Innovatiesubsidies voor ondernemers
Werk je aan een nieuw product, proces of technologie? Dan kun je misschien gebruikmaken van een innovatiesubsidie om een deel van je onderzoeks- of ontwikkelkosten te financieren. Welke subsidie past, hangt onder andere af van je project, je sector en de fase waarin je innovatie zit. Er zijn regelingen voor onderzoek, ontwikkeling, testen, demonstreren en opschalen. Denk bijvoorbeeld aan innovatie op het gebied van digitalisering, energiebesparing, CO₂-vermindering in de industrie of circulariteit. Op deze pagina zetten we een aantal subsidieregelingen per innovatiefase voor je op een rij.
Wat is een innovatiesubsidie?
Een innovatiesubsidie is een financiële tegemoetkoming van de overheid of de Europese Unie voor bedrijven die bijdragen aan innovatie. Denk aan onderzoek, ontwikkeling, testen, demonstreren of opschalen van een nieuw product, proces, dienst of technologie.
Met een innovatiesubsidie kun je een deel van de onderzoeks- of ontwikkelkosten financieren. Dat kan helpen om je innovatie verder te ontwikkelen en financiële risico’s te spreiden. Of je subsidie krijgt, hangt af van de voorwaarden van de regeling. Veel regelingen richten zich specifiek op technologische vernieuwing, digitalisering, energiebesparing, CO₂-vermindering of circulaire economie.
In welke innovatiefase zit jouw project?
Welke subsidie het beste past, hangt vaak af van de fase waarin jouw innovatie zich bevindt. Daarom werken veel Nederlandse en Europese subsidieregelingen met zogenaamde Technology Readiness Levels (TRL). Dit model bestaat uit 9 niveaus en laat zien hoe ver een innovatie ontwikkeld is: van eerste idee tot marktintroductie.
Fase 1: Verkennen, TRL 1 tot en met 3
In deze fase onderzoek je of een idee technisch haalbaar is.
TRL 1: Fundamenteel
Je onderzoekt een nieuw technisch principe of wetenschappelijk inzicht.
Voorbeeld: onderzoekers ontdekken dat vezels uit reststromen van landbouwgewassen mogelijk sterke en waterbestendige verpakkingsmaterialen kunnen opleveren.
TRL 2: Toegepast onderzoek
Je werkt het principe uit tot een technisch concept en onderzoekt mogelijke toepassingen.
Voorbeeld: een ondernemer ontwikkelt een concept voor voedselverpakkingen op basis van deze vezels en onderzoekt welke eigenschappen nodig zijn om plastic te vervangen.
TRL 3: Proof of Concept
Je test de eerste technische aannames
Voorbeeld: in het laboratorium worden proefmonsters gemaakt en getest op sterkte, vochtbestendigheid en houdbaarheid.
Fase 2: Ontwikkelen, TRL 4 tot en met 6
In deze fase werk je je idee uit tot een prototype. Daarna test je dit prototype in een omgeving die lijkt op de praktijk.
TRL 4: Eerste prototype
Je maakt en test een eerste prototype.
Voorbeeld: de ondernemer produceert een eerste werkende serie verpakkingen met een prototype-productieproces.
TRL 5: Validatie
Je test het prototype in een relevante omgeving.
Voorbeeld: een voedingsmiddelenbedrijf test de verpakkingen op een proefproductielijn om te beoordelen of ze goed functioneren tijdens verwerking en transport.
TRL 6: Pilotfase
Je toont aan dat alle onderdelen samen werken in een praktijknabije omgeving.
Voorbeeld: meerdere klanten gebruiken de verpakkingen gedurende enkele maanden in een pilot en leveren feedback op prestaties en gebruiksgemak.
Fase 3: Demonstreren, TRL 7 en 8
In deze fase test je de innovatie in een operationele omgeving. Dat is een omgeving waarin de innovatie ook echt gebruikt kan worden.
TRL 7: Demonstratie in operationele omgeving
Je test de innovatie onder daadwerkelijke praktijkomstandigheden.
Voorbeeld: een supermarktketen gebruikt de verpakkingen in één of meerdere winkels voor een volledig productassortiment.
TRL 8: Gereed voor marktintroductie
De technologie voldoet aan alle technische, wettelijke en kwaliteitseisen.
Voorbeeld: de verpakkingen hebben alle benodigde certificeringen behaald, het productieproces is ingericht en de eerste commerciële bestellingen kunnen worden geleverd.
Fase 4: Opschalen en vermarkten, TRL 9
TRL 9: Commerciële toepassing
De innovatie wordt succesvol toegepast in de markt.
Voorbeeld: de verpakkingen worden op grote schaal geproduceerd en gebruikt door meerdere voedingsmiddelenproducenten als vervanger van plastic verpakkingen.
Welke innovatiesubsidies zijn er?
Hieronder zetten we een aantal Nederlandse innovatiesubsidies per fase voor je op een rij.
WBSO: fiscaal voordeel voor onderzoek en ontwikkeling
Werk je aan een technisch nieuwe oplossing en voer je zelf onderzoek of ontwikkelingswerk uit? Dan kan de WBSO mogelijk interessant zijn. WBSO staat voor Wet Bevordering Speur- en Ontwikkelingswerk. Met deze fiscale regeling kun je belastingvoordeel krijgen voor onderzoek en ontwikkeling. Bijvoorbeeld als je werkt aan nieuwe producten, processen, software of technisch-wetenschappelijk onderzoek.
Waarvoor is de WBSO bedoeld?
De WBSO is bedoeld om de kosten voor onderzoek en ontwikkeling te verlagen. Het is een fiscale regeling waarmee je belastingvoordeel kunt krijgen voor speur- en ontwikkelingswerk. Daardoor kunnen je loonkosten en andere ontwikkelkosten van innovatieprojecten lager worden.
Waarvoor kun je WBSO gebruiken?
Je kunt WBSO bijvoorbeeld gebruiken voor:
Hoe werkt het voordeel?
De WBSO vergoedt niet rechtstreeks kosten. Een deel van je loonkosten en andere ontwikkelkosten kan worden verrekend via de loonheffing of inkomstenbelasting. Voor starters en zelfstandig ondernemers kan extra fiscale aftrek gelden.
MIT: subsidie voor innovatieve mkb-projecten
Wil je onderzoeken of jouw innovatie technisch en economisch haalbaar is? Of wil je samen met andere mkb-bedrijven een innovatie ontwikkelen? Dan kan MIT een mogelijk passen. MIT staat voor Mkb-innovatiestimulering Topsectoren. De regeling is bedoeld voor innovatieve mkb-projecten en sluit vooral aan bij projecten in TRL 3 tot en met 6.
Waarvoor is de MIT bedoeld?
De MIT is bedoeld om Iinnovatie in het mkb stimuleren. Mkb-bedrijven kunnen in aanmerking komen voor MIT-subsidie als zij actief zijn in één of meer topsectoren, zoals High Tech en ICT, Logistiek, Agri & Food, Chemie, Creatieve Industrie, Energy en Biobased, Life Sciences & Health, Tuinbouw & Uitgangsmaterialen en Water & Maritiem.
Welke MIT-instrumenten zijn er?
Binnen de MIT zijn er 3 instrumenten. Daarmee bedoelen we: 3 manieren waarop je subsidie kunt aanvragen binnen deze regeling.
Hoe hoog is de MIT-subsidie?
De hoogte van de subsidie hangt af van het instrument en de regio. Bij MIT R&D-samenwerkingsprojecten bedraagt de subsidie doorgaans 35% van de kosten die voor de subsidie in aanmerking komen.
STUDI: subsidie voor studies in de duurzame industrie
Wil je onderzoeken of een innovatief project in de industrie haalbaar is? Dan kan STUDI mogelijk passen. STUDI ondersteunt bedrijven bij haalbaarheidsstudies, milieustudies en andere voorbereidende studies. Deze studies moeten gericht zijn op innovatieve projecten die de CO₂-uitstoot in industriële processen aanzienlijk kunnen verminderen en een basis vormen voor pilot- of demonstratieprojecten. De regeling is vooral relevant voor projecten in TRL 5 tot en met 7.
Waarvoor is STUDI bedoeld?
STUDI is bedoeld om het testen of demonstreren van innovaties in de industrie te stimuleren. Het kan gaan om een nieuwe innovatie of om technologie die al verder is ontwikkeld. Met een haalbaarheidsstudie, milieustudie of andere voorbereidende studie onderzoek je wat nodig is voor een pilot- of demonstratieproject.
Waarvoor kun je STUDI gebruiken?
Je kunt STUDI bijvoorbeeld gebruiken voor:
Hoe hoog is de STUDI-subsidie?
Voor haalbaarheids- en milieustudies kan de subsidie oplopen tot €4 miljoen per studie. De voorwaarden kunnen per openstelling verschillen.
