Prinsjesdag

Na een koopkrachtstijging van 0,6% in 2026 blijft de koopkracht in 2027 naar verwachting vrijwel gelijk. Huishoudens gaan er in doorsnee 0,1% op achteruit. De lonen stijgen naar verwachting wel harder dan de prijzen, maar hogere belastingen en hogere zorgpremies drukken de koopkracht.

Niet iedereen merkt dat op dezelfde manier. Gepensioneerden en huishoudens met een lager inkomen zien hun koopkracht naar verwachting het sterkst toenemen. Werkenden met een midden- of hoger inkomen profiteren minder en kunnen er zelfs licht op achteruitgaan. Zij krijgen relatief vaker te maken met maatregelen zoals de beperkte inflatiecorrectie in de inkomstenbelasting en het bevriezen van de grens van het hoogste belastingtarief.

Hoe jouw financiële situatie er in 2027 precies uitziet, hangt af van veel meer dan alleen de gemiddelde koopkrachtcijfers. Die geven een beeld op basis van een standaard huishouden en een gemiddeld boodschappenmandje. Maar jouw uitgaven kunnen daar flink van afwijken. Een gezin met hoge energiekosten merkt bijvoorbeeld andere prijsveranderingen dan iemand die zijn woning goed heeft geïsoleerd. Ook persoonlijke gebeurtenissen zoals een nieuwe baan, een verhuizing of gezinsuitbreiding spelen een grote rol. Koopkrachtcijfers geven daarom vooral een algemene richting, maar zeggen weinig over hoe jij maandelijks uitkomt met je geld. Daarom is het belangrijk om goed zicht te houden op je eigen inkomsten en uitgaven.

Er zijn meerdere factoren die invloed hebben op de koopkracht. Naast de verwachte loonstijging in 2027, zitten er in de belastingplannen verschillende plussen en minnen die meewegen. Die kunnen ervoor zorgen dat je meer of juist minder overhoudt.

Inkomen

± Heffingskortingen veranderen

De overheid past in 2027 verschillende heffingskortingen aan. Dit zijn kortingen op de inkomstenbelasting, waardoor mensen netto meer of minder overhouden. Een aantal bedragen stijgt minder hard dan de inflatie. De belangrijkste wijzigingen zijn:

Doordat verschillende belastingbedragen in 2027 niet volledig met de inflatie meestijgen, kan het uiteindelijke effect per inkomen en huishouden verschillen.

- Tarieven eerste en tweede belastingschijf stijgen

De tarieven in de eerste en tweede schijf van de inkomstenbelasting stijgen in 2027 met respectievelijk 0,48 en 0,60 procentpunt ten opzichte van 2026. Dit is wel iets minder dan eerder aangekondigd.

- Grens hoogste belastingtarief blijft gelijk

De inkomensgrens waarboven het hoogste belastingtarief van 49,5% geldt, blijft in 2027 gelijk aan die van 2026. Normaal zou deze grens worden verhoogd. Hierdoor kan een groter deel van het inkomen tegen het hoogste tarief worden belast.

+ Maximale onbelaste reiskostenvergoeding blijft € 0,25 per kilometer

De maximale onbelaste reiskostenvergoeding is met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2026 verhoogd van € 0,23 naar € 0,25 per kilometer en blijft ook in 2027 gelden. De vergoeding kan worden gebruikt voor zakelijke kilometers en woon-werkverkeer met eigen vervoer. Een werkgever is niet verplicht om het maximale bedrag te vergoeden. Hoeveel je daadwerkelijk ontvangt hangt af van de afspraken met je werkgever of je cao.

- Belastingvrije personeelskorting verdwijnt

Werkgevers kunnen werknemers nu belastingvrije korting geven op producten of diensten van het eigen bedrijf. De aparte vrijstelling voor deze personeelskorting vervalt per 1 januari 2027. Werkgevers kunnen daarna nog wel belastingvrije korting geven via de vrije ruimte van de werkkostenregeling.

Auto en vervoer

+ Accijnskorting op benzine en diesel verlengd

Het kabinet wil de tijdelijke accijnskorting op benzine én diesel in 2027 voortzetten. Daardoor komt de benzineaccijns (exclusief btw) uit op ongeveer 85 cent per liter en de dieselaccijns op 55 cent per liter. In 2028 wordt de korting afgebouwd en in 2029 vervalt deze volgens het huidige voorstel helemaal. Voor LPG wordt de tijdelijke accijnskorting niet opnieuw verlengd in 2027.

= Wegenbelasting elektrische auto’s blijft gelijk

Volledig elektrische personenauto’s houden in 2027 een korting van 30% op de motorrijtuigenbelasting. Die korting is daarmee even hoog als in 2026. Vanaf 2029 wordt de korting verder afgebouwd.

- Bijtelling elektrische auto’s in 2027 omhoog

Vanaf 1 januari 2028 vervalt het fiscale voordeel voor elektrische leaseauto’s. In 2026 geldt nog 18% bijtelling over de eerste € 30.000 van de cataloguswaarde, daarboven 22%. In 2027 gaat de bijtelling over de eerste € 30.000 omhoog naar 20%, daarboven 22%. Vanaf 2028 betaal je 22% over het volledige bedrag. Zakelijke rijders betalen dan meer bijtelling per maand. Wie in 2026 nog een elektrische auto op kenteken zet, profiteert tot vijf jaar van het lagere tarief.

- Youngtimerregeling wordt geleidelijker versoberd

Het kabinet stelt voor om de leeftijdsgrens voor de youngtimerregeling in 2027 te verhogen naar 17 jaar en in 2028 naar 20 jaar. Voor een youngtimer wordt de bijtelling berekend over 35% van de waarde in het economische verkeer, in plaats van op basis van de oorspronkelijke cataloguswaarde.

Energie

± Energiebelasting gas en elektriciteit onveranderd

De energiebelastingen op gas en elektriciteit is in 2027 vrijwel gelijk aan die van 2026. Ook de vaste belastingvermindering op de energierekening verandert nauwelijks. Huishoudens gaan naar verwachting wel meer betalen voor het transport van gas en elektriciteit.

+ Belastingkorting op de energierekening blijft bestaan

Huishoudens ontvangen ook in 2027 een vaste vermindering van energiebelasting via de energierekening. De hoogte van deze korting wordt jaarlijks vastgesteld en is met € 519,58 (excl. btw) nagenoeg gelijk aan het bedrag in 2026.

- Salderingsregeling stopt

Vanaf 1 januari 2027 stopt de salderingsregeling. Je kunt de stroom die je teruglevert dan niet meer wegstrepen tegen de stroom die je afneemt. Je krijgt nog wel een vergoeding van je energieleverancier voor de stroom die je teruglevert. Tot 2030 moet deze minimaal 50% van het kale leveringstarief bedragen.

Overig

+ Vliegtuigbelasting lange vluchten stijgt minder dan eerder gepland

Vanaf 2027 gelden drie tarieven voor de vliegbelasting. Het kabinet stelt voor het eerder geplande tarief voor vluchten langer dan 5.500 kilometer te verlagen van ongeveer € 75 naar € 59 per passagier.

- Water wordt duurder

Vanaf 1 januari 2027 gaat de belasting op leidingwater met € 0,10 per 1.000 liter omhoog. Inclusief de jaarlijkse indexatie komt het tarief in 2027 uit op € 0,551 per m3.

± Kinderopvangtoeslag stijgt minder hard dan gepland

Het kabinet blijft inzetten op een hogere vergoeding van kinderopvangkosten. Ook in 2027 valt de toeslag voor veel ouders hoger uit dan in 2026. De verhoging is wel kleiner dan eerder in het coalitieakkoord was voorzien. Hoeveel toeslag je krijgt, hangt onder meer af van je inkomen en de soort opvang.

- Kindgebonden budget sneller afgebouwd voor hogere inkomens

Vanaf 2027 wordt het kindgebonden budget voor huishoudens met een inkomen vanaf circa € 60.000 sneller afgebouwd. Daardoor krijgen ze minder kindgebonden budget of verliezen ze eerder het recht daarop. De maatregel geldt voor zowel alleenstaande ouders als voor ouders met een partner.

- Meer zuivel- en sojadranken vallen onder de verbruiksbelasting

Vanaf 2027 vallen meer zuivel- en sojadranken onder de verbruiksbelasting van alcoholvrije dranken. Het gaat bijvoorbeeld om gezoete of gearomatiseerde dranken, zoals chocolade- en frambozenmelk en bepaalde sojadranken. Gewone melk en karnemelk blijven buiten deze belasting.

- Alcohol wordt duurder door jaarlijkse indexatie accijns

Vanaf 2027 gaat de alcoholaccijns jaarlijks mee met de inflatie. Daardoor kan de belasting op bier, wijn en sterke drank ieder jaar stijgen.

In 2027 past het kabinet de jaarlijkse inflatiecorrectie op belastingbedragen opnieuw beperkt toe. Normaal stijgen de grenzen van de belastingschijven en heffingskortingen mee met de inflatie, zodat je niet meer belasting betaalt als alles duurder wordt. Door de zogeheten vrijheidsbijdrage groeien de schijfgrenzen in 2027 en 2028 minder hard mee dan de inflatie. Hierdoor betalen belastingplichtigen eerder een hoger tarief over een groter deel van hun inkomen.

Jonger dan de AOW-leeftijd

Schijf 1: een tarief van 36,23% voor het inkomen tot en met € 39.247

Schijf 2: een tarief van 38,16% voor het inkomen tot en met € 78.426

Schijf 3: een tarief van 49,50% voor het inkomen boven € 78.426

AOW-gerechtigden

Schijf 1 (geboren vanaf 1946): een tarief van 18,33% voor het inkomen tot en met € 39.247

Schijf 1 (geboren voor 1946): een tarief van 18,33% voor het inkomen tot en met € 41.637

Schijf 2: een tarief van 38,16% voor het inkomen tot en met € 78.426

Schijf 3: een tarief van 49,50% voor het inkomen boven € 78.426

Hogere startersvrijstelling

Ben je 18 jaar of ouder, maar nog geen 35 jaar? Dan betaal je onder voorwaarden geen overdrachtsbelasting als je een huis koopt. Dit heet de startersvrijstelling.

In 2027 stijgt de maximale woningwaarde voor deze vrijstelling van € 555.000 naar € 615.000. De woningwaardegrens wordt jaarlijks geïndexeerd; dit is geen nieuw voorstel uit het Belastingpakket 2027. Je kunt de vrijstelling maar één keer gebruiken. Ook moet je zelf voor langere tijd in de woning gaan wonen. Je hoeft hiervoor niet je eerste huis te kopen.

Een tweede woning kopen

Koop je een woning waarin je niet zelf gaat wonen? Bijvoorbeeld een vakantiewoning of een woning die je wilt verhuren? In het Belastingpakket 2027 stelt het kabinet voor om de overdrachtsbelasting voor zulke woningen te verlagen van 8% naar 7%.

Meer nieuwe en betaalbare huizen

Het kabinet wil meer huizen laten bouwen. In de begrotingsplannen is hiervoor tot en met 2035 € 7 miljard beschikbaar. Het gaat om een meerjarige inzet: niet al dit geld is nieuw of alleen voor 2027 bedoeld. Het geld is onder andere bestemd voor grote nieuwbouwlocaties en voor projecten die anders moeilijk van de grond komen.

Er is extra aandacht voor betaalbare koopwoningen, sociale huur, middenhuur en woningen voor starters, studenten en ouderen. Ook wil het kabinet bestaande gebouwen en woningen beter gebruiken. Bijvoorbeeld door woningen te delen of te splitsen. Bij het splitsen van een woning wordt één huis verdeeld in meerdere woningen.

Heb je een nieuwbouwwoning op het oog? Het kopen van een nieuwbouwhuis werkt anders dan het kopen van een bestaand huis.

Minder belastingvoordeel bij een kleine hypotheek

Heb je geen hypotheek meer of nog maar een kleine hypotheek? Dan kun je recht hebben op een extra aftrekpost. Deze regeling heet de Wet Hillen.

De snellere afbouw van deze aftrek is al eerder besloten en is sinds 2026 van kracht. In 2027 kun je nog 67,07% aftrekken van het verschil tussen het eigenwoningforfait en je aftrekbare kosten. Dit percentage volgt uit het bestaande afbouwpad en is dus geen nieuwe maatregel van deze Prinsjesdag. Hierdoor kunnen sommige huiseigenaren meer belasting gaan betalen.

Je huis verduurzamen

Salderingsregeling stopt

Heb je zonnepanelen? Vanaf 1 januari 2027 stopt de salderingsregeling. Dit is al eerder besloten en is geen nieuw voorstel uit het Belastingpakket 2027. Je kunt de stroom die je teruglevert dan niet meer wegstrepen tegen de stroom die je afneemt.

Je krijgt nog wel een vergoeding van je energieleverancier voor de stroom die je teruglevert. Tot 2030 moet deze vergoeding minimaal 50% van het kale leveringstarief bedragen. Daardoor wordt het belangrijker om zoveel mogelijk van je opgewekte stroom direct zelf te gebruiken, bijvoorbeeld door overdag de wasmachine of vaatwasser aan te zetten.

Subsidies voor verduurzaming veranderen

Ook in 2027 wil het kabinet subsidie beschikbaar houden voor het verduurzamen van woningen. In de begroting is voor de ISDE ongeveer € 499 miljoen opgenomen. Het beschikbare budget en de definitieve voorwaarden kunnen tijdens de begrotingsbehandeling nog veranderen.

De voorwaarden en bedragen zijn nog niet allemaal definitief. Zo kan de subsidie voor warmtepompen en sommige soorten isolatieglas lager worden. Daarnaast stelt het kabinet voor om € 25 miljoen extra beschikbaar te stellen voor de verduurzaming van VvE’s.

Heb je een hypotheek bij Rabobank en wil je weten hoe je jouw huis energiezuiniger kunt maken?

Kosten voor energie veranderen

Volgens de begrotingsplannen blijven de energiebelastingen op gas en elektriciteit in 2027 vrijwel gelijk aan die van 2026. Ook de vaste belastingvermindering op de energierekening verandert nauwelijks. Huishoudens gaan naar verwachting wel meer betalen voor het transport van gas en elektriciteit. Die transportkosten zijn geen directe Prinsjesdagmaatregel: ze worden apart vastgesteld.

Wat dit voor jouw energierekening betekent, hangt af van je energieverbruik, je woning en of je zonnepanelen hebt.

Het kabinet heeft bekend gemaakt dat de zorgpremie in 2027 omhoog gaat. Dit komt vooral door stijgende zorgkosten. Uiterlijk 12 november maken de zorgverzekeraars de definitieve zorgpremies bekend.

In 2027 stijgt het verplicht eigen risico met € 15. Het verplicht eigen risico wordt dan € 400. Dit betekent dat je de eerste € 400 aan zorgkosten zelf betaalt.

Zorgtoeslag is een bijdrage van de overheid om de basisverzekering voor iedereen betaalbaar te houden. De overheid heeft besloten dat de zorgtoeslag in 2027 stijgt. Of je recht hebt op zorgtoeslag, hangt af van je inkomen en vermogen. Op de site van de belastingdienst kun je bekijken of je recht hebt op zorgtoeslag en hoeveel je kunt ontvangen.

Over vermogen tot € 60.098 per persoon betaal je in 2027 geen box 3-belasting. Voor fiscale partners geldt het dubbele bedrag, dus € 120.196. Dit wordt het heffingsvrije vermogen genoemd.

De manier waarop belasting op vermogen in box 3 wordt berekend, blijft in 2027 hetzelfde.

Hoe vermogen in 2028 en daarna zal worden belast, is nog onduidelijk. Het kabinet werkt aan een nieuw voorstel voor box 3, dat naar verwachting bij de Voorjaarsnota van 2027 wordt gepresenteerd. Daarna moet blijken of er voldoende steun in het parlement is en of het haalbaar is om een nieuw stelsel per 1 januari 2028 in te voeren. Verschillende scenario's blijven mogelijk.

Het kabinet stelt voor om de overdrachtsbelasting voor woningen waarin de koper niet zelf gaat wonen per 1 januari 2027 te verlagen van 8% naar 7%. Koop je bijvoorbeeld een vakantiehuisje of een woning voor de verhuur, dan betaal je daardoor minder belasting bij aankoop.

Daarnaast wil het kabinet € 500 miljoen beschikbaar stellen voor een subsidie voor middenhuurwoningen. Dit maakt het voor investeerders aantrekkelijker om in deze woningen te investeren.

Als het aan het kabinet ligt, wordt het voor medewerkers van een erkende start-up of scale-up aantrekkelijker om via aandelenopties deel te nemen in het bedrijf. Belasting betalen zij pas bij verkoop van de aandelen die ze met de opties hebben verkregen.

Nederlandse beleggers die via een buitenlandse beleggingsinstelling in Nederlandse aandelen beleggen (ook wel ‘u-bochtbeleggers’ genoemd), betalen in de praktijk soms meer belasting over dividend dan beleggers die via een Nederlandse instelling beleggen. Dat is in strijd met Europese regels, heeft de Hoge Raad bepaald. Om dit recht te trekken, komt er een regeling waarmee deze beleggers dividendbelasting kunnen terugvragen.

Hoewel dit geen nieuw voorstel is, verandert er per 1 januari 2027 wel veel voor groene beleggingen. Van het belastingvoordeel voor vermogen met een speciale groenverklaring van de overheid blijft dan weinig over: een vrijstelling van € 200 (en € 400 voor fiscale partners), met een heffingskorting van 0,1%. Per 2028 vervalt de vrijstelling in principe helemaal.

Het kabinet ziet af van het plan om de AOW-leeftijd vanaf 2033 sneller te laten stijgen. De huidige regels blijven daarom gelden. De AOW-leeftijd blijft gedeeltelijk gekoppeld aan de levensverwachting, maar die koppeling wordt niet verder aangescherpt. Ook een eerder voorgenomen bezuiniging op de AOW gaat niet door.

Het kabinet wil de grens voor pensioenopbouw met belastingvoordeel van 2027 tot en met 2032 vastzetten op € 137.800. Deze grens geldt ook in 2026 al. Verdien je meer dan € 137.800 per jaar? Dan bouw je over het inkomen boven deze grens geen pensioen op met belastingvoordeel.

Voor de meeste Nederlanders verandert er niets. De maatregel raakt vooral mensen met een hoger inkomen. Omdat salarissen kunnen stijgen terwijl de grens gelijk blijft, valt mogelijk in de toekomst een groter deel van het inkomen boven deze grens.

Pensioenfondsen, verzekeraars en werkgevers werken verder aan de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel. Het kabinet houdt vast aan de uiterste overgangsdatum van 1 januari 2028. Ook in 2027 zullen veel pensioenregelingen worden aangepast aan de nieuwe regels. Daardoor kun je informatie van je pensioenuitvoerder ontvangen over wat de nieuwe regels betekenen voor je pensioen.

Vraag jij je wel eens af hoe financieel gezond je eigenlijk bent? En hoe het staat met jouw financiële bestaanszekerheid. Dat is wat je minimaal nodig hebt om rond te komen, schulden te voorkomen en af te lossen en tegenvallers op te vangen. Na het invullen van de test weet je precies waar je staat en ontvang je direct tips die aansluiten bij jouw situatie.

Lukt het je niet meer om het overzicht te bewaren of lig je wakker door geldzorgen? Blijf er niet zelf mee rondlopen, maar kom in actie. Dat lijkt misschien niet makkelijk, maar de eerste stap is zo gezet. Het is belangrijk dat je in gesprek gaat over jouw geldzaken. Een luisterend oor en duidelijke tips hoe je meer inzicht kunt krijgen in je financiën is een belangrijke stap. Wij kunnen je hierbij helpen. Je hoeft het niet alleen te doen. Ons team “Hulp bij geldzorgen” staat voor je klaar. Vind je het lastig om je geldzorgen met ons te delen? Doe dan gratis de anonieme Geldfit-test en ontdek wat jij kunt doen.

Met de Rabo App heb je altijd en overal je bankzaken bij de hand. Je ziet meteen hoe je geldzaken ervoor staan met handige functies zoals 'Inzicht' en 'Kijk vooruit' én hebt direct toegang tot al je producten zoals betalen, verzekeren en je hypotheek. Ga voor meer grip op je geldzaken mét de Rabo App.

Money challenges helpen je om makkelijker je (spaar)doelen te behalen. Door het combineren van handige tools in de Rabo App blijf je op een leuke manier bezig met je spaardoel. Jij zet de eerste stap, de Rabo App helpt je om vol te houden.