Productie bouwsector stijgt in 2017 met 3,5%

Groeimotor nieuwbouwwoningen hapert

Onze verwachting is dat de bouwproductie in Nederland dit jaar groeit met bijna 4% en in 2017 met 3.5%. Na een versnelling van het groeitempo in 2015 zakt de groei de komende jaren tot een iets lager niveau. Leontien de Waal, sectorspecialist Bouw: “Het herstel in de bouwsector is nog altijd eenzijdig, met de woningnieuwbouwmarkt als de belangrijkste aanjager van groei.”

Nederlandse bouw sterke performer in Europa

Bouwbedrijven zijn tot dusver goed in staat de toegenomen vraag op te vangen, maar het wordt wel lastiger om de bemensing te regelen voor de realisatie van de orderportefeuille. Veel arbeidskrachten hebben de sector tijdens de malaise in voorgaande jaren definitief verlaten. De bouwproductie neemt toe, maar de basis voor productie- en margeherstel is nog broos, met name bij grotere bedrijven. “Veel specialistische onderaannemers en toeleveranciers stellen hun prijzen versneld naar boven bij”, zegt De Waal. Binnen Europa geldt de Nederlandse bouwsector echter als sterke performer. Sinds medio 2014 is de vertrouwensindicator in de Nederlandse bouw fors toegenomen, terwijl deze voor de eurolanden een veel matigere ontwikkeling heeft doorgemaakt en nog altijd negatief is.

Bouwproductie (% jaar op jaar)


Volume 2014Volume 2015Volume 2016(e)Volume 2017(e)
Nederland0.9%7.8%3.6%4.0%
Duitsland2.5%0.2%2.2%1.0%
UK7.5%3.2%2.1%2.9%
Ierland9.2%4.8%14.4%16.0%
Frankrijk-6.0%-1.7%2.5%3.9%
België2.4%1.5%1.0%2.0%
Spanje-1.8%2.4%4.4%4.0%
Eurozone1.6%-0.9%n.a.n.a.

Bron Euroconstruct, Juni 2016

Woningbouw: nog lang geen 60.000 nieuwe woningen per jaar

In de woningbouw verwachten we een productiegroei van 7,0% in 2016 en 6,0% in 2017. Vooral het nieuwbouwsegment is een aanjager van groei, maar de nieuwbouw van woningen wordt wel afgeremd door een daling van de afgegeven vergunningen. Die daling lijkt met name te worden veroorzaakt door gemeentes die met uitdagingen rondom grondpolitiek en capaciteit het tempo van vergunningafgifte afremmen.

Renovatie groeit in 2016 en 2017 bescheiden (1,5 - 2%), maar op de lange termijn liggen er goede kansen voor woningonderhoud en renovatie gekoppeld aan verduurzaming.

Utiliteitsbouw en infrastructuur blijven nog achter

De aanzienlijke leegstand van bestaand vastgoed (zoals kantoren en retail) zet de handrem op de utiliteitsnieuwbouw. Op goede locaties is er echter nog altijd veel interesse van (buitenlandse) investeerders om te beleggen in vastgoed, gestimuleerd door lage rentes. Gelet op de nog altijd dalende bouwkosten van ontvangen orders, lijkt er nog weinig ruimte voor margeherstel. Dit ondanks de substantiële stijging van de orderportefeuille in de afgelopen periode.

In de infrasector is sprake van een gemengd beeld waarbij de centrale overheid haar investeringen in 2016 vertraagt, om ze in 2017 weer te laten toenemen. Gemeentes absorberen momenteel nog de eerdere bezuinigingen en door de rem op de vergunningsafgifte voor woningen komt ook de wijkinfrastructuur langzaam op gang. Veel zal daarom afhangen van de investeringsimpuls van private partijen, zoals energie-, telecom- en vervoersbedrijven.

De Publiek-Private Samenwerking (PPS) blijft een populaire manier om projecten in de markt te zetten, maar Nederlandse bouwers weten gemiddeld gezien nog onvoldoende te profiteren van deze contractvorm. Hiervoor zijn excellente risicomanagementvaardigheden vereist en die zijn niet altijd voldoende voorhanden bij de bouwbedrijven die participeren in dat soort geïntegreerde contracten. Volgens De Waal is er wel veel leergeld betaald de afgelopen periode.

Huis op orde en concurrentie van buitenaf

Gemiddeld hebben de vijftien grootste bouwers in Nederland het afgelopen decennium flink moeten inleveren op hun liquiditeitspositie. Door strakker werkkapitaalbeheer en reductie van de schuldpositie wordt er gewerkt aan versterking. Wat in algemene zin opvalt is de verhoogde aandacht voor beheersmaatregelen in relatie tot de financiële discipline. Wel is het laten doordringen van werkkapitaalbewustzijn tot op de werkvloer nog een uitdaging.

Om zich te onttrekken aan de malaise in de Nederlandse thuismarkt hebben die grootste bouwers routes naar diversificatie en internationalisatie onderzocht. Maar het lijkt erop dat die twee maatregelen niet direct tot hogere marges leiden. De sleutel naar margeverbetering ligt meer in verbreding en specialisatie binnen de eigen (sub)sector, in combinatie met een excellent risicomanagementproces.

Ondertussen wachten ‘branchevreemde’ concurrenten niet tot de bouw zijn huis weer volledig op orde heeft. Technologische ontwikkelingen zoals 3D-printing, BIM en smart analytics zijn game changers voor de sector. De Waal: “Toeleveranciers en bouwpartners zijn met behulp van nieuwe technologie steeds beter in staat om (delen van) het bouwproces zónder de traditionele hoofdaannemer uit te voeren.”

Verwachtingen Bouwproductie (% jaar op jaar)


20152016(e)2017(e)
Woningbouw23.07.06.0
Nieuwbouw26.011.08.0
Renovatie20.01.52.0
Utiliteitsbouw2.53.53.0
Nieuwbouw1.53.53.0
Renovatie4.03.03.0
Infrabouw3.03.03.0
Nieuwbouw & reparatie3.03.53.5
Onderhoud2.52.02.0
Externe onderaanneming7.03.03.5
Onderhoud gebouwen4.01.52.0
Totaal8.04.03.5

Bron: Rabobank, 2016

Contact

Wilt u meer informatie over de laatste stand van zaken in de bouwsector? Neem dan contact op met (een van) onze sectorspecialisten.

Contact

Rabobank