten in de zorg kan op verschillende manieren. Zo kun je bijvoorbeeld starten als zelfstandig verpleegkundige, fysiotherapeut, tandarts of psycholoog. Je kunt ook zorgondernemer worden, bijvoorbeeld door een wijkteam in de thuiszorg aan te sturen of een uitzendbureau te starten. Dit gebeurt meestal als franchise.
Als je een eigen bedrijf in de zorg start, komt er veel op je af. In de volgende checklist zie je welke 5 stappen je in ieder geval moet zetten.
Stap 1. Inschrijven KVK
Iedere zelfstandig ondernemer moet zich inschrijven in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel (KVK). Hiervoor maak je online een afspraak om op één van de kantoren langs te komen. Je inschrijving kost eenmalig € 85,15.
Je hoeft je niet apart aan te melden bij de Belastingdienst. De KVK geeft jouw bedrijfsgegevens na inschrijving in het Handelsregister automatisch door. Je krijgt een omzetbelastingnummer toegewezen en bent klaar om te ondernemen.
Let op: als je btw-plichtig bent, ontvang je automatisch een btw-identificatienummer van de Belastingdienst. Hiermee kun je btw-aangifte doen.
Vrijstelling btw in de zorg
Na je inschrijving is het belangrijk goed te controleren of je wel óf niet btw-plichtig bent. Veel diensten (medische handelingen) die aan mensen worden verleend in de zorg zijn namelijk vrijgesteld van btw. Lees meer op de website van de Belastingdienst.
Tip: zodra je geregistreerd bent als ondernemer, kun je ook direct een zakelijke rekening openen om je bedrijfsfinanciën goed en professioneel te regelen. Zo houd je privé en zakelijk gescheiden.
Stap 2. Contracten met zorgverleners afsluiten
Het is belangrijk om contracten met zorgverleners af te sluiten, zodat jouw patiënten hun declaraties kunnen indienen. Als zorgaanbieder heb je een aantal mogelijkheden. Je sluit zelf contracten af met verzekeringsmaatschappijen of doet dit via een bemiddelingsbureau of thuiszorgorganisatie.
Stap 3. De AGB-code aanvragen
Om zorgcontracten te kunnen afsluiten, heb je een AGB-code nodig. Deze code staat voor Algemeen Gegevensbeheer Zorgverleners (AGB). Dit is het landelijke identificatieregister in de zorg, waarin iedere zorgverlener en zorgorganisatie een unieke code heeft.
Wanneer je een eigen praktijk start, moet je zelf een AGB-code aanvragen. Werk je als zelfstandig ondernemer binnen een praktijk, dan heb je meestal een eigen persoonlijke AGB-code nodig. Deze wordt vaak gebruikt in combinatie met de AGB-code van de praktijk, bijvoorbeeld voor declaraties bij zorgverzekeraars.
Stap 4. Kwaliteitseisen toepassen
Uiteraard moet je als zzp’er in de zorg aan bepaalde kwaliteitseisen voldoen. De Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz) verplicht zorgaanbieders om goede, veilige en verantwoordezorg te leveren.
Dit betekent dat je:
De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) controleert of zorgaanbieders zich aan deze regels houden.
Let op: de overheid heeft ook een handige checklist opgesteld die je kunt gebruiken bij de start van je zorgbedrijf.
Stap 5. Controle inspectie
De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) houdt toezicht op de kwaliteit, veiligheid van de zorg en controleert nieuwe zorgaanbieders. Start je als zzp’er in de zorg, dan moet je je in veel gevallen melden als nieuwe zorgaanbieder (meldplicht).
Vul na je inschrijving bij de KVK hiervoor een digitale vragenlijst in. Met deze informatie krijgt de IGJ inzicht in jouw werkzaamheden en de inrichting van je zorgverlening.
Let op: op basis hiervan bepaalt de IGJ of en op welke manier toezicht nodig is. Dit betekent dat je niet automatisch wordt gecontroleerd, maar dat je wel moet kunnen aantonen dat je aan de kwaliteitseisen voldoet.
Tip: zorg dat je basis (zoals dossiervorming en klachtenregeling) op orde is, voordat je de melding doet.
