Inventief hergebruik bij project in Zeeland

Een vraag naar andere ruimte voor een instelling voor kinder- en jeugdpsychiatrie, en een mooi gebouw dat door de aanleg van een nieuwe zeesluis moet verdwijnen. In Zeeland komen deze twee gevallen prachtig samen in een project van ggz-instelling Emergis en Rijkswaterstaat. Directeur vastgoed van Emergis, Dorine Peters-Van Dommelen licht toe.

Nieuwbouw

"De geestelijke gezondheidszorg in Nederland verandert. Tegenwoordig willen we dat kinderen zo veel mogelijk thuisblijven en begeleiding op afstand krijgen. Het aantal bedden in instellingen wordt afgebouwd. Wij gaan terug van 42 naar 24-28 bedden", zegt Peters. Op het terrein van Emergis in Kloetinge leidde dat tot een ongewenste situatie met vijf gebouwen voor kinder- en jeugdpsychiatrie die ver uit elkaar staan. "Dat is niet handig, bijvoorbeeld met nachtdiensten. Daarom hebben we besloten twee gebouwen te sluiten, twee te handhaven en een gebouw te vernieuwen. Daarin gaan de kinderen overnachten." Peters kiest daarbij vanuit overtuiging voor een duurzame aanpak: "Als je iets nieuws bouwt, moet je daarbij ook iets voor het klimaat doen, vind ik. We hebben al eerder een nieuwe energieneutrale school op het terrein gebouwd en dat is gewoon een heel goed en prettig gebouw. We willen die duurzaamheidslijn graag voortzetten."

Verkeerde plek

En dan was daar het districtskantoor van Rijkswaterstaat in Terneuzen. Door de aanleg van een nieuwe zeesluis zou het onbereikbaar worden over land. Het pand was bij de bouw in 2000 al een van de duurzaamste van Nederland, met een sedemdak, een waterfiltersysteem, veel hergebruikte materialen en een volledige demontabele constructie. Een mooi gebouw, maar nu op de verkeerde plek. Via Taco Tuinhof, architect bij Rothuizen Architecten die door Emergis in de arm is genomen voor de nieuwbouw, hoorde Peters over dit geval. Zijn idee om dit gebouw een-op een her te gebruiken was een unieke kans om de circulaire economie in de praktijk te brengen.

Materiaal leidend

De herbruikbare delen van het gebouw in Terneuzen worden nu gebruikt bij de ver- en nieuwbouw van de kinder- en jeugdkliniek van Emergis.

Peters: "Die materialen zijn leidend in de ontwerpopdracht die we gegeven hebben. Er moet echt ontworpen worden met de materialen die vrijkomen. Ik vergelijk het altijd met de koelkast opendoen en koken met de ingrediënten die je hebt." Dat levert veel hergebruik op. "Er is al voor 80% van de materialen een herbestemming gevonden, waarvan wij 40% in onze kinder- en jeugdkliniek gaan gebruiken, zoals de kozijnen, de ramen, hout. In het oorspronkelijke gebouw werd bijvoorbeeld al gebruikgemaakt van gerecyclede meerpalen. Die zijn nu dus toe aan hun derde toepassing."

Prettig gebouw

Dit bijzondere project kent ook een bijzondere aanbestedingsprocedure. "Normaal besteed je zoiets aan aan één hoofdaannemer, maar nu houden we het zelf in de hand. Zo hebben we meer grip op het bouwproces en de kwaliteit van het gebouw. We willen bijvoorbeeld de gevel ontwikkelen met vrijgekomen materialen en vullen met een biobased materiaal, zoals cellulose, hennepbeton en stro, dat kan niet iedere bouwer. We gaan voor een energiezuinig en prettig gebouw met een kleine CO₂-voetafdruk en hopen te bewijzen dat dit ook tegen een regulier bouwbudget kan."

De nieuwe kinder- en jeugdkliniek wordt begin 2019 opgeleverd.

Contact

Rabobank