EKOO: subsidie voor energie-, klimaat- en circulaire innovaties
Werk je samen met andere organisaties aan innovatieve oplossingen voor energie, klimaat of circulariteit? Dan kan EKOO mogelijk een geschikte regeling zijn. EKOO staat voor Energie & Klimaat Onderzoek en Ontwikkeling. De regeling ondersteunt samenwerkingsprojecten die gericht zijn op nieuwe energie- en klimaatoplossingen of circulaire innovaties. klimaatneutrale, duurzame en circulaire innovaties. EKOO is vooral relevant voor projecten in TRL 4 tot en met 6, de fase waarin je een innovatie verder ontwikkelt en test in een omgeving die lijkt op de praktijk.
Waarvoor is EKOO bedoeld?
EKOO is bedoeld om nieuwe energie- en klimaatoplossingen versneld ontwikkelen.
Waarvoor kun je EKOO gebruiken?
Je kunt EKOO bijvoorbeeld gebruiken voor:
Hoe hoog is de EKOO-subsidie?
De hoogte van de subsidie hangt af van de regeling en de omvang van het project. Binnen EKOO Industrie bedraagt de maximale subsidie momenteel € 750.000 per project.
DEI+: subsidie voor pilot en demonstratieprojecten
Heb je een bewezen prototype? En wil je laten zien dat de technologie ook werkt in een operationele omgeving? Dan kan DEI+ een passende regeling zijn. DEI+ staat voor Demonstratie Energie- en Klimaatinnovatie. De regeling ondersteunt pilot- en demonstratieprojecten die gericht zijn op CO₂-vermindering, energiebesparing en circulariteit. DEI+ is vooral relevant voor projecten in TRL 6 tot en met 8, de fase waarin je een innovatie onder praktijkomstandigheden test of demonstreert.
Waarvoor is DEI+ bedoeld?
DEI+ is bedoeld om innovaties sneller naar de praktijk brengen. Bij een pilotproject test je de innovatie in een omgeving die lijkt op de praktijk. Zo onderzoek je of de innovatie werkt onder reële omstandigheden. Bij een demonstratieproject gaat het om een investeringssubsidie voor materiële activa, zoals machines of installaties.
Waarvoor kun je DEI+ gebruiken?
Je kunt DEI+ bijvoorbeeld gebruiken voor projecten op het gebied van:
Hoe hoog van de DEI+ subsidie?
De hoogte van de subsidie hangt af van het type project. Voor demonstratieprojecten geldt momenteel een maximum van €30 miljoen.
Subsidie en bankfinanciering combineren
Een subsidie dekt meestal niet alle kosten van een innovatieproject. Het resterende deel kun je bijvoorbeeld betalen met eigen geld, een zakelijke lening of lease. Bij sommige subsidies moet je vooraf aantonen dat je voldoende geld hebt om het project en soms ook de volgende fase uit te voeren. Benieuwd wat je zakelijk kunt lenen en wat dat ongeveer kost?
Europese innovatiesubsidies voor ondernemers
Naast Nederlandse subsidies zijn er ook Europese subsidies voor innovatieve ondernemers. Deze regelingen kunnen interessant zijn voor bedrijven die internationaal willen samenwerken of willen groeien buiten Nederland. Europese subsidies kennen vaak hogere subsidiebedragen dan nationale regelingen, maar stellen vaak ook hogere eisen aan innovatie, impact, internationale samenwerking en projectmanagement.
Horizon Europe
Horizon Europe is het Europese programma voor onderzoek en innovatie in de periode 2021 tot en met 2027. Het programma ondersteunt zowel fundamenteel onderzoek als marktgerichte innovatie en richt zich onder andere op thema’s zoals klimaat, energie, digitalisering, gezondheid en circulariteit.
European Innovation Council
Voor baanbrekende innovaties kan de European Innovation Council (EIC) interessant zijn. De EIC ondersteunt innovaties in verschillende fases:
Eurostars
Eurostars kan interessant zijn voor innovatieve mkb-bedrijven die internationaal samenwerken aan onderzoek- en ontwikkelingsprojecten. De regeling stimuleert innovatieprojecten tussen bedrijven uit verschillende landen in Europa.
Wil je meer weten over Europese innovatiesubsidies? Bespreek dit dan met je accountmanager bij Rabobank. Die kan je in contact brengen met de subsidiedesk van Rabobank.
Aan de slag met innovatie
Soms heb je als ondernemer met een innovatief idee geld nodig om je bedrijf te laten groeien. Voor ondernemers met een vernieuwend idee die nog geen bewezen omzet of betalende klanten hebben, biedt de Rabo Innovatielening financiering voor de verdere ontwikkeling en marktintroductie van hun innovatie. Zo krijgen startups en scale-ups de ruimte om hun technologie te valideren, op te schalen en hun groei te versnellen. Wij denken graag met je mee.