Wat zijn de wettelijke verplichtingen als zorgondernemer?
Als zorgondernemer heb je te maken met specifieke wetten. We zetten ze voor je op een rij:
Wet toetreding zorgaanbieders (Wtza)
De Wet toetreding zorgaanbieders (Wtza) geldt sinds 1 januari 2022 en vervangt de Wet toelating zorginstellingen (Wtzi). Een belangrijk onderdeel is de meldplicht: als zorgaanbieder moet je je in veel gevallen melden. Voor de meeste zzp’ers geldt geen vergunningplicht. Meer weten over de Wtza? Bekijk dan de regels zodat je helemaal op de hoogte bent.
BIG-registratie
Voor een aantal beroepen is een BIG-registratie verplicht. BIG staat voor Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg. Wanneer je geen BIG-registratie hebt terwijl dit wel verplicht is voor jouw beroep, mag je je beroep niet uitvoeren.
Voor deze beroepen moet je je na het afronden van je opleiding inschrijven in het BIG-register:
Per functie gelden er eisen voor het behouden van de registratie in het BIG-register. Zo moet je voldoende werkervaring aantonen of scholing volgen. Een registratie is 5 jaar geldig, je krijgt vanzelf
Houd een patiëntendossier bij
Je moet als zelfstandig zorgverlener voor elke cliënt een medisch dossier bijhouden en 15 jaar bewaren. Hierin leg je gegevens vast over de gezondheid van patiënten en het behandeltraject. Patiënten hebben het recht hun dossier in te zien.
Zorg voor de juiste verzekeringen
Zorg dat je een bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering hebt die je beschermt als er iets misgaat. Die beschermt je tegen schadeclaims voor het toebrengen van schade aan personen of spullen van anderen.
Dat kan bijvoorbeeld gaan om het onkundig verrichten van diensten, het maken van een medische fout of het leveren van gebrekkige producten.
Verder is het als zzp’er belangrijk ook te denken aan je verzekeringen, denk bijvoorbeeld aan een arbeidsongeschiktheidsverzekering voor als je ziek wordt.
Belangrijke aandachtspunten
Naast een aantal verplichtingen heb je nog een aantal andere aandachtspunten als ondernemer in de zorg. We hebben de belangrijkste hieronder voor je op een rij gezet:
Tarieven vaststellen
Als ondernemer in de zorg ben je niet volledig vrij in het bepalen van je tarief. De Nederlandse Zorgautoriteit stelt jaarlijks de maximale tarieven vast van een aantal beroepen in de zorg, waaronder orthodontisten, psychiaters en tandartsen.
Zorg dat je niet te ver onder de maximale tarieven gaat zitten, dat is geen goede manier om je te onderscheiden. In de meeste gevallen betalen patiënten hun zorg namelijk niet zelf.
Algemene voorwaarden opstellen
In de algemene voorwaarden beschrijf je onder meer de regels over de aansprakelijkheid, betalingsvoorwaarden en hoe je eventuele klachten in behandeling neemt. Het document beschermt je als er een geschil komt met de klant.
Overleg met je brancheorganisatie over de standaarden in de zorgsector. Laat een juridisch adviseur ernaar kijken voor je ze gebruikt.
Administratie bijhouden
Houd je urenregistratie, rittenadministratie en facturen goed bij. Bewaar ook declaraties via een persoonsgebonden budget (pgb) en je patiëntendossiers.
Tip: maak hier een dagelijkse gewoonte van. Er zijn handige online tools die je hierbij kunnen helpen.
Acquisitie doen: voorkom schijnzelfstandigheid
Zorg voor meerdere opdrachtgevers. Dit is niet alleen goed voor je bedrijf, maar voorkomt ook dat de Belastingdienst je ziet als schijnzelfstandige. Sinds 1 januari 2025 is het toezicht weer strenger geworden. Maar in 2026 gaat de Belastingdienst - net als in 2025 - nog geen boetes geven aan bedrijven als zij zich niet aan de wet houden.
Bedrijf starten in de zorg: 4 opties
Er zijn verschillende manieren om als zelfstandige te starten in de zorgsector. We zetten 4 opties op een rij:
